Από το Master Plan των 1,3 εκατ. ευρώ στα έργα των 27,3 εκατ. ευρώ – Η κρουαζιέρα στο επίκεντρο του σχεδιασμού και τα έργα που ακόμη βρίσκονται σε εξέλιξη
Η συζήτηση για την ανάπτυξη των λιμανιών της Σάμου δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται στο εάν υπάρχουν σχέδια. Υπάρχουν. Και μάλιστα σχέδια με σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι διαφορετικό:
Πόσα χρήματα έχουν διατεθεί μέχρι σήμερα, πόσα προβλέπεται να απαιτηθούν για την υλοποίηση του σχεδιασμού και ποιο είναι το πραγματικό αποτέλεσμα για τη Σάμο;
Master Plan με χρηματοδότηση 1,3 εκατ. ευρώ
Η αφετηρία βρίσκεται στο Master Plan του λιμένα Σάμου.
Το 2020 εντάχθηκε στο πρόγραμμα «ΦιλόΔημος ΙΙ» η πράξη «Οριστικές Μελέτες Master Plan Λιμένα Σάμου», με συνολικό προϋπολογισμό 1.297.849,91 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, με δικαιούχο το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Σάμου.
Στα τεύχη της δημόσιας σύμβασης αναφέρεται προεκτιμώμενη αμοιβή 1.045.970,04 ευρώ χωρίς ΦΠΑ για την εκπόνηση των οριστικών μελετών.
Πρόκειται, επομένως, για μια σημαντική δημόσια δαπάνη που αφορά τον σχεδιασμό της επόμενης ημέρας του λιμένα.
Και ο σχεδιασμός αυτός δεν είναι περιορισμένος.
Στο σχέδιο και η κρουαζιέρα
Η επικαιροποίηση του Master Plan περιλαμβάνει σημαντικές παρεμβάσεις για το τουριστικό τμήμα του λιμένα, μεταξύ των οποίων και εγκατάσταση πλατφόρμας εξυπηρέτησης μεγάλων κρουαζιερόπλοιων.
Σύμφωνα με τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, το συνολικό κόστος υλοποίησης των προτεινόμενων έργων εκτιμάται περίπου στα 27,3 εκατ. ευρώ.
Με άλλα λόγια, από τη μελέτη του Master Plan περνάμε σε έναν σχεδιασμό έργων πολλών εκατομμυρίων ευρώ.
Το Master Plan προβλέπει επίσης νέο τουριστικό καταφύγιο, παρεμβάσεις στο παραλιακό μέτωπο και υδατοδρόμιο στην περιοχή του Μαλαγαρίου, δημιουργώντας ένα διαφορετικό μοντέλο λειτουργίας για τον λιμένα.
Πόσα από αυτά έχουν γίνει όμως;
Εδώ αρχίζει το ενδιαφέρον του ρεπορτάζ.
Στα τέλη του 2025 το ίδιο το Διαδημοτικό Λιμενικό Ταμείο παρουσίαζε ως σημαντικές παρεμβάσεις που είχαν προχωρήσει ή βρίσκονταν σε διαδικασία χρηματοδότησης μια σειρά έργων συνολικού ύψους άνω του 1 εκατ. ευρώ.
Μεταξύ αυτών:
96.012,22 ευρώ για αντικατάσταση πλακόστρωτου πεζοδρομίου.
360.993,75 ευρώ για ανάπλαση και ασφαλτόστρωση από τον κόμβο Μαλαγαρίου έως τις Μαούνες.
585.000 ευρώ για προσκρουστήρες στους λιμένες Σάμου.
Για τους προσκρουστήρες, η χρηματοδότηση των 585.000 ευρώ εγκρίθηκε από το Υπουργείο Ναυτιλίας, ενώ προβλέπεται η τοποθέτηση περισσότερων από 200 προσκρουστήρων σε Καρλόβασι, Βαθύ–Μαλαγάρι και Πυθαγόρειο.
Πρόκειται για παρεμβάσεις που αφορούν άμεσα την ασφάλεια και τη λειτουργικότητα των λιμενικών εγκαταστάσεων.
Το κόστος όμως δεν σταματά εκεί
Στον απολογισμό του Διαδημοτικού Λιμενικού Ταμείου καταγράφονται και άλλα έργα και παρεμβάσεις.
Για παράδειγμα, αναφέρεται προϋπολογισμός 145.000 ευρώ για την επισκευή του παλαιού επιβατικού σταθμού του λιμένα Σάμου και 175.000 ευρώ για τον έλεγχο και την επισκευή του κτιρίου διαβατηριακού και συνοριακού ελέγχου. Τα έργα αυτά εμφανίζονται στον προγραμματισμό για την περίοδο 2026–2029.
