Η έγκριση του Ισολογισμού και του ταμειακού απολογισμού της χρήσης 2020 από το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμος Ανατολικής Σάμου, πέντε χρόνια μετά τη λήξη της διαχειριστικής περιόδου, κλείνει τυπικά έναν κύκλο. Τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στις οικονομικές καταστάσεις, ωστόσο, ανοίγουν μια ευρύτερη συζήτηση για τη λειτουργία, τον έλεγχο και τη διαχείριση των οικονομικών του Δήμου.
Η προσεκτική ανάγνωση του Ισολογισμού και του Προσαρτήματος αναδεικνύει σοβαρά διαρθρωτικά ζητήματα, τα οποία καταγράφονται ρητά στα επίσημα έγγραφα και δεν επιδέχονται παρερμηνείας.
Δήμος χωρίς αποθήκη και χωρίς απογραφή
Σύμφωνα με τις οικονομικές καταστάσεις, κατά τη χρήση 2020 ο Δήμος δεν διέθετε οργανωμένη αποθήκη και δεν πραγματοποιήθηκε απογραφή υλικών και ανταλλακτικών στο τέλος του έτους. Ως αποτέλεσμα, το σύνολο των αγορών αναλωσίμων και υλικών επιβάρυνε άμεσα τα αποτελέσματα της χρήσης.
Η παραδοχή αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για:
-
την παρακολούθηση της κατανάλωσης υλικών,
-
τη δυνατότητα εσωτερικού ελέγχου,
-
και την ακρίβεια της αποτύπωσης της οικονομικής εικόνας.
Πρόκειται για ζήτημα που αγγίζει τον πυρήνα της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.
Πλεόνασμα με λογιστική στήριξη
Ο Ισολογισμός εμφανίζει θετικό αποτέλεσμα, ωστόσο αυτό στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε υψηλές αποσβέσεις παγίων και σε επιχορηγήσεις που καλύπτουν τις αντίστοιχες λογιστικές επιβαρύνσεις. Η εικόνα αυτή, αν και σύννομη λογιστικά, δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε πραγματική οικονομική ευχέρεια ή αυξημένη ρευστότητα.
Με απλά λόγια, το πλεόνασμα αποτυπώνεται στα βιβλία, χωρίς να είναι σαφές σε ποιο βαθμό μπορεί να αξιοποιηθεί στην καθημερινή λειτουργία και στις ανάγκες των δημοτών.
Έντονη εξάρτηση από κρατική χρηματοδότηση
Τα στοιχεία δείχνουν ότι πάνω από το μισό των οργανικών εσόδων του Δήμου προέρχεται από κρατικές επιχορηγήσεις. Τα ίδια έσοδα, από τέλη, δικαιώματα και παροχή υπηρεσιών, παραμένουν περιορισμένα.
Η εικόνα αυτή υποδηλώνει χαμηλό βαθμό οικονομικής αυτοτέλειας και αυξημένη εξάρτηση από τις κεντρικές χρηματοδοτήσεις, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια αυτοδύναμου σχεδιασμού και μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας.
Προβλέψεις εκατομμυρίων για νομικούς κινδύνους
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το ύψος των προβλέψεων για αγωγές και λοιπούς κινδύνους, που ξεπερνούν τα 5 εκατομμύρια ευρώ. Οι προβλέψεις αυτές αποτελούν επίσημη αναγνώριση υπαρκτών ή ενδεχόμενων νομικών εκκρεμοτήτων, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν σημαντικά τα οικονομικά του Δήμου στο μέλλον.
Το μέγεθος των ποσών αυτών δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο, καθώς συνιστά δυνητική επιβάρυνση για τα επόμενα έτη.
Έσοδα που παραμένουν ανείσπρακτα
Σημαντικό μέρος των απαιτήσεων από δημότες και τρίτους χαρακτηρίζεται επισφαλές, με τις σχετικές προβλέψεις να υπερβαίνουν το 1,5 εκατ. ευρώ. Το γεγονός αυτό αποτυπώνει διαχρονικές δυσκολίες στην είσπραξη εσόδων, περιορίζοντας τη ρευστότητα και τη δυνατότητα κάλυψης λειτουργικών και αναπτυξιακών αναγκών.
Όταν τα έσοδα δεν εισπράττονται, η οικονομική εικόνα παραμένει θεωρητική και η εξάρτηση από εξωτερική χρηματοδότηση εντείνεται.
Έγκριση χωρίς ουσιαστική δημόσια συζήτηση
Παρά τη σημασία των παραπάνω στοιχείων, ο Ισολογισμός εγκρίθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο χωρίς να καταγράφεται εκτενής δημόσια συζήτηση επί των κρίσιμων αυτών ζητημάτων. Η έγκριση μιας χρήσης πέντε ετών πριν, χωρίς αναλυτική αποτίμηση των αδυναμιών που προκύπτουν σήμερα, εγείρει ερωτήματα για το βάθος του θεσμικού ελέγχου που ασκήθηκε.
Το ουσιαστικό διακύβευμα
Ο Ισολογισμός του 2020 δεν είναι απλώς μια εκκρεμότητα του παρελθόντος. Αποτελεί καθρέφτη δομικών προβλημάτων στη διαχείριση και στον έλεγχο των οικονομικών του Δήμου Ανατολικής Σάμου.
Η ανάδειξη των στοιχείων αυτών δεν στοχεύει στην απόδοση ευθυνών, αλλά στην ανάγκη για διαφάνεια, ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου και ουσιαστική πολιτική συζήτηση, ώστε τα ίδια ζητήματα να μη μεταφέρονται αθόρυβα στις επόμενες χρήσεις.
