Όλη μέρα το έχτιζαν, το βράδυ γκρεμιζόταν

 Το έργο στον Άγιο Αθανάσιο Καλαμίου Σάμου μετρά ήδη τέσσερις παρατάσεις – Η νέα ημερομηνία ολοκλήρωσης μεταφέρεται στις 20 Νοεμβρίου 2026

Υπάρχουν έργα που καθυστερούν. Υπάρχουν όμως και έργα που, όσο περνά ο χρόνος, δημιουργούν εύλογα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται, εκτελούνται και εποπτεύονται.

Η περίπτωση του έργου «Αποκατάσταση κατολίσθησης στη θέση Άγιος Αθανάσιος Καλαμίου Σάμου» είναι μία από αυτές.

Και τα στοιχεία δεν προκύπτουν από εκτιμήσεις ή πολιτικές αντιπαραθέσεις. Προκύπτουν από την ίδια την απόφαση της Περιφερειακής Επιτροπής της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, με αριθμό 782/2026, που ελήφθη στις 8 Σεπτεμβρίου 2026.

ΚΤΕΛ Σάμου: Η απάντηση της Αντιπεριφερειάρχη Δέσποινας Καλβίνου γεννά περισσότερα ερωτήματα απ’ όσα απαντά!

 

Η Περιφέρεια επικαλείται ξανά την απόφαση 409/2009 – Πού είναι όμως η πράξη που καθορίζει τη σημερινή θέση στη Θεμιστοκλή Σοφούλη 193;

Μια απάντηση της Αντιπεριφέρειας Μεταφορών αντί να κλείσει το ζήτημα, ανοίγει νέο κύκλο σοβαρών ερωτημάτων για τη διοικητική βάση της σημερινής λειτουργίας του ΚΤΕΛ στο «Γεφυράκι».

Η Άμισθη Αντιπεριφερειάρχης Δυτικής Σάμου, Μεταφορών και Σχολικών Μεταφορών Π.Ε. Σάμου και Π.Ε. Ικαρίας, Δέσποινα Καλβίνου, υπογράφει το έγγραφο της Διεύθυνσης Μεταφορών και Επικοινωνιών Π.Ε. Σάμου, με το οποίο παρέχονται πληροφορίες σχετικά με τη σημερινή κατάσταση.

Και ποια είναι η απάντηση;

Οι επιμετρήσεις που δεν έχουν παρουσιαστεί

 <<πολιτική γελοιογραφία>>

Στη δημοσιογραφία υπάρχει ένας κανόνας που δεν αλλάζει. Όταν μια δημόσια αρχή δηλώνει ότι όλα έγιναν νόμιμα, ο δημοσιογράφος δεν έχει υποχρέωση να την πιστέψει ούτε να την αμφισβητήσει. Έχει υποχρέωση να ζητήσει τα έγγραφα. Γιατί η νομιμότητα δεν αποδεικνύεται με δηλώσεις, αλλά με διοικητικές πράξεις, μελέτες, επιμετρήσεις, αυτοψίες και υπογραφές.

Στην υπόθεση του Κερκητείου, η Αντιπεριφέρεια και οι Τεχνικές Υπηρεσίες διαβεβαιώνουν ότι όλες οι διαδικασίες τηρήθηκαν. Αν πράγματι όλα έγιναν όπως προβλέπει η νομοθεσία, τότε γιατί μέχρι σήμερα δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα ο πλήρης διοικητικός και τεχνικός φάκελος της υπόθεσης; Γιατί οι πολίτες καλούνται να αρκεστούν σε διαβεβαιώσεις, αντί να έχουν πρόσβαση στα στοιχεία που τις στηρίζουν;

Η Κτηματική Υπηρεσία αναφέρει ότι δεν είχε αντίρρηση για την απόληψη περίπου 35.000 κυβικών μέτρων υλικών από το ρέμα. Όμως αυτή η αναφορά δεν εξηγεί ποιος υπολόγισε ότι η συγκεκριμένη ποσότητα είναι η ενδεδειγμένη, με ποια επιστημονική μέθοδο έγινε ο υπολογισμός, ποια υπηρεσία εισηγήθηκε ότι μια τόσο εκτεταμένη παρέμβαση δεν δημιουργεί κινδύνους για το υδατόρεμα και ποιος μηχανικός υπέγραψε αυτή την εισήγηση. Αν υπάρχουν οι σχετικές τεχνικές εκθέσεις, γιατί δεν δημοσιοποιούνται;

