.jpg)
Οι τελευταίες εξελίξεις γύρω από τη μεταφορά αιτούντων άσυλο από την Κρήτη στη Σάμο προκάλεσαν έναν νέο κύκλο αντιδράσεων από πολιτικούς, αυτοδιοικητικούς και θεσμικούς παράγοντες του νησιού. Επιστολές προς το Υπουργείο Μετανάστευσης, ανακοινώσεις, δημόσιες τοποθετήσεις και αιτήματα για έκτακτες συνεδριάσεις συνθέτουν το σκηνικό των τελευταίων ημερών.
Όλοι εμφανίζονται ανήσυχοι.
Όλοι εμφανίζονται ενοχλημένοι.
Όλοι επικαλούνται δεσμεύσεις που, όπως υποστηρίζουν, παραβιάζονται.
Το ερώτημα όμως που τίθεται από μεγάλο μέρος της τοπικής κοινωνίας είναι απλό:
Πού ήταν όλοι αυτοί όταν λαμβάνονταν οι αποφάσεις που οδήγησαν στη δημιουργία της υπερδομής στου Ζερβού;
Η σημερινή συζήτηση δεν μπορεί να γίνει χωρίς αναφορά στην πολιτική ιστορία του θέματος. Δεν μπορεί να γίνει χωρίς μνήμη. Και κυρίως δεν μπορεί να γίνει χωρίς να αναγνωριστεί ο ρόλος που διαδραμάτισαν συγκεκριμένα πρόσωπα και παρατάξεις στη διαμόρφωση των εξελίξεων.
Γιατί η δομή στου Ζερβού δεν επιβλήθηκε σε μια νύχτα.
Δεν δημιουργήθηκε χωρίς πολιτικές αποφάσεις.
Δεν κατασκευάστηκε χωρίς πολιτική στήριξη.
Χρειάστηκαν αλλεπάλληλες συνεδριάσεις, διαβουλεύσεις, δημόσιες παρεμβάσεις, κυβερνητικές δεσμεύσεις και αυτοδιοικητικές συναινέσεις για να προχωρήσει ένα έργο που παρουσιάστηκε ως η οριστική λύση στο μεταναστευτικό πρόβλημα της Σάμου.
Τότε ακούστηκαν πολλές υποσχέσεις.
Ότι η νέα δομή θα αντικαταστήσει τις απαράδεκτες συνθήκες του παλιού ΚΥΤ.
Ότι θα υπάρχει έλεγχος.
Ότι θα υπάρχει συγκεκριμένη χωρητικότητα.
Ότι θα προστατευθεί η τοπική κοινωνία.
Ότι η δομή θα εξυπηρετεί αποκλειστικά τις ανάγκες που προκύπτουν από τις αφίξεις στο νησί.
Οι υποσχέσεις αυτές αποτέλεσαν το πολιτικό επιχείρημα με το οποίο ζητήθηκε από τους πολίτες να αποδεχθούν ένα έργο τεράστιας κλίμακας.
Σήμερα όμως πολλοί από εκείνους που στήριξαν τον σχεδιασμό εμφανίζονται έκπληκτοι επειδή η κυβέρνηση αποφασίζει να μεταφέρει αιτούντες άσυλο από την Κρήτη στη Σάμο.
Αλήθεια, εκπλήσσονται;
Δεν γνώριζαν το μέγεθος της δομής;
Δεν γνώριζαν ότι δημιουργήθηκε μια εγκατάσταση με δυνατότητα φιλοξενίας χιλιάδων ατόμων;
Δεν γνώριζαν ότι μια τέτοια δομή, ανεξάρτητα από τις πολιτικές διαβεβαιώσεις της στιγμής, θα μπορούσε στο μέλλον να χρησιμοποιηθεί με διαφορετικό τρόπο;
Η κοινωνία της Σάμου δυσκολεύεται να πιστέψει ότι άνθρωποι με τόση πολιτική εμπειρία δεν είχαν προβληματιστεί για όλα αυτά.
Ο τότε δήμαρχος Γιώργος Στάντζος υπερασπίστηκε δημόσια τη δημιουργία της δομής. Ο σημερινός δήμαρχος Πάρης Παπαγεωργίου υποστήριξε επίσης τον συγκεκριμένο σχεδιασμό. Ο σημερινός αντιπεριφερειάρχης Ελισσαίος Μαυρατζώτης, ως δημοτικός σύμβουλος, βρέθηκε στην πλευρά όσων ενέκριναν τη δημιουργία της. Ο βουλευτής Σάμου Χριστόδουλος Στεφανάδης στήριξε τις κυβερνητικές επιλογές και συμμετείχε στις δημόσιες εκδηλώσεις που συνόδευσαν τη λειτουργία της νέας δομής.
