Η παρούσα κοινοβουλευτική ερώτηση αναδεικνύει τις σοβαρές καθυστερήσεις, τις θεσμικές ελλείψεις και τις άνισες συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι σεισμόπληκτοι της Σάμου, πέντε και πλέον έτη μετά τον καταστροφικό σεισμό του 2020. Μέσα από τη συγκριτική αποτίμηση με άλλα, μεταγενέστερα πληγέντα γεωγραφικά διαμερίσματα, καθίσταται εμφανής η απουσία ενός συνεκτικού, δυναμικά επικαιροποιούμενου πλαισίου κρατικής αρωγής, ικανού να ανταποκριθεί στις πραγματικές ανάγκες αποκατάστασης. Παράλληλα, επισημαίνονται κρίσιμα ζητήματα δημόσιας ασφάλειας, διοικητικής αποτελεσματικότητας και χρηματοδοτικής επάρκειας, τα οποία καθιστούν επιτακτική την άμεση επανεξέταση και ενίσχυση των εφαρμοζόμενων πολιτικών.
ΕΡΩΤΗΣΗ
ΠΡΟΣ: Α. Τον κ. Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας
ΘΕΜΑ: «Καθυστερήσεις και ελλείψεις στο πλαίσιο στήριξης των πληγέντων από
τον σεισμό της Σάμου το 2020».
Η κρατική παρέμβαση για την αποκατάσταση ζημιών από φυσικές καταστροφές και
ενίσχυση των πληγέντων οφείλει να εναρμονίζεται με τις συνταγματικές αρχές της
ισότητας, της αναλογικότητας και της αποτελεσματικής προστασίας των πολιτών,
καθώς και με την ειδική υποχρέωση μέριμνας υπέρ των νησιωτικών περιοχών.
Ωστόσο, από τη συγκριτική εξέταση του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου για τους
σεισμόπληκτους της Σάμου (σεισμός 30.10.2020) και άλλων περιοχών που
επλήγησαν μεταγενέστερα, όπως η Κρήτη (σεισμοί 2021), προκύπτει ουσιώδης
διαφοροποίηση ως προς τη συχνότητα, την έκταση και τη δυναμική
επικαιροποίησης των μέτρων στήριξης.
Ειδικότερα, για τη Σάμο εφαρμόζεται το πλαίσιο που θεσπίστηκε με την υπ’ αρ.
Δ.Α.Ε.Φ.Κ.-Κ.Ε./26169/Α325/2020 ΚΥΑ (ΦΕΚ Β’ 5293), όπως τροποποιήθηκε
μεταγενέστερα, το οποίο προβλέπει τη χορήγηση Στεγαστικής Συνδρομής
αποτελούμενης κατά 80% από Δωρεάν Κρατική Αρωγή και κατά 20% από άτοκο
δάνειο, με συγκεκριμένα ανώτατα όρια ανά τετραγωνικό μέτρο και ειδικές
προσαυξήσεις για νησιωτικές και παραμεθόριες περιοχές.
Παρά τις επιμέρους τροποποιήσεις που έχουν επέλθει, ιδιαιτέρως αργοπορημένα,
έως και τα έτη 2024–2025 (όπως η ενσωμάτωση νέου τιμολογίου επισκευών, η
παροχή μικρών παρατάσεων στις προθεσμίες και ορισμένες διαδικαστικές
διευκολύνσεις), το πλαίσιο για τη Σάμο εμφανίζει περιορισμένη
προσαρμοστικότητα και δεν συνοδεύεται από συνεχή επικαιροποίηση ή νέα
χρηματοδοτικά εργαλεία αντίστοιχα με εκείνα που εφαρμόζονται σε άλλες
πληγείσες περιοχές.
Ειδικότερα το 2026 εκδόθηκε η αριθμ. 9092/Δ.Α.Ε.Φ.Κ.-Κ.Ε./Α325 ( Β΄710) ΚΥΑ για
τις πληγείσες περιοχές της Κρήτης από τους σεισμούς του 2021 και ενώ παραπέμπει
σε προηγούμενες ρυθμίσεις που περιλαμβάνουν και τη Σάμο, δεν επεκτείνει σε
αυτήν καμία από τις νέες διευκολύνσεις.
Στην Απόφαση προβλέπεται το δικαίωμα,
σε ιδιοκτήτες που είχαν ήδη καταθέσει εμπρόθεσμα φάκελο για κανονική επισκευή
(με αναλυτικό τιμολόγιο) αλλά δεν έχει εκδοθεί ακόμα η άδειά τους, να ζητήσουν
να υπαχθούν σε νέο ταχύτερο σύστημα αποζημίωσης με σταθερή καθορισμένη
τιμή ανά τετραγωνικό, για κτίρια με μη φέρουσες βλάβες. Πρόκειται για μία
σημαντική απλοποίηση των διαδικασιών αποκατάστασης και επιτάχυνση της
καταβολής των ενισχύσεων, διαμορφώνοντας ένα πιο ευέλικτο και δυναμικό
πλαίσιο στήριξης των δικαιούχων .
Από τις αποσπασματικές ρυθμίσεις ενισχύεται η αίσθηση μιας διοίκησης που
λειτουργεί χωρίς ενιαία στρατηγική για την αποκατάσταση μετά από φυσικές
καταστροφές.
Η διαφοροποίηση αυτή εγείρει ζητήματα συμβατότητας με τις συνταγματικές αρχές
της ισότητας, του κοινωνικού κράτους δικαίου και της ειδικής μέριμνας για τις
νησιωτικές περιοχές.