Το ίδιο ισχύει και για τις περιβαλλοντικές παραμέτρους. Ένα ρέμα δεν είναι ένας χώρος απόθεσης αδρανών υλικών ούτε μια έκταση που διαμορφώνεται κατά βούληση. Είναι ένα ζωντανό φυσικό σύστημα, όπου κάθε επέμβαση μπορεί να επηρεάσει τη ροή του νερού, τη διάβρωση, τη σταθερότητα των πρανών και τη μεταφορά των φερτών υλών. Αναζητήσαμε υδρολογικές αξιολογήσεις και μελέτες στερεοπαροχής που να τεκμηριώνουν ότι οι επιπτώσεις εξετάστηκαν πριν από την παρέμβαση. Μέχρι σήμερα δεν έχουν τεθεί στη διάθεσή μας. Αν υπάρχουν, γιατί παραμένουν εκτός δημόσιας γνώσης;

Υπάρχει όμως ένα ακόμη σοβαρότερο ζήτημα, το οποίο οι Τεχνικές Υπηρεσίες οφείλουν να απαντήσουν με απόλυτη σαφήνεια. Η απόφαση αναφέρει ότι η επιτρεπόμενη ποσότητα ήταν περίπου 35.000 κυβικά μέτρα. Ποιος επιβεβαιώνει ότι τόσα ακριβώς αφαιρέθηκαν; Ποιος μηχανικός της Περιφέρειας πραγματοποίησε τις επιμετρήσεις; Ποιος υπέγραψε ότι η ποσότητα που εγκρίθηκε είναι και η ποσότητα που τελικά απομακρύνθηκε; Υπήρχαν καθημερινές αυτοψίες; Υπήρχαν τοπογραφικές αποτυπώσεις πριν και μετά τις εργασίες; Συντάχθηκαν πρωτόκολλα επιμέτρησης και παραλαβής;

Γιατί χωρίς αυτά τα στοιχεία, πώς μπορεί οποιοσδήποτε να γνωρίζει ότι οι εργασίες περιορίστηκαν στα 33.000 κυβικά μέτρα που αναφέρει η απόφαση; Το ερώτημα δεν είναι αν αφαιρέθηκαν περισσότερα. Το ερώτημα είναι ποιος μπορεί να αποδείξει ποια ήταν η πραγματική ποσότητα. Σε κάθε δημόσιο έργο, ο έλεγχος δεν γίνεται με εκτιμήσεις ούτε με προφορικές διαβεβαιώσεις. Γίνεται με μετρήσεις, επιμετρήσεις, υπογραφές και επίσημα έγγραφα. Αν αυτά υπάρχουν, δεν υπάρχει κανένας λόγος να μη δοθούν στη δημοσιότητα.

Εξίσου προβληματική είναι και η στάση της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος. Πρόκειται για την υπηρεσία που έχει θεσμική ευθύνη να προστατεύει τα φυσικά οικοσυστήματα. Υποβλήθηκαν ερωτήματα. Ζητήθηκαν επιστημονικές διευκρινίσεις. Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, δεν έχουν δοθεί ουσιαστικές απαντήσεις στα περιβαλλοντικά ζητήματα που τέθηκαν. Η σιωπή δεν αποδεικνύει ότι υπήρξε παράβαση. Δεν ενισχύει όμως ούτε τη διαφάνεια ούτε την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Η υπόθεση αυτή δεν αφορά μόνο το Κερκήτειο. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η δημόσια διοίκηση. Όταν οι υπηρεσίες ζητούν από τους πολίτες να εμπιστευθούν τις αποφάσεις τους, οφείλουν πρώτα να είναι διατεθειμένες να τις τεκμηριώσουν. Η διαφάνεια δεν είναι προαιρετική διαδικασία. Είναι θεσμική υποχρέωση.