Στον ίδιο απολογισμό αναφέρεται ακόμη ότι για το Master Plan έχουν ολοκληρωθεί οι μελέτες και για τα πέντε υποέργα, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαδικασίες αδειοδοτήσεων.
Αυτό σημαίνει κάτι πολύ συγκεκριμένο:
Το μεγαλύτερο κομμάτι της επένδυσης των 27,3 εκατ. ευρώ δεν αποτελεί μέχρι σήμερα ολοκληρωμένο έργο, αλλά σχεδιασμό και μελλοντική επένδυση.
Και η κρουαζιέρα;
Εδώ υπάρχει ένας αριθμός που δείχνει ότι η δραστηριότητα έχει αυξηθεί.
Το 2025 καταγράφηκαν συνολικά 20.100 επιβάτες κρουαζιέρας στο Βαθύ και το Πυθαγόρειο, σύμφωνα με τον απολογισμό του Διαδημοτικού Λιμενικού Ταμείου.
Η αύξηση είναι σημαντική σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια και δείχνει ότι η Σάμος έχει ήδη παρουσία στην αγορά της κρουαζιέρας.
Ταυτόχρονα όμως, η ίδια η ανάγκη για νέα υποδομή κρουαζιέρας στο Master Plan δείχνει ότι υπάρχει ακόμη απόσταση από τον στόχο.
Η πλατφόρμα για μεγάλα κρουαζιερόπλοια δεν είναι σήμερα ένα ολοκληρωμένο έργο. Είναι μέρος του σχεδιασμού για την επόμενη φάση ανάπτυξης του λιμένα.
Το μεγάλο ερώτημα είναι η απόδοση της επένδυσης
Και εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο ερώτημα για τους πολίτες της Σάμου.
Έχουν ήδη δαπανηθεί σημαντικά ποσά για μελέτες, υποδομές και παρεμβάσεις. Υπάρχει όμως συγκεκριμένος δείκτης απόδοσης αυτών των χρημάτων;
Πόσες νέες προσεγγίσεις κρουαζιερόπλοιων δημιουργήθηκαν;
Πόσοι επιπλέον επισκέπτες ήρθαν στη Σάμο;
Πόσο αυξήθηκαν τα έσοδα του λιμένα;
Πόσο αυξήθηκε η τοπική οικονομική δραστηριότητα;
Και, κυρίως:
Πότε θα περάσει το Master Plan από τη φάση των μελετών και των αδειοδοτήσεων στη φάση των πραγματικών έργων;
Το 2025, σε παρουσίαση για τα έργα της Σάμου, αναφερόταν ότι το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για την έγκριση του Master Plan βρισκόταν ακόμη σε στάδιο επεξεργασίας από το Λιμενικό Ταμείο.
Σήμερα, η εικόνα έχει προχωρήσει θεσμικά, καθώς το Διαδημοτικό Λιμενικό Ταμείο έχει αποδεχθεί το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για την έγκριση του Αναπτυξιακού Προγράμματος και της Μελέτης Διαχείρισης του λιμένα.
Από τα σχέδια στο αποτέλεσμα
Η Σάμος βρίσκεται, επομένως, μπροστά σε έναν σχεδιασμό που μπορεί να αλλάξει σημαντικά την εικόνα των λιμενικών εγκαταστάσεων.
Υπάρχει το 1,3 εκατ. ευρώ της μελέτης του Master Plan.
Υπάρχουν τα 27,3 εκατ. ευρώ περίπου του εκτιμώμενου κόστους των προτεινόμενων έργων.
Υπάρχουν ήδη επιμέρους χρηματοδοτήσεις και παρεμβάσεις, όπως τα 585.000 ευρώ για τους προσκρουστήρες.
Και υπάρχει μια αγορά κρουαζιέρας που το 2025 έφτασε τους 20.100 επιβάτες.
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι να αποδειχθεί αν υπάρχει σχεδιασμός.
Υπάρχει.
Το πραγματικό στοίχημα είναι να φανεί πόσο από αυτόν τον σχεδιασμό θα μετατραπεί σε έργο, πόσο θα κοστίσει τελικά και τι οικονομικό αποτέλεσμα θα αφήσει στη Σάμο.
Και αυτό είναι το σημείο στο οποίο η κοινωνία δικαιούται να ζητήσει αριθμούς, χρονοδιάγραμμα και μετρήσιμο αποτέλεσμα.
