Ερωτήματα ως προς την πληρότητα της αιτιολογίας, την τεκμηρίωση της επιλογής των μελών και την εφαρμογή του άρθρου 563 του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Με την υπ’ αριθ. 87/2026 απόφασή του, το Δημοτικό Συμβούλιο Ανατολικής Σάμου αποφάσισε ομόφωνα τη συγκρότηση Επιτροπής Αξιολόγησης Περιουσιακών Στοιχείων, επικαλούμενο ως ειδικό νομοθετικό έρεισμα το άρθρο 563 του ν. 5314/2026, «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης».
Η συγκεκριμένη διάταξη προβλέπει ότι, με απόφαση του οικείου δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, συγκροτούνται επιτροπές αξιολόγησης της περιουσίας των δήμων και καθορίζει συγκεκριμένα τη σύνθεσή τους: ένα μέλος του συμβουλίου ως πρόεδρο, έναν μηχανικό του οικείου δήμου και έναν υπάλληλο της οικονομικής υπηρεσίας. Παράλληλα, καθορίζει το έργο της επιτροπής και τις αρμοδιότητές της σε περιπτώσεις εκποίησης, αγοράς, ανταλλαγής, μίσθωσης και εκμίσθωσης περιουσιακών στοιχείων.
Η απόφαση του Δήμου Ανατολικής Σάμου φαίνεται καταρχήν να ακολουθεί τη βασική προβλεπόμενη τριμελή διάρθρωση. Ωστόσο, η ανάγνωση του πρακτικού γεννά ορισμένα σοβαρά ζητήματα ελέγχου της πληρότητας και της ειδικής τεκμηρίωσης της διοικητικής πράξης.
1. Η απόφαση προσδιορίζει τα πρόσωπα, αλλά όχι επαρκώς τη βάση της επιλογής τους
Στο διατακτικό αναφέρονται ονομαστικά τα τρία τακτικά μέλη και οι αναπληρωτές τους:
δημοτικός σύμβουλος,
μηχανικός του Δήμου,
υπάλληλος της οικονομικής υπηρεσίας.
Δεν προκύπτει, όμως, από το συγκεκριμένο απόσπασμα με ποια διαδικασία και βάσει ποιων συγκεκριμένων κριτηρίων προέκυψε η επιλογή των συγκεκριμένων προσώπων.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία διότι δεν πρόκειται για μια επιτροπή χωρίς ουσιαστικές αρμοδιότητες. Το άρθρο 563 της δίνει ρόλο στην αποτίμηση της αξίας και της καταλληλότητας δημοτικών ακινήτων και κινητών, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις συνδέει άμεσα το έργο της με τον καθορισμό τιμήματος ή μισθώματος και με την εισήγηση για την τιμή εκκίνησης δημοπρασίας.
Ως εκ τούτου, η διαφάνεια της διαδικασίας επιλογής των μελών δεν αποτελεί επουσιώδη λεπτομέρεια.
2. Η παραπομπή στην εισήγηση δεν υποκαθιστά την ειδική τεκμηρίωση
Το πρακτικό αναφέρει ότι ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου έθεσε υπόψη του σώματος την εισήγηση και στη συνέχεια παραθέτει το κείμενο του άρθρου 563.
Παράλληλα, αναφέρεται ότι το Δημοτικό Συμβούλιο έλαβε υπόψη την εισήγηση, την υπ’ αριθ. 251/2026 απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής και τις τοποθετήσεις των επικεφαλής των παρατάξεων και των δημοτικών συμβούλων.
Ωστόσο, από το συγκεκριμένο απόσπασμα δεν προκύπτει το ουσιαστικό περιεχόμενο της εισήγησης ως προς την επιλογή των συγκεκριμένων μελών.
Αυτό δημιουργεί ζήτημα ως προς το αν η απόφαση περιλαμβάνει επαρκή πραγματική και νομική αιτιολογία ή αν περιορίζεται στην παράθεση της εφαρμοστέας διάταξης.
3. Ιδιαίτερη σημασία έχει η υπηρεσιακή ιδιότητα των μελών
Το άρθρο 563 δεν αρκείται σε οποιοδήποτε πρόσωπο για τις δύο υπηρεσιακές θέσεις.
Απαιτεί:
α) μηχανικό του οικείου δήμου και
β) υπάλληλο της οικονομικής υπηρεσίας.
Στην απόφαση τα συγκεκριμένα πρόσωπα χαρακτηρίζονται αντίστοιχα ως «μηχανικοί Δήμου» και «Υπάλληλοι Οικονομικής υπηρεσίας του Δήμου».
Από το απόσπασμα, όμως, δεν προκύπτει η ακριβής υπηρεσιακή ιδιότητα, ο κλάδος ή η ειδικότητα κάθε προσώπου.
Δεν σημαίνει αυτόματα ότι υπάρχει παρανομία. Σημαίνει όμως ότι ο έλεγχος της τήρησης της νομοθετικής προϋπόθεσης δεν είναι πλήρης μόνο από το συγκεκριμένο κείμενο της απόφασης.
Το ζήτημα μπορεί να αποσαφηνιστεί από τα υπηρεσιακά στοιχεία, την πλήρη εισήγηση και τα συνοδευτικά έγγραφα της απόφασης.
4. Η απόφαση 251/2026 της Δημοτικής Επιτροπής πρέπει να ελεγχθεί
Το Δημοτικό Συμβούλιο αναφέρει ρητά ότι έλαβε υπόψη την υπ’ αριθ. 251/2026 απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής.
