Η ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ανατολικής Σάμου για την παραχώρηση της χρήσης του Μουσείου Ναυπηγικών και Ναυτικών Τεχνών του Αιγαίου στο Υπουργείο Πολιτισμού για 99 χρόνια μπορεί να ελήφθη μέσα στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου. Η κοινωνική αποδοχή της όμως κρίνεται έξω από αυτήν.
Αρκεί να διαβάσει κανείς τις δεκάδες δημόσιες τοποθετήσεις πολιτών κάτω από τις σχετικές δημοσιεύσεις για να διαπιστώσει ότι ένα σημαντικό τμήμα της τοπικής κοινωνίας δεν αισθάνεται ότι συμμετείχε σε αυτή την απόφαση. Οι πολίτες εκφράζουν έντονη ανησυχία, απορία και αγανάκτηση. Αναρωτιούνται γιατί μια τόσο σοβαρή απόφαση, με χρονικό ορίζοντα σχεδόν ενός αιώνα, δεν προηγήθηκε δημόσιας διαβούλευσης, ανοικτής ενημέρωσης ή έστω μιας ουσιαστικής συζήτησης με την κοινωνία.
Τα ερωτήματα που τίθενται είναι εύλογα:
Γιατί επιλέχθηκε διάρκεια 99 ετών;
Ποιοι είναι οι ακριβείς όροι της συμφωνίας;
Ποιες ασφαλιστικές δικλείδες υπάρχουν ώστε το μουσείο να παραμείνει συνδεδεμένο με την τοπική κοινωνία;
Γιατί ζητήθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο να δώσει ομόφωνη έγκριση πριν παρουσιαστεί ολοκληρωμένο το τελικό κείμενο της σύμβασης;
Δεν περνά απαρατήρητο ότι, παρά το πλήθος των δημόσιων αντιδράσεων, δεν υπήρξε μέχρι σήμερα ουσιαστική προσπάθεια να απαντηθούν δημόσια οι ανησυχίες των πολιτών. Η σιωπή απέναντι σε τόσο σοβαρά ερωτήματα δεν ενισχύει την εμπιστοσύνη· αντίθετα, την αποδυναμώνει.
Βεβαίως, υπήρξαν και πολίτες που υποστήριξαν την παραχώρηση, επισημαίνοντας ότι το μουσείο απαιτεί εξειδικευμένο προσωπικό, σημαντικούς οικονομικούς πόρους και διοικητική υποστήριξη που δύσκολα μπορεί να εξασφαλίσει ένας δήμος. Η άποψη αυτή είναι θεμιτή και αποτελεί μέρος του δημόσιου διαλόγου.
Όμως άλλο πράγμα είναι η ανάγκη εξεύρεσης ενός ισχυρού φορέα λειτουργίας και άλλο η παραχώρηση της χρήσης ενός τόσο σημαντικού πολιτιστικού έργου για ενενήντα εννέα χρόνια χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστική διαβούλευση με την κοινωνία που το δημιούργησε, το χρηματοδότησε και το θεωρεί κομμάτι της ιστορίας της.
Η ομοφωνία των δημοτικών συμβούλων δεν σημαίνει αυτομάτως και ομοφωνία της κοινωνίας. Αντιθέτως, οι δημόσιες αντιδράσεις δείχνουν ότι ένα μεγάλο μέρος των πολιτών ζητά απαντήσεις, διαφάνεια και ουσιαστική συμμετοχή στις αποφάσεις που δεσμεύουν τον τόπο για σχεδόν έναν αιώνα.
Η δημοκρατία δεν εξαντλείται σε μια ομόφωνη ψηφοφορία. Ολοκληρώνεται όταν οι πολίτες ενημερώνονται, ακούγονται και πείθονται. Και αυτό, στην προκειμένη περίπτωση, φαίνεται ότι δεν έχει ακόμη συμβεί.
