Η αξιοπιστία του κράτους δικαίου διακυβεύεται στη δίκη των δικών που ξεκινά τρία χρόνια μετά το προαναγγελθέν έγκλημα των Τεμπών ● Τριάντα έξι κατηγορούμενοι θα λογοδοτήσουν για τον θάνατο των 57 αθώων ψυχών που στοιχειώνει τον τόπο και δεν οφείλεται στην κακιά ώρα, αλλά στη συστηματική διάλυση των δημόσιων υποδομών ● Συγγενείς των νεκρών, επιζώντες και σύσσωμη η ελληνική κοινωνία περιμένουν να πάψει το καθεστώς γενικευμένης ατιμωρησίας και επιτέλους να πληρώσουν οι υπαίτιοι όσο ψηλά και αν βρίσκονται.
Λίγο πριν συμπληρωθούν τρία χρόνια από το έγκλημα των Τεμπών, η ελληνική κοινωνία περιμένει με αγωνία τις δικαστικές εξελίξεις της υπόθεσης, με τους συγγενείς των θυμάτων και τους επιζώντες να ζητούν επίμονα την ανατροπή της κουλτούρας της ατιμωρησίας που επιτρέπει σε υπουργούς να δηλώνουν άγνοια και σε στελέχη εταιρειών να θησαυρίζουν σε βάρος της ασφάλειας των πολιτών.
Η νύχτα της 28ης Φεβρουαρίου 2023 δεν ήταν ένα τυχαίο γεγονός, ούτε έφταιγε η κακιά η ώρα, ήταν η στιγμή που η πολιτική των ιδιωτικοποιήσεων, της υποστελέχωσης, της συστηματικής διάλυσης των δημόσιων υποδομών και της εργολαβικής ασυδοσίας οδήγησε στον θάνατο 57 ανθρώπους.
Η κύρια δίκη
Σήμερα, στην αρχή του 2026, η δικαστική διερεύνηση είναι σε εξέλιξη, ενώ με την ολοκλήρωση της ανάκρισης και την έκδοση του ογκωδέστατου κλητηρίου θεσπίσματος των 1.267 σελίδων, ο χάρτης των ευθυνών ξεδιπλώνεται πλέον σε τρία διακριτά μέτωπα, τα οποία συνθέτουν το παζλ της κρατικής και εταιρικής εγκληματικότητας καθώς αυτό που διακυβεύεται στις δικαστικές αίθουσες δεν είναι απλώς η τιμωρία ορισμένων φυσικών προσώπων, αλλά η αξιοπιστία του κράτους δικαίου.
Η ακτινογραφία της υπόθεσης, από τη μεγάλη δίκη της Λάρισας μέχρι τα ειδικά δικαστήρια για τους υπουργούς, αναδεικνύει τις πτυχές που το κυβερνητικό αφήγημα επιχείρησε επίμονα να διαγράψει από τον δημόσιο διάλογο.
Η αντίστροφη μέτρηση για την 23η Μαρτίου 2026, ημέρα έναρξης της κύριας δίκης για το έγκλημα των Τεμπών, έχει ήδη ξεκινήσει. Στον ειδικά διαμορφωμένο συνεδριακό χώρο «Γαιόπολις» του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, η Δικαιοσύνη καλείται να δώσει απαντήσεις που το πολιτικό σύστημα επιχείρησε να θάψει κάτω από τόνους τσιμέντου και επικοινωνιακών τεχνασμάτων.
Ο αριθμός των κατηγορουμένων στη βασική δικογραφία, μετά τον διαχωρισμό του σκέλους που αφορά την αλλοίωση του τόπου του δυστυχήματος, ανήλθε τελικά σε 36. Πρόκειται για μια δίκη αποτελούμενη από 250 δικηγόρους και 352 μάρτυρες που θα προσπαθήσουν να ρίξουν φως στο χρονικό της απόλυτης κατάρρευσης του σιδηροδρομικού δικτύου.
Τριάντα έξι κατηγορούμενοι θα καθίσουν στο εδώλιο του κατηγορουμένου ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων, με 33 από αυτούς να βαρύνονται με το κακούργημα της διατάραξης συγκοινωνιών και σειρά πλημμεληματικών πράξεων, ενώ οι υπόλοιποι τρεις κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν κατηγορίες πλημμεληματικού χαρακτήρα.
