Γλυφάδες Σάμου: Όταν το «δεν είδαμε» γίνεται άλλοθι καταστροφής
Πόσες φορές μπορεί να επαναληφθεί η ίδια ιστορία πριν πάψουμε να κάνουμε ότι δεν τη βλέπουμε;
Το 2006, η «Κίνηση Περιβάλλοντος & Οικολογίας Σάμου» προειδοποιούσε με σαφήνεια:
οι Γλυφάδες μπαζώνονται, αλλοιώνονται, υποβαθμίζονται. Δεν ήταν εκτίμηση. Ήταν καταγγελία με στοιχεία, με περιγραφή, με ευθύνη.
Και σήμερα, σχεδόν είκοσι χρόνια μετά;
Έρχεται η Εφορεία Αρχαιοτήτων Σάμου και Ικαρίας και δηλώνει ότι «δεν διαπίστωσε μπάζωμα».
Σοβαρά;
Το πρόβλημα δεν είναι ότι «δεν είδαν»
Το πρόβλημα είναι ότι δεν θέλουν να δουν
Όταν ένα φαινόμενο:
καταγγέλλεται το 2006,
επανεμφανίζεται το 2025–2026,
φτάνει μέχρι τον Συνήγορος του Πολίτη,
τότε δεν μιλάμε για παρεξήγηση.
Μιλάμε για διαχρονική καταστροφή με θεσμική ανοχή.
Και μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η δήλωση «δεν διαπιστώθηκε» δεν είναι ουδέτερη.
Είναι πολιτική στάση.
Η βολική τύφλωση των υπηρεσιών
Το ίδιο το έγγραφο του Συνήγορος του Πολίτη αποκαλύπτει κάτι ακόμα πιο ανησυχητικό:
Υπηρεσίες δεν έχουν καν απαντήσει για το αν υπάρχει μπάζωμα
Και όμως, μία υπηρεσία σπεύδει να πει «δεν υπάρχει θέμα».
Με ποιον έλεγχο;
Με ποια αυτοψία;
Σε ποια χρονική στιγμή;
Ή μήπως:
αν δεν το καταγράψεις, δεν υπάρχει;
Όταν η πραγματικότητα ενοχλεί
Οι Γλυφάδες δεν είναι ένα χωράφι.
Είναι υδροβιότοπος.
Είναι οικοσύστημα.
Είναι δημόσιο αγαθό.
Και η ιστορία τους είναι γνωστή:
μπαζώματα,
αλλαγές χρήσης,
ανθρώπινες παρεμβάσεις που «ροκανίζουν» τον χώρο χρόνο με τον χρόνο.
Αυτό που συμβαίνει δεν είναι ξαφνικό.
Είναι αργή εξαφάνιση με διοικητική κάλυψη.
Η φράση που πρέπει να μας ανησυχεί όλους
Δεν είναι το μπάζωμα.
Είναι η φράση:
«Δεν διαπιστώθηκε»
Γιατί αυτή η φράση:
έχει χρησιμοποιηθεί ξανά και ξανά σε περιβαλλοντικά εγκλήματα,
ανοίγει τον δρόμο για συνέχιση των ίδιων πρακτικών,
μετατρέπει την αδράνεια σε κανονικότητα.
Το πραγματικό ερώτημα
Δεν είναι αν υπάρχει μπάζωμα.
Είναι:
Ποιος θα αναλάβει την ευθύνη όταν ο υδροβιότοπος χαθεί;
Γιατί τότε δεν θα υπάρχει «δεν είδαμε».
Θα υπάρχει μόνο:
«ήταν αργά».
Συμπέρασμα
Η υπόθεση των Γλυφάδων δεν είναι απλώς μια τοπική διαφωνία.
Είναι ένα τεστ:
για τη σοβαρότητα των θεσμών,
για την προστασία του περιβάλλοντος,
για το αν η πραγματικότητα μετράει περισσότερο από τις υπηρεσιακές διατυπώσεις.
Και μέχρι στιγμής, το αποτέλεσμα είναι απογοητευτικό.
