Αν κάποιος διαβάσει προσεκτικά τις προτάσεις της δημοτικής αρχής Ανατολικής Σάμου για το νέο Χωροταξικό Τουρισμού, θα διαπιστώσει ότι πίσω από τις μεγάλες κουβέντες περί προστασίας του περιβάλλοντος και στήριξης της τοπικής κοινωνίας κρύβεται μια εντυπωσιακή έλλειψη ξεκάθαρης θέσης στα κρίσιμα ζητήματα που απειλούν το μέλλον του νησιού.
Εκεί που άλλοι δήμοι συγκρούονται ευθέως με τις διατάξεις που ευνοούν τη συγκέντρωση της γης και την κυριαρχία των μεγάλων επενδυτών, η Ανατολική Σάμος επιλέγει τον δρόμο των γενικολογιών και των ευχών.
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το όριο των 8 στρεμμάτων.
Η δημοτική αρχή αναγνωρίζει ότι η ρύθμιση αποκλείει τους μικροϊδιοκτήτες και τις οικογενειακές επιχειρήσεις, αλλά αποφεύγει να ζητήσει ευθέως την απόσυρσή της. Αντί να καταγγείλει ξεκάθαρα μια διάταξη που μετατρέπει χιλιάδες μικρές ιδιοκτησίες σε ακίνητα μειωμένης αξίας, προτείνει κάποιες εξαιρέσεις και ειδικές περιπτώσεις.
Με άλλα λόγια, αποδέχεται τη βασική φιλοσοφία του σχεδίου και απλώς ζητά μικρές διορθώσεις.
Την ίδια στιγμή, η δημοτική αρχή αποτυγχάνει να θίξει το μεγαλύτερο ίσως ζήτημα του νέου χωροταξικού: τη συγκέντρωση της τουριστικής ανάπτυξης σε λίγους ισχυρούς παίκτες.
Πουθενά δεν αναφέρεται ότι τα οργανωμένα τουριστικά συγκροτήματα, τα σύνθετα καταλύματα και οι μεγάλοι υποδοχείς τουρισμού δημιουργούν συνθήκες άνισου ανταγωνισμού απέναντι στις μικρές επιχειρήσεις. Αντίθετα, το κείμενο περιγράφει πώς και πού μπορούν να εγκατασταθούν τέτοιες επενδύσεις στη Σάμο.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι η δημοτική αρχή εμφανίζεται να μιλά εξ ονόματος της προστασίας του περιβάλλοντος χωρίς να διαθέτει ούτε ένα στοιχειώδες επιστημονικό εργαλείο τεκμηρίωσης.
Η ίδια παραδέχεται ότι δεν υπάρχει μελέτη φέρουσας ικανότητας για το νησί. Δηλαδή δεν γνωρίζει πόσες νέες κλίνες αντέχει η Σάμος, πόσο νερό διαθέτει, ποια είναι τα όρια των υποδομών της και ποιες περιοχές βρίσκονται ήδη στα όρια τους.
Και όμως, χωρίς στοιχεία, χωρίς μετρήσεις και χωρίς τεκμηρίωση, καταθέτει προτάσεις για αύξηση ή μείωση ορίων δόμησης.
Ακόμη ένα σοβαρό κενό είναι η παντελής απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στη βραχυχρόνια μίσθωση.
Σε ολόκληρη την Ελλάδα η Airbnb μεταβάλλει τη φυσιογνωμία των τοπικών κοινωνιών, εκτοξεύει τα ενοίκια και διώχνει τους μόνιμους κατοίκους από τις γειτονιές τους. Στο κείμενο της δημοτικής αρχής δεν υπάρχει ούτε μία ουσιαστική πρόταση για το ζήτημα. Ούτε μία.
Σαν να μην υπάρχει πρόβλημα.
Σαν να μην αφορά τη Σάμο.
Και ενώ απουσιάζουν οι απαντήσεις για τη στέγαση, την κοινωνική συνοχή και την προστασία των κατοίκων, αφιερώνονται σελίδες ολόκληρες στην ανάπτυξη της κρουαζιέρας και του yachting.
Η δημοτική αρχή φαίνεται να ενδιαφέρεται περισσότερο για το πώς θα αυξηθούν οι προσεγγίσεις πλοίων παρά για το αν το νησί μπορεί να αντέξει αυτή την επιβάρυνση.
Πουθενά δεν υπάρχει σοβαρή ανάλυση για την κατανάλωση νερού, την παραγωγή απορριμμάτων, το κυκλοφοριακό φορτίο ή τις επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες.
Μόνο αναπτυξιακές εξαγγελίες.
Το τελικό συμπέρασμα είναι δυσάρεστο αλλά αναπόφευκτο.
Η δημοτική αρχή Ανατολικής Σάμου εμφανίζεται να θέλει να είναι ταυτόχρονα με όλους.
Και με τους μικροϊδιοκτήτες και με τους μεγάλους επενδυτές.
Και με την προστασία του περιβάλλοντος και με τη χαλάρωση των περιορισμών.
Και με τη φέρουσα ικανότητα και χωρίς μελέτες φέρουσας ικανότητας.
Και με τον ήπιο τουρισμό και με την επέκταση της κρουαζιέρας.
Αυτή όμως δεν είναι στρατηγική.
Είναι πολιτική υπεκφυγή.
Και σε ένα θέμα που θα καθορίσει το μέλλον της Σάμου για τις επόμενες δεκαετίες, η υπεκφυγή είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα από όλα.