Ποινή τα ισόβια
Συγκεκριμένα, οι 33 αντιμετωπίζουν το αδίκημα της επικίνδυνης παρέμβασης στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς με ενδεχόμενο δόλο με επικίνδυνες για την ασφάλεια της συγκοινωνίας πράξεις, που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο μεγάλου αριθμού ανθρώπων, τη βαριά σωματική βλάβη μεγάλου αριθμού ανθρώπων και τη σημαντική βλάβη σε εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας, τη δυνατότητα κινδύνου περισσότερων προσώπων και τη δυνατότητα κοινού κινδύνου για ξένα πράγματα, τελεσθείσας και κατ’ εξακολούθηση και από κοινού, αλλά και τα πλημμελήματα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια κατά συρροή, της βαριάς σωματικής βλάβης από αμέλεια, από υπόχρεο κατά συρροή, και της απλής σωματικής βλάβης από αμέλεια, από υπόχρεο κατά συρροή.
Τα δύο στελέχη της Hellenic Train αντιμετωπίζουν τα τρία παραπάνω πλημμελήματα μαζί με αυτό της παράβασης καθήκοντος, ενώ μόνο με το τελευταίο έρχεται αντιμέτωπη μία κατηγορουμένη, μέλος της Τριμελούς Επιτροπής Μετατάξεων του ΟΣΕ.
Σημειώνεται πως το αδίκημα της διατάραξης συγκοινωνιών, όταν η πράξη έχει ως αποτέλεσμα τον θάνατο ανθρώπων, επισύρει ισόβια κάθειρξη, ενώ τα πλημμελήματα της ανθρωποκτονίας και των σωματικών βλαβών από αμέλεια, όταν είναι κατά συρροή, μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και σε ποινή οκτώ ετών. Η παράβαση καθήκοντος, δε, τιμωρείται με φυλάκιση έως και δύο χρόνια.
Η έρευνα του εφέτη ανακριτή Σωτήρη Μπακαΐμη, ο οποίος ανέλαβε το βάρος της ανάκρισης από τα μέσα Μαρτίου του 2023, κατέδειξε ότι η ευθύνη δεν περιορίζεται στον σταθμάρχη της Λάρισας, αλλά διαχέεται στον κρατικό μηχανισμό. Το κατηγορητήριο διαρθρώνεται σε τρία επίπεδα, που αποκαλύπτουν μια αλυσίδα εγκληματικών παραλείψεων.
Στην κορυφή της λίστας των κατηγορουμένων και στο πρώτο επίπεδο του κατηγορητηρίου βρίσκεται το ανθρώπινο λάθος, δηλαδή ο 60χρονος σταθμάρχης, ο οποίος εκείνο το βράδυ, ενεργώντας με εγκληματική αμέλεια και παραβιάζοντας κάθε πρωτόκολλο, έστειλε την επιβατική αμαξοστοιχία στη γραμμή καθόδου, σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης με την εμπορική.
Μαζί του στο εδώλιο κάθονται οι δύο σταθμάρχες της απογευματινής βάρδιας που εγκατέλειψαν το πόστο τους νωρίτερα από το προβλεπόμενο, αφήνοντας έναν άπειρο εργαζόμενο μόνο του σε μια νύχτα υψηλού φόρτου. Ακόμα πιο σημαντική είναι η δίωξη του προϊσταμένου του Τμήματος Επιθεώρησης Λάρισας καθώς, όπως αναφέρεται, γνώριζε ότι ο σταθμάρχης δεν ήταν επαρκής για να αναλάβει έναν τόσο νευραλγικό κόμβο και παρ’ όλα αυτά τον τοποθέτησε εκεί.
Η μετάταξή του, που έγινε με τις ευλογίες μιας τριμελούς επιτροπής, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος υπερέβαινε το όριο ηλικίας, αποτελεί το πρώτο και πιο χαρακτηριστικό δείγμα της πελατειακής λογικής και της κομματικής ευνοιοκρατίας που διέπει τον ΟΣΕ, θέτοντας σε κίνδυνο την ασφάλεια των επιβατών.
Το δεύτερο επίπεδο αφορά τα 16 στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ και τα 11 του ΟΣΕ. Εδώ βρίσκεται η καρδιά του δομικού εγκλήματος, που δεν είναι άλλη από την αμαρτωλή Σύμβαση 717. Από το 2016 έως το 2023, η τηλεδιοίκηση και η φωτοσήμανση παρέμεναν ημιτελείς λόγω συνεχών παρατάσεων και εργολαβικών εμπλοκών.
Η έκρηξη
Η δικαστική πραγματογνωμοσύνη είναι καταπέλτης καθώς, όπως καταλήγει, αν λειτουργούσε το σύστημα αυτόματης πέδησης ETCS, η σύγκρουση θα είχε αποτραπεί σχεδόν με βεβαιότητα, αφού το σύστημα θα είχε εντοπίσει το λάθος του σταθμάρχη και θα είχε ακινητοποιήσει τα τρένα.