Οι πολίτες δεν ζητούν χάρη από την Αντιπεριφέρεια. Δεν ζητούν εξυπηρέτηση από τις Τεχνικές Υπηρεσίες. Ζητούν το αυτονόητο: να δουν τις μελέτες, τις γνωμοδοτήσεις, τις εγκρίσεις, τις επιμετρήσεις, τις αυτοψίες και τα πρωτόκολλα που αποδεικνύουν ότι όλα έγιναν όπως προβλέπει ο νόμος. Αν όλα έγιναν σωστά, η δημοσιοποίηση αυτών των στοιχείων δεν θα δημιουργήσει κανένα πρόβλημα. Αντίθετα, θα κλείσει οριστικά κάθε συζήτηση.

Μέχρι τότε, όμως, τα ερωτήματα παραμένουν. Και όσο παραμένουν αναπάντητα, η ευθύνη δεν βαραίνει όσους τα θέτουν. Βαραίνει εκείνους που έχουν τα στοιχεία και επιλέγουν να μην τα παρουσιάσουν.

Ελισαίος Μαυρατζώτης: Με ποια μελέτη δικαιολογήθηκε η λήψη υλικών από τα ρέματα;

 Από τα λατομεία… στα ρέματα. Ποιος πήρε την απόφαση και γιατί;

Στα μεγάλα δημόσια έργα τίποτα δεν γίνεται τυχαία.

Κάθε κυβικό χώματος.

Κάθε τόνος αδρανών.

Κάθε μεταβολή στον τρόπο κατασκευής.

Όλα αποτυπώνονται σε μελέτες, αποφάσεις και οικονομικούς υπολογισμούς.

Γι' αυτό και στην υπόθεση του Κερκητείου το σημαντικότερο ερώτημα δεν είναι μόνο η περιβαλλοντική διάσταση.

Είναι και το πότε και γιατί άλλαξε ο τρόπος προμήθειας των υλικών.

________________________________________

Τι προέβλεπε το έργο όταν δημοπρατήθηκε;

Στα συμβατικά τεύχη προβλεπόταν ότι η Διευθύνουσα Υπηρεσία δεν θα παραχωρούσε στον ανάδοχο λατομεία ή θέσεις λήψης υλικών και ότι ο ίδιος ο ανάδοχος θα εξασφάλιζε τα απαιτούμενα αδρανή από νόμιμα λειτουργούντα λατομεία.

Με βάση αυτή την παραδοχή συντάχθηκαν:

•    ο προϋπολογισμός, 

•    οι αναλύσεις τιμών, 

•    οι προσφορές των διαγωνιζομένων, 

•    η οικονομική προσφορά του αναδόχου. 

Με απλά λόγια, το κόστος αγοράς των υλικών από λατομεία αποτελούσε μέρος της οικονομικής εξίσωσης του έργου.

________________________________________

Και μετά εμφανίζονται τα ρέματα

Το 2026 η εικόνα αλλάζει.

Η Κτηματική Υπηρεσία δηλώνει ότι δεν έχει αντίρρηση για τη λήψη περίπου 37.000 κυβικών μέτρων υλικών από τέσσερα φυσικά ρέματα της Σάμου.

Το υλικό αυτό προορίζεται για το ίδιο έργο.

Εδώ αρχίζει η πραγματική δημοσιογραφική έρευνα.

________________________________________

Το ερώτημα δεν είναι αν επιτρεπόταν

Το πρώτο λάθος θα ήταν να θεωρήσει κάποιος ότι η λήψη υλικών από ρέματα είναι αυτομάτως παράνομη.

Δεν είναι αυτό το ερώτημα.

Το πραγματικό ερώτημα είναι διαφορετικό.

Πώς τεκμηριώθηκε η ανάγκη αυτής της αλλαγής;

Ποια υπηρεσία εισηγήθηκε ότι αντί για λατομικά υλικά θα χρησιμοποιηθούν υλικά από φυσικά ρέματα;

Υπήρξε νέα τεχνική μελέτη;

Υπήρξε τροποποίηση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων;

Υπήρξε νέα οικονομική αξιολόγηση;

________________________________________

Το οικονομικό σκέλος

Εδώ η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Αν ο ανάδοχος επρόκειτο να αγοράσει τα υλικά από λατομεία, το κόστος αυτό ήταν ενσωματωμένο στην οικονομική του προσφορά.

