Σοβαρά ερωτήματα για το διοικητικό, τεχνικό και εργοταξιακό πλαίσιο εκτέλεσης του έργου «Αποκατάσταση Ζημιών Παραλιακού Μετώπου Οικισμού Ηραίου Σάμου» ανακύπτουν μετά το θανατηφόρο εργατικό δυστύχημα που σημειώθηκε κατά τη διάρκεια των εργασιών στο Ηραίον Σάμου.
Σύμφωνα με επιβεβαιωμένες πληροφορίες, εργαζόμενος έχασε τη ζωή του όταν βαρέος τύπου όχημα μεταφοράς σκυροδέματος (μπετονιέρα) ανετράπη κατά την εκτέλεση εργασιών στο παραλιακό μέτωπο του οικισμού.
Η φωτογραφία από το σημείο του δυστυχήματος αποτυπώνει το ανεστραμμένο εργοταξιακό όχημα επάνω στον στενό παραλιακό διάδρομο κυκλοφορίας, σε ελάχιστη απόσταση από τη θάλασσα και παρακείμενες κατοικίες, στο σημείο όπου εκτελούνταν οι εργασίες αποκατάστασης του παραλιακού μετώπου.
Η κήρυξη της περιοχής σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης
Με την υπ’ αριθ. πρωτ. Α651/19-02-2026 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας Νικολάου Παπαευσταθίου, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κήρυξε τη Δημοτική Κοινότητα Παγώνδας της Δημοτικής Ενότητας Πυθαγορείου του Δήμος Ανατολικής Σάμου σε κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης Πολιτικής Προστασίας λόγω:
παράκτιων πλημμυρών,
παράκτιας διάβρωσης,
ισχυρών βροχοπτώσεων,
και θυελλωδών ανέμων που εκδηλώθηκαν στις 16 Φεβρουαρίου 2026.
Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης ίσχυε έως και τις 15 Μαΐου 2026.
Η διαδικασία ανάθεσης του έργου
Στη συνέχεια, ο Δήμος Ανατολικής Σάμου ενεργοποίησε διαδικασίες κατεπείγοντος για έργο με τίτλο:
«ΑΡΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΠΟ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΗΡΑΙΟΝ».
Με την υπ’ αριθ. 374 απόφαση Δημάρχου εγκρίθηκε η διενέργεια της υπηρεσίας με διαδικασία απευθείας ανάθεσης και συνολικό προϋπολογισμό 35.000 ευρώ με ΦΠΑ.
Ακολούθησε η υπ’ αριθ. ΑΑΥ 130/08-04-2026 Απόφαση Ανάληψης Υποχρέωσης για ποσό 35.000 ευρώ σε βάρος του ΚΑΕ 030.2420301.009.
Με την υπ’ αριθ. 378 απόφαση Δημάρχου, ο Δήμαρχος Παρασκευάς Παπαγεωργίου προχώρησε στην απευθείας ανάθεση του έργου στην εταιρεία:
«ΣΑΜΙΑΚΕΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΑΤΕ – ΓΕΝΚΑ ΑΤΕ»
έναντι ποσού 34.047 ευρώ με ΦΠΑ 17%.
Το αντικείμενο των εργασιών
Σύμφωνα με την τεχνική έκθεση του έργου:
«ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΖΗΜΙΩΝ ΠΑΡΑΛΙΑΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΗΡΑΙΟΥ ΣΑΜΟΥ»,
οι εργασίες περιλάμβαναν:
κατασκευή κρηπιδότοιχου μήκους περίπου 35 μέτρων,
κατασκευή προστατευτικού τοίχου περίπου 50 μέτρων,
υποθεμελιώσεις της κεντρικής πλατείας,
εργασίες αποκατάστασης καθιζήσεων,
και παρεμβάσεις επί της ακτογραμμής με χρήση βαρέων μηχανημάτων και σκυροδέματος.
Η ίδια τεχνική έκθεση περιγράφει:
σπηλαιώσεις,
υποσκαφές,
διάβρωση,
καθιζήσεις,
κατάρρευση κρηπιδότοιχων,
και ασταθές παραλιακό υπόβαθρο,
ως συνέπειες των καιρικών φαινομένων που έπληξαν την περιοχή.
