Η διαφάνεια στη διοίκηση δεν αποτελεί επιλογή των δημόσιων υπηρεσιών αλλά συνταγματική και νομοθετική τους υποχρέωση. Η υπόθεση της λήψης αδρανών υλικών από το Κερκήτειο ρέμα, στην περιοχή Καρλοβάσου της Σάμου, αναδεικνύει σοβαρά ερωτήματα όχι μόνο για την περιβαλλοντική διαχείριση του έργου αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο οι αρμόδιες υπηρεσίες ανταποκρίνονται στο δικαίωμα των πολιτών να ενημερώνονται.
Οι εργασίες απομάκρυνσης αδρανών υλικών από την κοίτη του ρέματος πραγματοποιούνται επί μακρό χρονικό διάστημα με καθημερινή παρουσία φορτηγών οχημάτων. Πρόκειται για δραστηριότητα που εύλογα προκαλεί ενδιαφέρον, καθώς επεμβάσεις σε υδατορέματα υπόκεινται σε συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο, περιβαλλοντικές εγκρίσεις και όρους προστασίας.
Για τον λόγο αυτό, στις 24 Απριλίου 2026, υποβλήθηκε αίτημα προς τη Διεύθυνση Περιβάλλοντος Π.Ε. Σάμου, ζητώντας να διευκρινιστεί εάν υπήρχαν εγκεκριμένοι περιβαλλοντικοί όροι, ποια έργα κάλυπταν τις συγκεκριμένες εργασίες, ποιοι έλεγχοι είχαν πραγματοποιηθεί και εάν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.
Παρά το γεγονός ότι έχει παρέλθει μεγάλο χρονικό διάστημα από την υποβολή του αιτήματος, μέχρι σήμερα δεν έχει δοθεί καμία απάντηση από την αρμόδια περιβαλλοντική υπηρεσία. Η σιωπή αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς την τήρηση των υποχρεώσεων της διοίκησης απέναντι στους πολίτες και στην εφαρμογή της νομοθεσίας περί πρόσβασης στις περιβαλλοντικές πληροφορίες.
Παράλληλα, η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων Π.Ε. Σάμου απάντησε ότι για το έργο «ακολουθήθηκε η νόμιμη διαδικασία», ότι υπήρξε σύμφωνη γνώμη της Κτηματικής Υπηρεσίας και ότι ενημερώθηκε ο φάκελος της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Ωστόσο, αντί να χορηγήσει τα ζητηθέντα έγγραφα, επικαλέστηκε διατάξεις περί «εύλογου ενδιαφέροντος» και παρέπεμψε τον αιτούντα σε επιτόπια μελέτη του φακέλου στις εγκαταστάσεις της υπηρεσίας.
Η στάση αυτή δεν έμεινε αναπάντητη. Ο Συνήγορος του Πολίτη, εξετάζοντας την υπόθεση, υπενθύμισε ότι οι ζητούμενες πληροφορίες αποτελούν περιβαλλοντικές πληροφορίες και ότι, σύμφωνα με τη Σύμβαση του Άαρχους και την ΚΥΑ 11764/653/2006, κάθε πολίτης έχει δικαίωμα πρόσβασης σε αυτές χωρίς να απαιτείται επίκληση ειδικού εννόμου συμφέροντος. Με έγγραφό του προς τη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων, κάλεσε την υπηρεσία να εφαρμόσει το σχετικό θεσμικό πλαίσιο και να διευκολύνει την πρόσβαση στα αιτούμενα στοιχεία.
Η παρέμβαση αυτή εγείρει εύλογο προβληματισμό. Εάν η νομιμότητα των ενεργειών είναι δεδομένη, γιατί απαιτήθηκε η διαμεσολάβηση μιας Ανεξάρτητης Αρχής για να υπενθυμιστούν βασικές υποχρεώσεις της διοίκησης ως προς την πρόσβαση στις περιβαλλοντικές πληροφορίες;
Ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλεί η μέχρι σήμερα σιωπή της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος. Η υπηρεσία που έχει, μεταξύ άλλων, την ευθύνη εποπτείας της περιβαλλοντικής νομιμότητας και του ελέγχου της εφαρμογής των περιβαλλοντικών όρων δεν έχει απαντήσει ούτε στα βασικά ερωτήματα που τέθηκαν ούτε έχει ενημερώσει εάν προέβη σε οποιονδήποτε έλεγχο ή αυτοψία.
Σε μια περίοδο όπου η προστασία των υδατορεμάτων και των φυσικών οικοσυστημάτων αποτελεί προτεραιότητα της ευρωπαϊκής και της εθνικής περιβαλλοντικής πολιτικής, η έλλειψη έγκαιρης και πλήρους ενημέρωσης δεν συμβάλλει στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τη διοίκηση. Αντιθέτως, αφήνει περιθώριο για αμφισβητήσεις που θα μπορούσαν εύκολα να είχαν αποφευχθεί με την άμεση δημοσιοποίηση των σχετικών διοικητικών πράξεων και περιβαλλοντικών εγκρίσεων.
Η ουσία της υπόθεσης δεν είναι μόνο εάν οι εργασίες ήταν σύννομες. Είναι εάν οι δημόσιες υπηρεσίες εφαρμόζουν στην πράξη τις αρχές της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της χρηστής διοίκησης, όταν ένας πολίτης ζητά στοιχεία που ο νόμος χαρακτηρίζει ως δημόσιες περιβαλλοντικές πληροφορίες.
Μέχρι τη σύνταξη του παρόντος δημοσιεύματος δεν είχε δοθεί απάντηση από τη Διεύθυνση Περιβάλλοντος Π.Ε. Σάμου στο αίτημα της 24ης Απριλίου 2026, ενώ η διαδικασία πρόσβασης στα σχετικά στοιχεία εξακολουθεί να βρίσκεται σε εξέλιξη μετά και την παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη. Το παρόν δημοσίευμα βασίζεται αποκλειστικά σε επίσημα έγγραφα και στη μέχρι σήμερα αλληλογραφία με τις αρμόδιες υπηρεσίες. Κάθε νέα επίσημη απάντηση ή στοιχείο που θα περιέλθει σε γνώση μας θα δημοσιευθεί στο πλαίσιο της πληρέστερης ενημέρωσης των πολιτών.
