Η υπόθεση του Ειδικού Σχολείου Σάμου δεν αφήνει πλέον περιθώρια για υπεκφυγές. Η επίσημη απάντηση της Υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη στη Βουλή έρχεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο και να αποκαλύψει ποιοι έχουν την ευθύνη για το συνεχιζόμενο αδιέξοδο.
Στο έγγραφο του Υπουργείου αναφέρεται ξεκάθαρα ότι πριν το Υπουργείο προχωρήσει στην ίδρυση ή λειτουργία σχολικής μονάδας, πρέπει να υπάρχει από τον οικείο δήμο «βεβαίωση για την ύπαρξη κατάλληλου χώρου στέγασης καθώς και τη δυνατότητα χρηματοδότησης μέσω του προϋπολογισμού του δήμου».
Με απλά λόγια: χωρίς δήμο που να αναλαμβάνει ευθύνη για κτίριο, σχολείο δεν προχωρά.
Η ίδια απάντηση είναι ακόμη πιο σαφής όταν επισημαίνει ότι «αρμοδιότητα για θέματα κτιριακών ζητημάτων σχολικών μονάδων και των λειτουργικών τους αναγκών έχει ο εκάστοτε δήμος υπαγωγής της σχολικής μονάδας».
Η διατύπωση αυτή δεν αφήνει καμία αμφιβολία.
Το βάρος της ευθύνης πέφτει στον Δήμο Ανατολικής Σάμου.
Και όμως, παρά το ξεκάθαρο θεσμικό πλαίσιο, το πρόβλημα παραμένει άλυτο. Χρόνια συζητήσεων, υποσχέσεων και διαδικασιών δεν έχουν οδηγήσει στο αυτονόητο: ένα ασφαλές και μόνιμο κτίριο για το Ειδικό Σχολείο.
Την ίδια στιγμή, η ίδια η απάντηση του Υπουργείου αποκαλύπτει ότι η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Σάμου, παρότι δεν έχει αρμοδιότητα για κτιριακά έργα, έχει προχωρήσει σε επανειλημμένες πρωτοβουλίες. Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά, η υπηρεσία «έχει αναλάβει όλες τις θεσμικά δυνατές πρωτοβουλίες για την προώθηση λύσεων» και έχει υποβάλει προτάσεις πολλές φορές προς τους αρμόδιους φορείς.
Με άλλα λόγια, οι εκπαιδευτικές υπηρεσίες πίεσαν.
Οι προτάσεις έγιναν.
Η λύση όμως μπλοκάρει.
Και εδώ εμφανίζεται ο δεύτερος κρίσιμος παράγοντας της υπόθεσης: η Επιτροπή Καταλληλότητας.
Θεσμικά, η επιτροπή αυτή υπάρχει για να ελέγχει αν ένας χώρος πληροί τις προδιαγραφές για σχολική χρήση. Στην πράξη όμως, στην υπόθεση του Ειδικού Σχολείου Σάμου, η λειτουργία της μοιάζει να έχει μετατραπεί σε διαρκές φίλτρο απορρίψεων.
Χώροι εξετάζονται.
Χώροι απορρίπτονται.
Και η διαδικασία επιστρέφει ξανά στο σημείο μηδέν.
Το ερώτημα που πλέον τίθεται ανοιχτά στην τοπική κοινωνία είναι σαφές:
η Επιτροπή Καταλληλότητας λειτουργεί ως μηχανισμός διασφάλισης ή ως μηχανισμός μπλοκαρίσματος λύσεων;
Γιατί όταν μια επιτροπή περιορίζεται μόνο στο να απορρίπτει χωρίς να συμβάλλει ενεργά στην εξεύρεση ρεαλιστικής εναλλακτικής, τότε δημιουργείται ένα διοικητικό αδιέξοδο που πληρώνουν τελικά οι πιο αδύναμοι.
Και στην περίπτωση της Σάμου οι πιο αδύναμοι είναι τα παιδιά με αναπηρία.
Το Ειδικό Σχολείο δεν είναι μια τυπική υπηρεσιακή υπόθεση. Είναι μια δομή που αφορά μαθητές με ιδιαίτερες ανάγκες, οικογένειες που δίνουν καθημερινό αγώνα και εκπαιδευτικούς που προσπαθούν να κρατήσουν ζωντανή μια εκπαιδευτική διαδικασία μέσα σε συνθήκες αβεβαιότητας.
Η απάντηση της Υπουργού αφήνει πλέον ένα βασικό συμπέρασμα:
η λύση δεν εξαρτάται από το Υπουργείο αλλά από τις ενέργειες του Δήμου και των συναρμόδιων υπηρεσιών, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο έγγραφο.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πολιτικό ζήτημα.
Γιατί όσο η Επιτροπή Καταλληλότητας συνεχίζει να μπλοκάρει χώρους και όσο ο Δήμος Ανατολικής Σάμου δεν παρουσιάζει μια καθαρή και εφαρμόσιμη λύση, το πρόβλημα δεν θα λυθεί.
Και τότε το ερώτημα που πλανάται πάνω από το νησί θα γίνεται όλο και πιο πιεστικό:
Πόσο ακόμη θα παραμένει το Ειδικό Σχολείο Σάμου όμηρος επιτροπών, διαδικασιών και διοικητικής ανεπάρκειας;