Αν στη συνέχεια χρησιμοποιούνται υλικά που προέρχονται από φυσικά ρέματα, γεννάται ένα εύλογο ερώτημα:

Πώς επηρεάστηκε το οικονομικό αντικείμενο της σύμβασης;

Δεν πρόκειται για υπόνοια.

Πρόκειται για έναν λογιστικό έλεγχο που πρέπει να μπορεί να γίνει από οποιονδήποτε.

Υπήρξε Ανακεφαλαιωτικός Πίνακας;

Μειώθηκαν οι ποσότητες αγοράς αδρανών;

Προσαρμόστηκαν οι τιμές;

Υπήρξε οικονομικό όφελος;

Και αν ναι, υπέρ ποιου;

________________________________________

Το περιβάλλον δεν είναι δωρεάν πρώτη ύλη

Η συζήτηση όμως δεν σταματά στα χρήματα.

Το υλικό που αφαιρείται από ένα ρέμα δεν είναι απλώς πέτρες.

Αποτελεί τμήμα ενός φυσικού συστήματος που διαμορφώθηκε επί αιώνες.

Γι' αυτό οι επιστήμονες εξετάζουν:

•    αν αλλάζει η υδραυλική συμπεριφορά, 

•    αν αυξάνεται ο κίνδυνος διάβρωσης, 

•    αν επηρεάζεται η στερεοπαροχή, 

•    αν αλλάζει η οικολογική λειτουργία του ρέματος. 

Η δημοσιογραφική έρευνα μέχρι σήμερα δεν έχει εντοπίσει δημόσια διαθέσιες μελέτες που να απαντούν σε αυτά τα ζητήματα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν.

Σημαίνει ότι δεν έχουν τεθεί μέχρι στιγμής στη δημόσια κρίση.

________________________________________

Η σιωπή

Είναι ίσως το πιο παράδοξο στοιχείο της υπόθεσης.

Για μήνες κατατίθενται αιτήματα.

Ακολουθεί αλληλογραφία.

Παρεμβαίνει ο Συνήγορος του Πολίτη για την πρόσβαση στις περιβαλλοντικές πληροφορίες. 

Γίνονται δημόσιες παρεμβάσεις στο Περιφερειακό Συμβούλιο.

Κι όμως, η πολιτική ηγεσία της Περιφέρειας δεν έχει δώσει μέχρι σήμερα μια συνολική δημόσια απάντηση στα ερωτήματα που έχουν τεθεί.

________________________________________

Ένα ερώτημα προς τον Αντιπεριφερειάρχη

Κύριε Αντιπεριφερειάρχα,

αν αύριο ένας πολίτης σας ρωτήσει:

«Γιατί αντί να αγοραστούν υλικά από λατομεία αφαιρέθηκαν 37.000 κυβικά μέτρα από τα ρέματα της Σάμου;»

ποια είναι η απάντηση;

Με ποια μελέτη θα του την εξηγήσετε;

Με ποια διοικητική πράξη;

Με ποια οικονομική τεκμηρίωση;

Σάμος: Ο Συνήγορος του Πολίτη υπενθυμίζει τη νομιμότητα – Η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων απαντά με... «κατάχρηση δικαιώματος»

 

Έντονα ερωτήματα για τη λειτουργία της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Περιφερειακής Ενότητας Σάμου προκαλεί η διαχείριση αιτήματος πολίτη για πρόσβαση σε περιβαλλοντικές πληροφορίες που αφορούν δημόσιο οδικό έργο και την απόληψη αδρανών υλικών από υδατορέματα του νησιού.

Η υπόθεση έφθασε μέχρι τον Συνήγορο του Πολίτη, ο οποίος, εξετάζοντας την αναφορά του πολίτη, υπενθύμισε στην αρμόδια υπηρεσία ότι τα αιτούμενα στοιχεία αποτελούν περιβαλλοντικές πληροφορίες κατά την έννοια της ελληνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Η Ανεξάρτητη Αρχή επισήμανε ότι για την πρόσβαση στις πληροφορίες αυτές δεν απαιτείται επίκληση εύλογου ενδιαφέροντος ή ειδικού εννόμου συμφέροντος και κάλεσε τη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων να χορηγήσει πρόσβαση στα αιτηθέντα στοιχεία.

