Με ομόφωνη απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής, ο Δήμος Ανατολικής Σάμου προχωρά στη σύναψη προγραμματικής σύμβασης με την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Βορείου Αιγαίου και την ΤΡΙΗΡΗΣ Αναπτυξιακή Α.Ε., με αντικείμενο την τεχνική υποστήριξη της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών για διάστημα ενός έτους.
Η σύμβαση αφορά τη διάθεση ενός Χημικού Μηχανικού ΠΕ, ο οποίος θα υποστηρίξει κυρίως το Τμήμα Ύδρευσης – Αποχέτευσης, σε μια περίοδο όπου, σύμφωνα με την εισήγηση, η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υποστελέχωσης και αυξημένο φόρτο έργων.
Η προγραμματική σύμβαση που ενέκρινε η Δημοτική Επιτροπή για την τεχνική υποστήριξη του Δήμου Ανατολικής Σάμου δεν είναι ένα ακόμη διοικητικό έγγραφο ρουτίνας. Είναι ένα πολιτικό κείμενο με σαφές αποτύπωμα, που αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο η Δημοτική Αρχή αντιλαμβάνεται τη λειτουργία του Δήμου, των υπηρεσιών του και –τελικά– της ίδιας της αυτοδιοίκησης.
Γιατί εδώ δεν μιλάμε απλώς για έναν Χημικό Μηχανικό.
Μιλάμε για τη μεταφορά κρίσιμων λειτουργιών του Δήμου εκτός των υπηρεσιών του, με έναν θεσμικό μανδύα νομιμότητας και έναν λόγο που παρουσιάζεται ως τεχνικά αναπόφευκτος.
Από την υποστελέχωση στη θεσμική παραίτηση
Η Δημοτική Αρχή επικαλείται την υποστελέχωση της Τεχνικής Υπηρεσίας. Όμως η απάντησή της δεν είναι σχέδιο στελέχωσης, διεκδίκηση προσωπικού ή έστω προσωρινές θεσμικές λύσεις. Είναι η παράδοση αρμοδιοτήτων σε εξωτερικό φορέα.
Όταν ένας Δήμος αναθέτει σε τρίτους:
τη σύνταξη τεχνικών μελετών,
την υποστήριξη διαγωνισμών,
κρίσιμες διαδικασίες ύδρευσης και δημόσιας υγείας,
δεν ενισχύεται. Αυτοακυρώνεται.
Και αυτό δεν είναι τεχνική αδυναμία. Είναι πολιτική παραδοχή ανικανότητας, μεταμφιεσμένη σε διοικητική ανάγκη.
Τα προσόντα που «φωνάζουν»
Τα απαιτούμενα προσόντα του επιστημονικού προσωπικού δεν είναι απλώς υψηλά. Είναι ακραία περιοριστικά. Εικοσαετής συνεχής εμπειρία. Δεκαετής θητεία σε ΟΤΑ. Συγκεκριμένο αντικείμενο. Συγκεκριμένο προφίλ.
Ας ειπωθεί καθαρά:
αυτά τα κριτήρια δεν ανοίγουν επιλογές. Κλείνουν πόρτες.
Και όταν μια σύμβαση «κλείνει πόρτες», το ερώτημα δεν είναι τεχνικό. Είναι βαθύτατα πολιτικό:
σε πόσους απευθύνεται πραγματικά αυτή η σύμβαση;
Η Δημοτική Αρχή οφείλει να απαντήσει αν αναζητούσε επιστημονική επάρκεια ή αν αναζητούσε συγκεκριμένο βιογραφικό.
Επιτροπές χωρίς λογοδοσία, αποφάσεις χωρίς αντίβαρα
Η Κοινή Επιτροπή Παρακολούθησης εμφανίζεται ως μηχανισμός ελέγχου. Στην πράξη, όμως, συγκεντρώνει εξουσίες:
πιστοποιεί, εγκρίνει πληρωμές, επιβάλλει ρήτρες, αποφασίζει δεσμευτικά.
Όλα αυτά εκτός Δημοτικού Συμβουλίου, χωρίς πολιτικό έλεγχο, χωρίς ουσιαστική λογοδοσία.
Σε μια εποχή που οι πολίτες ζητούν διαφάνεια, η Δημοτική Αρχή επιλέγει κλειστά σχήματα και αυτοελεγχόμενους μηχανισμούς.
Το πραγματικό ερώτημα
Το ζήτημα δεν είναι αν η σύμβαση είναι νόμιμη.
Το ζήτημα είναι αν είναι έντιμη πολιτικά.
Γιατί πίσω από τις σελίδες της σύμβασης αναδύεται ένα σαφές μοντέλο:
Δήμος χωρίς ισχυρές υπηρεσίες
αποφάσεις χωρίς πολιτική ανάληψη ευθύνης
λειτουργίες «δανεικές»
έλεγχος μακριά από τα αιρετά όργανα
Αυτό δεν είναι σύγχρονη αυτοδιοίκηση. Είναι διοίκηση με εξωτερικά δεκανίκια, χωρίς σχέδιο ενδυνάμωσης του ίδιου του Δήμου.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η πολιτική ευθύνη της Δημοτικής Αρχής:
όχι στο αν τήρησε τα άρθρα του νόμου,
αλλά στο αν υπηρετεί έναν Δήμο ισχυρό ή έναν Δήμο εξαρτημένο.
Γιατί οι πολίτες δεν εξέλεξαν μια διοίκηση για να διαχειρίζεται συμβάσεις.
Την εξέλεξαν για να χτίσει υπηρεσίες, να αναλάβει ευθύνη και να λογοδοτεί ανοιχτά.
Και σε αυτό το πεδίο, η συγκεκριμένη σύμβαση αφήνει περισσότερα ερωτήματα απ’ όσα απαντά.