Επομένως, η συγκεκριμένη απόφαση αποτελεί ουσιώδες συνοδευτικό στοιχείο για τον έλεγχο της διαδικασίας.
Ιδίως θα πρέπει να εξεταστεί:
ποιο ακριβώς ήταν το περιεχόμενό της,
αν περιείχε πρόταση για τη συγκρότηση της επιτροπής,
αν πρότεινε συγκεκριμένα πρόσωπα,
με ποια αιτιολογία,
και αν η τελική απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου ακολούθησε ή διαφοροποιήθηκε από την πρόταση αυτή.
Χωρίς την εξέταση της 251/2026 δεν είναι ασφαλές να εξαχθεί οριστικό συμπέρασμα για το σύνολο της διοικητικής διαδικασίας.
5. Το άρθρο 563 καθιστά την επιτροπή κρίσιμο όργανο για τη δημοτική περιουσία
Δεν πρέπει να υποτιμάται η σημασία της απόφασης.
Ο νομοθέτης αναθέτει στην επιτροπή τη σύνταξη έκθεσης για την εκτίμηση της αξίας και της καταλληλότητας ακινήτων και κινητών. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, το τίμημα ή το μίσθωμα καθορίζεται από την επιτροπή, ενώ στις δημοπρασίες η τιμή εκκίνησης ορίζεται από τη δημοτική ή περιφερειακή επιτροπή ύστερα από εισήγησή της.
Επομένως, η σύνθεση της επιτροπής και η τήρηση των νόμιμων προϋποθέσεων δεν αποτελούν απλή διοικητική τυπικότητα.
Αφορούν ένα όργανο που μπορεί να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στη διαχείριση και αξιοποίηση δημοτικής περιουσίας.
6. Η ειδική αιτιολογία αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα όταν υπάρχει απόκλιση από εκτίμηση
Το ίδιο το άρθρο 563 προβλέπει, στην παράγραφο 6, ότι σε ορισμένες μεταβιβάσεις ακινήτων απαιτείται εκτίμηση της αγοραίας αξίας από πιστοποιημένους εκτιμητές όταν υπερβαίνεται το εκάστοτε προβλεπόμενο χρηματικό όριο και ότι τυχόν απόκλιση από την έκθεση των εκτιμητών πρέπει να αιτιολογείται ειδικά.
Η πρόβλεψη αυτή αναδεικνύει τη γενικότερη σημασία που αποδίδει ο νομοθέτης στην τεκμηρίωση των αξιών και στη διαφάνεια της διαχείρισης της δημοτικής περιουσίας.
Στην παρούσα περίπτωση δεν υπάρχει ακόμη συγκεκριμένη πράξη εκποίησης ή μεταβίβασης προς έλεγχο. Ωστόσο, ακριβώς επειδή η επιτροπή συγκροτείται για να ασκήσει τις συγκεκριμένες αρμοδιότητες, η νομιμότητα της συγκρότησής της χρήζει ιδιαίτερης προσοχής.
7. Τι πρέπει να δημοσιοποιηθεί για να υπάρχει πλήρης εικόνα
Για την πλήρη και αντικειμενική αξιολόγηση της απόφασης 87/2026 θα ήταν χρήσιμο να είναι διαθέσιμα:
1. Η πλήρης εισήγηση με την οποία προτάθηκε η συγκρότηση της επιτροπής.
2. Η υπ’ αριθ. 251/2026 απόφαση της Δημοτικής Επιτροπής.
3. Τα στοιχεία που αποδεικνύουν την ακριβή υπηρεσιακή ιδιότητα και ειδικότητα των δύο υπηρεσιακών μελών.
4. Τα πλήρη πρακτικά και οι τοποθετήσεις που αναφέρονται στην απόφαση.
5. Οποιοδήποτε έγγραφο τεκμηριώνει τη διαδικασία επιλογής των συγκεκριμένων προσώπων.
Συμπέρασμα
Η υπ’ αριθ. 87/2026 απόφαση δεν αρκεί από μόνη της για να χαρακτηριστεί παράνομη ή ακυρωτέα. Από την άλλη πλευρά, το περιεχόμενο του αποσπάσματος δεν επιτρέπει να θεωρηθεί ότι όλα τα ζητήματα της διαδικασίας έχουν αποσαφηνιστεί.
Το βασικό νομικό ερώτημα δεν είναι απλώς εάν το Δημοτικό Συμβούλιο είχε αρμοδιότητα να συγκροτήσει την επιτροπή. Το άρθρο 563 πράγματι προβλέπει τη συγκρότηση τέτοιας επιτροπής με απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου.
Το ουσιαστικότερο ερώτημα είναι αν κατά τη συγκεκριμένη συγκρότηση τηρήθηκαν πλήρως οι ουσιαστικές και διαδικαστικές προϋποθέσεις του νόμου και αν η επιλογή των συγκεκριμένων μελών στηρίζεται σε επαρκή, ελέγξιμη και ειδικά τεκμηριωμένη διαδικασία.
Και αυτό μπορεί να απαντηθεί μόνο με την εξέταση όχι μόνον της απόφασης 87/2026, αλλά και των εγγράφων στα οποία αυτή ρητά παραπέμπει.
Η υπόθεση, επομένως, δεν προσφέρεται για εύκολους χαρακτηρισμούς. Προσφέρεται, όμως, για συγκεκριμένο έλεγχο νομιμότητας και διαφάνειας, ιδίως επειδή η επιτροπή θα έχει αρμοδιότητες που συνδέονται άμεσα με την αποτίμηση και τη διαχείριση της περιουσίας του Δήμου.