Οι κατηγορούμενοι πρώην πρόεδροι και διευθύνοντες σύμβουλοι αντιμετωπίζουν το κακούργημα της διατάραξης συγκοινωνιών με ενδεχόμενο δόλο. Η πράξη τους δεν ήταν μια απλή διοικητική ολιγωρία, αλλά η συνειδητή αποδοχή ενός κινδύνου που γνώριζαν ότι υπάρχει κάθε λεπτό που το τρένο κινούνταν στα τυφλά. Το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία χειρίζεται παράλληλα το οικονομικό σκέλος της σύμβασης δείχνει τον βαθμό της διαφθοράς στην υπόθεση.
Το τρίτο επίπεδο αφορά την τότε πρόεδρο της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) και υψηλόβαθμα στελέχη του υπουργείου Μεταφορών. Η κατηγορία αφορά την αδειοδότηση και την εποπτεία ενός δικτύου που ήταν γνωστό ότι έπασχε. Η ΡΑΣ, ως ανεξάρτητος ελεγκτής, όφειλε να είχε αναστείλει τη λειτουργία τμημάτων του δικτύου ή να είχε επιβάλει αυστηρούς περιορισμούς ταχύτητας.
Αντί όμως γι’ αυτό, επέτρεπε τη λειτουργία ενός σιδηροδρόμου-καρμανιόλα, στηριζόμενη σε ελλιπείς διαβεβαιώσεις. Η δίωξη των στελεχών του υπουργείου τον Δεκέμβριο του 2024 και οι απολογίες τους τον Απρίλιο του 2025 ήταν αυτές που τελικά ανάγκασαν τη δικαιοσύνη να στρέψει το βλέμμα της στην πολιτική ηγεσία.
Ενα από τα πιο πολυσυζητημένα σημεία της δίκης αναμένεται να είναι η αιτία της έκρηξης και της πυρκαγιάς που ακολούθησε τη σύγκρουση. Η ανάκριση του Σωτήρη Μπακαΐμη, βασιζόμενη στις δικαστικές πραγματογνωμοσύνες των καθηγητών του ΕΜΠ (σ.σ. των Καρώνη και Τσακιρίδη), κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα έλαια σιλικόνης των μετασχηματιστών προκάλεσαν την πυρόσφαιρα. Ωστόσο, εκθέσεις άλλων πραγματογνωμόνων αλλά και ευρήματα από το Γενικό Χημείο του Κράτους, που υπάρχουν στη δικογραφία, αγνοήθηκαν από τον εφέτη ανακριτή.
Το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ κάνει λόγο για την πιθανή μεταφορά 2,5 τόνων εύφλεκτου πτητικού υγρού. Η παραίτηση του πρώην προέδρου του οργανισμού, Χρήστου Παπαδημητρίου, ο οποίος κατήγγειλε στον ανακριτή τον Αύγουστο του 2025 πιέσεις για την αλλοίωση των στοιχείων, αποτελεί μια από τις πιο σκοτεινές πτυχές της υπόθεσης.
Τα βίντεο
Ενώ η μεγάλη δίκη ετοιμάζεται στη Λάρισα, ένα άλλο δικαστικό μέτωπο παραμένει ανοιχτό στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο της πόλης. Πρόκειται για τη δίκη που αφορά τη διαχείριση του βιντεοληπτικού υλικού από τον εμπορευματικό σταθμό της Θεσσαλονίκης από όπου και ξεκίνησε η πορεία της εμπορικής αμαξοστοιχίας το μοιραίο βράδυ.
Η κρισιμότητα της δίκης αυτής έγκειται στο ότι το βίντεο της φόρτωσης θα μπορούσε να αποτελέσει την ακτινογραφία του περιεχομένου των βαγονιών, δίνοντας οριστική απάντηση σχετικά με τη μεταφορά εύφλεκτων υλικών. Από τον Ιούνιο του 2025 που ξεκίνησε η εν λόγω δίκη μέχρι τον Δεκέμβριο είχαν πραγματοποιηθεί τέσσερις συνεδριάσεις, χωρίς ωστόσο το δικαστήριο να έχει εισέλθει στην ουσία της υπόθεσης, αφού ασχολείται με δικονομικά και πρακτικά ζητήματα, προκαλώντας την έντονη αντίδραση των συγγενών των θυμάτων που δίνουν δυναμικό «παρών» στο ακροατήριο.
Η καθυστέρηση στην κατάσχεση των σκληρών δίσκων από την Ελληνική Αστυνομία και η αποκάλυψη ότι μέρος του υλικού είχε σβηστεί ή δεν είχε ζητηθεί εγκαίρως ενισχύουν τη δυσαρέσκεια και τη δυσπιστία. Το δικαστήριο αναμένεται να συνεδριάσει ξανά στις 9 Ιανουαρίου, με τις οικογένειες των θυμάτων να ζητούν να μάθουν αν η αμέλεια των υπευθύνων ήταν στην πραγματικότητα μια σκόπιμη ενέργεια για την απόκρυψη στοιχείων που θα ενοχοποιούσαν ισχυρά συμφέροντα.