Η Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού Βορείου Αιγαίου χαρακτήρισε το έργο ως:
«Λιμενικό έργο» και ειδικότερα ως:
«Έργο προστασίας παράκτιων υποδομών επί της ακτογραμμής».
Η εξαίρεση από περιβαλλοντική αδειοδότηση
Με το υπ’ αριθ. πρωτ. 6420/11-03-2026 έγγραφο της Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου, το έργο εξαιρέθηκε από τη συνήθη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης λόγω του επείγοντος χαρακτήρα και της κατάστασης έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας.
Στο ίδιο έγγραφο, ωστόσο, επισημαίνεται ρητά ότι:
«η εξαίρεση από περιβαλλοντική αδειοδότηση δεν απαλλάσσει τον φορέα του έργου από την υποχρέωση λήψης των υπόλοιπων απαιτούμενων κατά περίπτωση αδειών».
Η θέση της Κτηματικής Υπηρεσίας
Σε απάντησή της προς πολίτη που ζήτησε στοιχεία για τη νομιμότητα των εργασιών, η Κτηματική Υπηρεσία Σάμου ανέφερε ότι το έργο εντάχθηκε στις διατάξεις του άρθρου 12Α του Ν.2971/2001, όπως αυτό προστέθηκε με το άρθρο 30 του Ν.4607/2019.
Το συγκεκριμένο άρθρο προβλέπει τη δυνατότητα εκτέλεσης επειγουσών παρεμβάσεων σε αιγιαλό και παραλία για λόγους Πολιτικής Προστασίας.
Η Υπηρεσία ανέφερε επίσης ότι:
«κατατέθηκαν στην Υπηρεσία μας τα προβλεπόμενα από την παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου έγγραφα».
Ωστόσο, από τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα διοικητικά έγγραφα:
δεν προκύπτει δημοσιοποιημένη πράξη παραχώρησης αιγιαλού,
δεν εμφανίζεται ειδική διοικητική πράξη έγκρισης της Κτηματικής Υπηρεσίας,
ούτε έχει γίνει γνωστό εάν πραγματοποιήθηκε αυτοψία πριν από την έναρξη των εργασιών.
Η έναρξη των εργασιών
Με έγγραφο της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Ανατολικής Σάμου προς:
την Κτηματική Υπηρεσία Σάμου,
το Λιμεναρχείο Σάμου,
και το Λιμενικό Τμήμα Πυθαγορείου,
γνωστοποιήθηκε ότι οι εργασίες θα ξεκινούσαν στις 20 Απριλίου 2026.
Το συγκεκριμένο έγγραφο αποτελεί ενημέρωση έναρξης εργασιών και όχι διοικητική πράξη αδειοδότησης.
Τα ερωτήματα μετά το δυστύχημα
Μετά τον θάνατο του εργαζομένου, κρίσιμα ζητήματα που αναμένεται να εξεταστούν από τις αρμόδιες αρχές είναι:
οι συνθήκες ασφαλείας του εργοταξίου,
η κίνηση βαρέων οχημάτων σε στενό παραλιακό μέτωπο,
η ύπαρξη τεχνικού ασφαλείας,
η τήρηση Σχεδίου Ασφάλειας και Υγείας (ΣΑΥ),
η παρουσία επιβλέποντος μηχανικού,
καθώς και η εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων προστασίας εργαζομένων.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το γεγονός ότι τα ίδια τα τεχνικά έγγραφα του έργου περιγράφουν ήδη από τον Μάρτιο του 2026 συνθήκες:
διάβρωσης,
υποσκαφών,
καθιζήσεων,
και ασταθούς παραλιακού εδάφους,
δηλαδή συνθήκες που καταδεικνύουν αυξημένο βαθμό επικινδυνότητας για την εκτέλεση εργασιών με βαρέα μηχανήματα στο συγκεκριμένο σημείο.
Η δημοσιογραφική έρευνα βασίζεται αποκλειστικά σε δημόσια διοικητικά έγγραφα, επίσημες αποφάσεις και υπηρεσιακή αλληλογραφία. Τυχόν ποινικές, διοικητικές ή τεχνικές ευθύνες αποτελούν αντικείμενο διερεύνησης από τις αρμόδιες αρχές.
