«Το είπαμε, το κάναμε».
Αυτά ήταν τα λόγια του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Σάμο, την 1η Οκτωβρίου 2021, όταν στεκόταν στον χώρο του παλιού ΚΥΤ στο Βαθύ και δήλωνε δημόσια ότι ο χώρος «αποδίδεται στην τοπική κοινωνία». Μάλιστα, ο ίδιος μιλούσε για δεύτερη φάση του κυβερνητικού σχεδιασμού, ώστε η έκταση να αξιοποιηθεί προς όφελος των κατοίκων — για αναψυχή, άθληση, εκπαίδευση ή ακόμη και για το νέο Δημαρχείο.
Πέντε χρόνια μετά, όμως, η Σάμος έχει κάθε λόγο να ρωτά:
Πού ακριβώς είναι η «απόδοση»;
Γιατί άλλο η πολιτική εξαγγελία και άλλο η πραγματική μεταβίβαση. Και στην περίπτωση του παλιού ΚΥΤ, η απόσταση ανάμεσα στα δύο αποδείχθηκε τεράστια.
Το ακίνητο ανήκει στο Ταμείο Εθνικής Άμυνας. Ήδη από το 2021 είχε γίνει γνωστό ότι ο Δήμος θα έπρεπε να προχωρήσει στην αγορά του χώρου από το ΤΕΘΑ, ενώ το Υπουργείο Μετανάστευσης θα διερευνούσε τη χρηματοδότηση της αγοράς.
Τον Νοέμβριο του 2022 μάλιστα ανακοινώθηκε χρηματοδότηση 1 εκατ. ευρώ προς τον Δήμο Ανατολικής Σάμου για την αγορά του χώρου και την καθαίρεση των κατασκευών. Τότε το ίδιο το Υπουργείο Μετανάστευσης πανηγύριζε ότι η διαδικασία προχωρά για να αποδοθεί ο χώρος στην τοπική κοινωνία.
Και όμως, η ιστορία δεν τελείωσε εκεί.
Από το «παραδίδεται» στο «δεν γίνεται»
Στην πορεία, το ζήτημα μπήκε σε έναν λαβύρινθο ιδιοκτησιακών, τεχνικών και πολεοδομικών εκκρεμοτήτων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση που δόθηκε στον Δήμο και δημοσιεύθηκε από την ΕΡΤ, ο Στρατός προχώρησε σε νέα κτηματογράφηση της έκτασης. Από αυτήν αφαιρέθηκαν δύο τμήματα που κρίθηκε ότι δεν ανήκουν στην ιδιοκτησία του ΤΕΘΑ, με αποτέλεσμα να αλλάξουν τα δεδομένα για την οικοδομησιμότητα και, κατ’ επέκταση, την οικονομική και αξιοποιήσιμη αξία του ακινήτου.
Και κάπου εδώ γεννάται ένα απολύτως εύλογο ερώτημα:
Πώς γίνεται το 2021 ο χώρος να «αποδίδεται» στην τοπική κοινωνία και το 2026 να μην έχει ακόμη αποδοθεί;
Πώς γίνεται μια κυβερνητική δέσμευση που παρουσιάστηκε ως τετελεσμένο γεγονός να μετατρέπεται σε έναν ατελείωτο διάλογο μεταξύ Υπουργείων, ΤΕΘΑ, υπηρεσιών, μηχανικών, κτηματογράφησης και Δήμου;
Και κυρίως:
Ποιος τελικά έχει την ευθύνη να τελειώσει αυτή την ιστορία;
Η Σάμος δεν ζήτησε άλλη μία υπόσχεση
Η τοπική κοινωνία δεν χρειάζεται άλλες πανηγυρικές δηλώσεις.
Δεν χρειάζεται άλλες φωτογραφίες.
Δεν χρειάζεται άλλες ανακοινώσεις που θα λένε ότι «η διαδικασία προχωρά».
Χρειάζεται τίτλο ιδιοκτησίας, καθαρό χώρο και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα αξιοποίησης.
Το ίδιο το Υπουργείο Μετανάστευσης είχε αναγνωρίσει ότι η αποκατάσταση της περιοχής αποτελεί κυβερνητική δέσμευση. Το Μνημόνιο του 2021 προέβλεπε μάλιστα συγκεκριμένες ενέργειες για την αποκατάσταση της περιοχής και την αγορά του οικοπέδου του ΤΕΘΑ από τον Δήμο.
Άρα σήμερα δεν μπορεί κανείς να παρουσιάζει το θέμα σαν να προέκυψε ξαφνικά.
Η δέσμευση είναι καταγεγραμμένη. Η χρηματοδότηση έχει ανακοινωθεί. Οι διαδικασίες έχουν περιγραφεί.
Αυτό που λείπει είναι το αποτέλεσμα.
Και εδώ μπαίνει ο ρόλος του Στρατού
Ο Στρατός δεν μπορεί να είναι ο εύκολος αποδιοπομπαίος τράγος για κάθε καθυστέρηση. Αλλά ούτε μπορεί να θεωρείται ότι το θέμα τελειώνει επειδή το ακίνητο ανήκει στο ΤΕΘΑ.
Εάν υπάρχουν πραγματικά ιδιοκτησιακά προβλήματα, να παρουσιαστούν όλα τα στοιχεία δημόσια.
Εάν η νέα κτηματογράφηση άλλαξε τα δεδομένα, να εξηγηθεί με ακρίβεια τι άλλαξε, γιατί άλλαξε και ποιος αναλαμβάνει να λύσει το πρόβλημα.
Εάν υπάρχουν νομικά εμπόδια, να ειπωθεί ποια είναι.
Και εάν υπάρχει λύση, να δοθεί ημερομηνία.
Γιατί η εικόνα ενός χώρου που παρουσιάστηκε στον σαμιακό λαό ως «αποδιδόμενος στην τοπική κοινωνία» και εξακολουθεί να παραμένει εγκλωβισμένος σε διαδικασίες, είναι πολιτικά και διοικητικά δύσκολο να δικαιολογηθεί.
Η ώρα των καθαρών απαντήσεων
Ο πρωθυπουργός είπε το 2021:
«Το είπαμε, το κάναμε».
Η Σάμος έχει πλέον το δικαίωμα να ζητήσει το αυτονόητο:
Πότε ακριβώς θα γίνει;
Όχι άλλη γενική υπόσχεση.
Όχι άλλη διαβεβαίωση.
Όχι άλλη μεταφορά της ευθύνης από υπηρεσία σε υπηρεσία.
Ο Δήμος, η Περιφέρεια και κυρίως η κυβέρνηση οφείλουν να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι με το ΤΕΘΑ και να δώσουν δημόσια μια καθαρή απάντηση:
Ποιος είναι ο σημερινός ιδιοκτήτης κάθε τμήματος του παλιού ΚΥΤ, ποια είναι η τελική έκταση που μπορεί να μεταβιβαστεί, πόσα χρήματα απαιτούνται, ποιος θα τα καταβάλει και ποια είναι η συγκεκριμένη ημερομηνία ολοκλήρωσης της διαδικασίας.
Γιατί πέντε χρόνια είναι πολλά.
Και όταν μια κυβέρνηση λέει σε έναν τόπο «το είπαμε, το κάναμε», ο τόπος έχει κάθε δικαίωμα, μετά από πέντε χρόνια, να κοιτάξει γύρω του και να ρωτήσει:
«Πού είναι αυτό που κάνατε;»