Ο Χρ. Τριαντόπουλος και το «μπάζωμα»
Χρ. Τριαντόπουλος
Ισως το σημαντικότερο κομμάτι της υπόθεσης του εγκλήματος των Τεμπών είναι τα δύο ειδικά δικαστήρια που σχηματίζονται, αφού η δικαιοσύνη καλείται να αποδείξει την ακεραιότητα και την ανεξαρτησία της, να αναμετρηθεί με το βαθύ κράτος και τον νόμο περί ευθύνης υπουργών ο οποίος ιστορικά έχει λειτουργήσει ως πλυντήριο πολιτικών ευθυνών.
Η υπόθεση της αλλοίωσης του τόπου του δυστυχήματος αποτελεί την πιο κραυγαλέα και κυνική προσπάθεια παρέμβασης στο ανακριτικό έργο. Μέσα σε ελάχιστες ώρες από το δυστύχημα, πριν ολοκληρωθούν οι έρευνες των πραγματογνωμόνων, ο χώρος ισοπεδώθηκε, τσιμεντώθηκε και καθαρίστηκε.
Τον Δεκέμβριο του 2025, ολοκληρώθηκε η ανάκριση για την παράνομη αυτή αλλοίωση με την απολογία του πρώην υφυπουργού Χρήστου Τριαντόπουλου.
Η απολογία του ενώπιον της ανακρίτριας Φωτεινής Μηλιώνη πραγματοποιήθηκε υπό συνθήκες άκρας μυστικότητας, ενώ ο Χρ. Τριαντόπουλος, ο οποίος είχε αποφύγει να δώσει εξηγήσεις στη Βουλή, αρνήθηκε την κατηγορία της παράβασης καθήκοντος, υποστηρίζοντας ότι δεν έδωσε ποτέ την εντολή για το «μπάζωμα». Ωστόσο, οι συγγενείς των θυμάτων έχουν ήδη ζητήσει την αναβάθμιση της κατηγορίας σε κακούργημα, πιστεύοντας -εύλογα- ότι η ενέργεια αυτή είχε ως στόχο την απόκρυψη αποδεικτικών στοιχείων για την έκρηξη.
Μαζί του στο στόχαστρο βρίσκεται ο πρώην περιφερειάρχης Κώστας Αγοραστός και στελέχη της Πυροσβεστικής. Το Δικαστικό Συμβούλιο του Ειδικού Δικαστηρίου αναμένεται να αποφανθεί μέσα στον Φεβρουάριο του 2026 για το αν θα υπάρξει παραπομπή ή αν θα προχωρήσει σε μια σκανδαλώδη απαλλαγή.
Κώστας Αχ. Καραμανλής | ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSI
Ο Κ. Αχ. Καραμανλής, οι γραμματείς και οι «φαρισαίοι»
Στο δεύτερο ειδικό δικαστήριο, ο φάκελος αφορά τον πρώην υπουργό Μεταφορών, Κώστα Αχ. Καραμανλή. Η διαβίβαση των στοιχείων από τον ειδικό εφέτη ανακριτή Σ. Μπακαΐμη στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και στη συνέχεια στο Δικαστικό Συμβούλιο αναδεικνύει μια διαχρονική ευθύνη που φτάνει στην καρδιά της κυβερνητικής πολιτικής.
Την ίδια ώρα, μαζί του παραπέμπονται 10 γενικοί γραμματείς του υπουργείου Μεταφορών, που υπηρέτησαν από το 2016 έως το 2023. Οι μισοί από αυτούς υπηρέτησαν κατά τη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και οι άλλοι μισοί επί Νέας Δημοκρατίας, αναδεικνύοντας τη διαχρονική αποτυχία του κράτους να διασφαλίσει τη λειτουργία του σιδηροδρόμου, χωρίς ωστόσο να μειώνει ούτε κατ’ ελάχιστο την αδιαμφισβήτητη ευθύνη της παρούσας κυβέρνησης που συστηματικά απαξίωνε και αδιαφορούσε για τα εξώδικα των εργαζομένων ακόμα και λίγες μέρες πριν από την τραγωδία.
Ωστόσο, σε ένα ακόμα νομικό παράδοξο, ενώ οι διευθυντές του υπουργείου διώκονται για κακούργημα, οι γενικοί γραμματείς και ο υπουργός παραπέμπονται για πλημμέλημα. Παρ’ όλα αυτά, το Δικαστικό Συμβούλιο έχει τη νομική δυνατότητα να αναβαθμίσει την κατηγορία.
Δανάη Κισκήρα - Μπαρτσώκα
ΠΗΓΗ https://www.efsyn.gr/