Η επιστολή αυτή ουσιαστικά αναιρεί τη νομική βάση πάνω στην οποία είχε στηριχθεί η αρχική άρνηση της υπηρεσίας, η οποία επικαλούνταν τις διατάξεις του άρθρου 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας περί «εύλογου ενδιαφέροντος». Ο Συνήγορος του Πολίτη υπενθύμισε ότι στις περιβαλλοντικές πληροφορίες εφαρμόζεται ειδικό νομοθετικό καθεστώς, το οποίο κατοχυρώνει ευρύτερο δικαίωμα πρόσβασης των πολιτών.

Ωστόσο, αντί η υπηρεσία να συμμορφωθεί με τις επισημάνσεις της ανεξάρτητης αρχής και να προχωρήσει στη χορήγηση των αιτούμενων αντιγράφων, η απάντησή της προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό.

Στο έγγραφό της χαρακτηρίζει την επιμονή του πολίτη ως κίνηση που «κινείται στα όρια της κατάχρησης δικαιώματος», επικαλούμενη το άρθρο 25 του Συντάγματος και το άρθρο 281 του Αστικού Κώδικα. Παράλληλα δηλώνει ότι δεν πρόκειται να επανέλθει σε νέα έγγραφα με παρόμοιο περιεχόμενο, επιμένοντας ότι ο ενδιαφερόμενος μπορεί απλώς να προσέλθει στην υπηρεσία για να λάβει γνώση του φακέλου.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί και το γεγονός ότι η ίδια υπηρεσία αναφέρει πως η επιστολή του Συνηγόρου του Πολίτη δεν της είχε κοινοποιηθεί, τη στιγμή που στο έγγραφο της Ανεξάρτητης Αρχής αναφέρεται ρητά ότι αυτό κοινοποιείται στη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της Περιφερειακής Ενότητας Σάμου, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι σχετικές επισημάνσεις.

Το ουσιαστικό ζήτημα, πάντως, παραμένει αναπάντητο. Γιατί, ενώ ο Συνήγορος του Πολίτη υπενθυμίζει ότι οι πολίτες έχουν δικαίωμα πρόσβασης στις συγκεκριμένες περιβαλλοντικές πληροφορίες χωρίς να απαιτείται ειδικό έννομο συμφέρον, η αρμόδια υπηρεσία αποφεύγει να χορηγήσει τα αιτούμενα αντίγραφα και επιλέγει να χαρακτηρίσει το αίτημα ως καταχρηστικό;

Η διαφάνεια στη δημόσια διοίκηση δεν είναι θέμα διακριτικής ευχέρειας. Πρόκειται για νομική υποχρέωση και θεμελιώδη αρχή του κράτους δικαίου. Όταν μάλιστα μια ανεξάρτητη συνταγματική αρχή, όπως ο Συνήγορος του Πολίτη, υπενθυμίζει στη διοίκηση τις υποχρεώσεις της, οι πολίτες εύλογα αναμένουν συμμόρφωση και όχι χαρακτηρισμούς που αφήνουν την ουσία των ερωτημάτων αναπάντητη.

Η υπόθεση αναμένεται να έχει συνέχεια, καθώς ο πολίτης έχει ήδη δηλώσει ότι θα επιδιώξει κάθε νόμιμη ενέργεια για την προάσπιση του δικαιώματός του στην πρόσβαση στις περιβαλλοντικές πληροφορίες.

Καταγγελίες για την κατάσταση αγροτικών δρόμων στη Σάμο – Αγανάκτηση από κατοίκους και παραγωγούς

 Έντονες διαμαρτυρίες εκφράζουν κάτοικοι και αγρότες περιοχών της Σάμου για την κατάσταση στην οποία βρίσκονται αγροτικοί δρόμοι του νησιού, καταγγέλλοντας ελλιπή συντήρηση και καθυστερήσεις στις απαραίτητες παρεμβάσεις.

Όπως φαίνεται και στις σχετικές φωτογραφίες που δημοσιοποιήθηκαν, ορισμένα σημεία του οδικού δικτύου παρουσιάζουν σοβαρές φθορές, με πέτρες, αυλακώσεις και έντονες ανωμαλίες στο οδόστρωμα, γεγονός που δυσχεραίνει την ασφαλή διέλευση οχημάτων και αγροτικών μηχανημάτων.