Ένα έργο που αφορά άμεσα την ασφαλή πρόσβαση μαθητών στο Δημοτικό Σχολείο Παγώνδα κατέληξε σε διοικητικό αδιέξοδο, όχι λόγω περιβαλλοντικών ενστάσεων, αλλά λόγω επιλογών και χειρισμών της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και ειδικότερα της Αντιπεριφέρειας Σάμου.
Η αρνητική γνωμοδότηση της Διεύθυνσης Δασών Ν. Σάμου (αρ. πρωτ. 492166/04-11-2025) αποτυπώνει με σαφήνεια ότι ο φάκελος του έργου κατατέθηκε χωρίς να έχουν επιλυθεί βασικά και γνωστά ζητήματα αρμοδιότητας και νομιμότητας.
Ποιος είχε την ευθύνη του σχεδιασμού
Την πολιτική ευθύνη για την επιλογή να αναλάβει η Περιφερειακή Ενότητα Σάμου το συγκεκριμένο έργο φέρει ο Αντιπεριφερειάρχης Σάμου, ως προϊστάμενος των Τεχνικών Υπηρεσιών και αρμόδιος για τον συντονισμό με άλλους φορείς.
Υπό την εποπτεία του:
επελέγη να προωθηθεί το έργο ως περιφερειακό,
υιοθετήθηκε η διαδικασία των Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων,
κατατέθηκε φάκελος χωρίς να έχει προηγηθεί τακτοποίηση του χαρακτήρα της οδού.
Αυτές δεν είναι τεχνικές λεπτομέρειες, αλλά στρατηγικές επιλογές διοίκησης.
Ο ρόλος της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών
Σε υπηρεσιακό επίπεδο, η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών της Π.Ε. Σάμου είχε την ευθύνη σύνταξης και υπογραφής των σχετικών εγγράφων. Παρά ταύτα, από τη γνωμοδότηση προκύπτει ότι:
δεν υπήρχε διοικητική πράξη αλλαγής χρήσης του δρόμου,
δεν είχε εξεταστεί το γεγονός ότι πρόκειται για δασικό δρόμο Γ΄ κατηγορίας,
δεν είχε κινηθεί διαδικασία άρσης αναδάσωσης,
προτάθηκε ασφαλτόστρωση σε δρόμο που, βάσει προδιαγραφών, δεν επιτρέπεται να ασφαλτοστρωθεί χωρίς αναβάθμιση κατηγορίας.
Οι παραλείψεις αυτές δεν μπορούν να αποδοθούν σε «ασάφειες της νομοθεσίας», καθώς περιγράφονται ρητά σε εγκυκλίους και οδηγίες που εφαρμόζονται εδώ και χρόνια.
Η προγραμματική σύμβαση που δεν αξιοποιήθηκε
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι υπήρχε προγραμματική σύμβαση μεταξύ Δήμου και Περιφέρειας. Ωστόσο, αντί το έργο να κινηθεί ως δασοτεχνικό έργο του Δήμου με τη συνδρομή της Περιφέρειας –όπως προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο– επελέγη μια διαφορετική οδός, η οποία τελικά αποδείχθηκε αδιέξοδη.
Η επιλογή αυτή βαραίνει όσους είχαν την ευθύνη του διοικητικού σχεδιασμού και της νομικής θωράκισης του έργου.
Τι λέει – και τι δεν λέει – η Δασική Υπηρεσία
Η Διεύθυνση Δασών Ν. Σάμου, με υπογραφή της Διευθύντριας Δασών, δεν απορρίπτει την ανάγκη του έργου. Αντίθετα:
αναγνωρίζει τη σημασία της πρόσβασης στο σχολείο,
επισημαίνει ότι το πρόβλημα είναι η διαδικασία,
προτείνει ενιαία επανυποβολή με νόμιμη αλλαγή χρήσης και σωστό σχεδιασμό.
Με απλά λόγια, η Δασική Υπηρεσία δεν «μπλόκαρε» το έργο· ανέδειξε λάθη που προηγήθηκαν.
Ένα ερώτημα διοικητικής λογοδοσίας
Το βασικό ερώτημα που προκύπτει δεν αφορά μόνο το συγκεκριμένο έργο, αλλά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και προωθούνται παρεμβάσεις κρίσιμης κοινωνικής σημασίας.
Ποιος έλεγξε τη νομιμότητα πριν την υποβολή;
Ποιος εισηγήθηκε την επιλογή της συγκεκριμένης διαδικασίας;
Και τελικά, ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για τον χαμένο χρόνο σε ένα έργο που αφορά την ασφάλεια παιδιών;
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι γενική και απρόσωπη. Βρίσκεται στις θέσεις ευθύνης της Αντιπεριφέρειας Σάμου και στις υπηρεσίες που υπέγραψαν τον φάκελο.