Δίπλα τους βρίσκονταν ο τότε υπουργός Μετανάστευσης Νότης Μηταράκης και ο τότε γενικός γραμματέας Μάνος Λογοθέτης, οι οποίοι παρουσίαζαν τη δομή ως ένα έργο που θα έλυνε οριστικά τα προβλήματα του νησιού.
Σήμερα όμως οι ίδιοι άνθρωποι ζητούν εξηγήσεις από την κυβέρνηση.
Ζητούν σεβασμό στις δεσμεύσεις.
Ζητούν να μην αλλάξει ο σχεδιασμός.
Και εδώ ακριβώς γεννάται το πολιτικό ερώτημα.
Όταν ζητούσαν από τους πολίτες να εμπιστευτούν τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης, θεωρούσαν ότι αυτές ήταν αδιαπραγμάτευτες;
Πίστευαν πραγματικά ότι καμία μελλοντική κυβέρνηση ή κανένα υπουργείο δεν θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο λειτουργίας μιας δομής τέτοιου μεγέθους;
Ή μήπως σήμερα επιχειρούν να αποστασιοποιηθούν από επιλογές που οι ίδιοι στήριξαν;
Ακόμη μεγαλύτερη απορία προκαλεί η αιτιολογία που δόθηκε για τις μεταφορές από την Κρήτη.
Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, η Σάμος επιλέχθηκε λόγω της εμπειρίας και της επάρκειας του προσωπικού της δομής.
Οι εργαζόμενοι ασφαλώς αξίζουν κάθε αναγνώριση για το έργο που επιτελούν.
Κανείς δεν αμφισβητεί την επαγγελματική τους επάρκεια.
Όμως η συγκεκριμένη εξήγηση δεν απαντά στο πολιτικό ζήτημα.
Γιατί αν το κριτήριο είναι η εμπειρία του προσωπικού, τότε γιατί δεν επιλέχθηκαν άλλες δομές της χώρας;
Γιατί όχι η Λέρος;
Γιατί όχι η Κως;
Γιατί όχι η Χίος;
Γιατί όχι η Λέσβος;
Γιατί όχι δομές της ηπειρωτικής Ελλάδας;
Το ερώτημα παραμένει αναπάντητο.
Και γι' αυτό η κοινωνία της Σάμου αντιμετωπίζει με δυσπιστία τις εξηγήσεις που δίνονται.
Μέσα σε όλη αυτή τη διαδρομή υπάρχει όμως και μια πολιτική στάση που αξίζει να αναφερθεί.
Η στάση του Γιάννη Βέττα.
Είτε συμφωνεί κανείς είτε διαφωνεί μαζί του, δεν μπορεί να παραγνωρίσει ότι υπήρξε από τους ελάχιστους που διαφώνησαν δημόσια και σταθερά με τη δημιουργία της μεγάλης δομής στου Ζερβού.
Δεν άλλαξε θέση όταν άλλαξαν οι πολιτικοί συσχετισμοί.
Δεν σιώπησε όταν κυριαρχούσε η λογική της συναίνεσης.
Δεν πανηγύρισε όταν έγιναν τα εγκαίνια.
Δεν ζήτησε από τους πολίτες να εμπιστευτούν υποσχέσεις που ο ίδιος δεν θεωρούσε επαρκείς.
Και τελικά επέλεξε να αποχωρήσει, παραμένοντας συνεπής στις απόψεις που είχε εκφράσει από την πρώτη στιγμή.
Σήμερα, καθώς η δημόσια συζήτηση αναζωπυρώνεται, η σύγκριση είναι αναπόφευκτη.
Από τη μία πλευρά βρίσκονται όσοι στήριξαν τη δημιουργία της δομής, υπερασπίστηκαν τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις και σήμερα εκφράζουν έκπληξη για τις εξελίξεις.
Από την άλλη βρίσκεται ένας άνθρωπος που μπορεί να κατηγορήθηκε, να αμφισβητήθηκε ή να έμεινε πολιτικά μόνος, αλλά δεν χρειάζεται να εξηγήσει γιατί σήμερα λέει διαφορετικά πράγματα από αυτά που έλεγε χθες.
Και σε μια εποχή όπου η πολιτική συνέπεια είναι σπάνιο χαρακτηριστικό, αυτό από μόνο του έχει τη δική του αξία.
Γιατί στο τέλος οι κοινωνίες δεν θυμούνται μόνο τις αποφάσεις.
Θυμούνται και ποιοι είχαν το θάρρος να τις αμφισβητήσουν όταν όλοι οι υπόλοιποι τις χειροκροτούσαν.