Περαιτέρω, τον Οκτώβριο του 2025 το Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου του ΤΕΕ
απέστειλε μία επιστολή προς τον Πρωθυπουργό επισημαίνοντας την σκανδαλωδώς
αργή, αποκατάσταση του βλαφθέντος κτιριακού αποθέματος της νήσου.
Στην επιστολή διαπιστώνεται η ανεπαρκής οικονομική αποζημίωση των δικαιούχων
εξηγώντας ότι τα ποσά που δίνονται από το κράτος και τα πιστωτικά ιδρύματα για
την αποκατάσταση των κτιρίων, επαρκούν μόνο για το 50-60% του πραγματικού
κόστους των οικοδομικών εργασιών χωρίς να υπολογίζεται το κόστος της αμοιβής
των ιδιωτών Μηχανικών.
Επιπλέον τα πιστωτικά ιδρύματα δεν χορηγούν τα άτοκα δάνεια στους δικαιούχους,
όπως υποχρεούνται από τον νόμο, επικαλούμενα διάφορες δικαιολογίες. Τα
παραπάνω τα αποδεικνύει η αλγοριθμική μείωση, του αριθμού των υποθέσεων που
έχουν λάβει την 2η & 3η δόση της Σ.Σ., σε σχέση με τον αριθμό εγκεκριμένων
αδειών αποκατάστασης.
Το ΤΕΕ ζητούσε:
1) Την παράταση τουλάχιστον ενός έτους, πέραν της 17 Αυγούστου 2025, για την
κατάθεση νέων μελετών και δικαιολογητικών, για όλες τις περιπτώσεις, για την
Σάμο και τις λοιπές εκπρόθεσμες πληγείσες περιοχές.
2) Να διπλασιαστεί (κατ΄ ελάχιστον), ο αριθμός των μηχανικών και λοιπών
λειτουργών της Δ.Α.Ε.Φ.Κ.-Α.Κ.
3) Να σταματήσει η υπηρεσία να εργάζεται σε υποθέσεις πέραν της γεωγραφικής
της δικαιοδοσίας.
Τέλος, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάρρευση κτιρίου στον παραδοσιακό
οικισμό του Άνω Βαθέος στη Σάμο (Φεβρουάριος 2026), το οποίο είχε
χαρακτηριστεί επικίνδυνο ήδη από τον σεισμό του 2020 και παρέμενε χωρίς
παρέμβαση επί σειρά ετών. Όπως επισημαίνεται σε σχετικά δημοσιεύματα, η
αποφυγή ανθρώπινων απωλειών οφείλεται αποκλειστικά σε συγκυρία, ενώ οι
σεισμόπληκτοι προειδοποιούν ότι παρόμοια περιστατικά ενδέχεται να έχουν
τραγική κατάληξη στο μέλλον.
Από το περιστατικό αυτό αναδεικνύεται το κρίσιμο ζήτημα ότι σε σεισμόπληκτες
περιοχές παραμένουν όρθια κτίρια χαρακτηρισμένα ως επικίνδυνα ή ετοιμόρροπα,
συχνά σε σημεία με καθημερινή διέλευση πολιτών, με τη φθορά του χρόνου να
επιδεινώνει διαρκώς την κατάστασή τους.
Η καθυστέρηση στις κατεδαφίσεις, λόγω χρηματοδοτικών περιορισμών και
γραφειοκρατικών αγκυλώσεων, αυξάνει τον κίνδυνο για τη δημόσια ασφάλεια, με
τους ίδιους τους πληγέντες να χαρακτηρίζουν τα κτίρια αυτά ως «ωρολογιακές
βόμβες» και να ζητούν άμεση επιτάχυνση των διαδικασιών και εξασφάλιση
επαρκούς χρηματοδότησης.
Επειδή, οι συνταγματικές επιταγές για τη στήριξη των νησιωτικών περιοχών
απαιτούν μία ουσιαστικά ενισχυμένη προστασία και στήριξη λαμβάνοντας υπόψη
τις ιδιαίτερες κατά τόπους συνθήκες και δυσχέρειες,
Επειδή, οι περιορισμοί στις προθεσμίες, η μη διαρκής ανανέωση των εργαλείων
στήριξης και η απουσία νέων παρεμβάσεων δημιουργούν άνισες συνθήκες για τους
σεισμόπληκτους της Σάμου, οι οποίοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικές
δυσκολίες στην ολοκλήρωση των διαδικασιών αποκατάστασης,
Επειδή, πέντε χρόνια μετά τον σεισμό στη Σάμο φαίνεται ότι τον υφιστάμενο
πλαίσιο κρατικής αρωγής των σεισμόπληκτων δεν εξασφαλίζει μία ταχεία και
ευρεία αποκατάσταση των πληγέντων,
Επειδή, το ΤΕΕ ως επίσημος θεσμικός σύμβουλους της πολιτείας, έχει επισημάνει
τις δυσκολίες και την αναποτελεσματικότητα του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου
για την αποκατάσταση των σεισμόπληκτων της Σάμου,
Επειδή, το πρόσφατο περιστατικό κατάρρευσης του σεισμοπλήκτου κτίσματος στη
Σάμο καταδεικνύει ότι το υφιστάμενο πλαίσιο δεν διασφαλίζει έγκαιρη διαχείριση
των επικίνδυνων κατασκευών εγείροντας σοβαρά ζητήματα δημόσιας ασφάλειας.
Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
1. Για ποιους λόγους δεν έχει υπάρξει συστηματική και συνεχής
επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου για τη Σάμο;
2. Πώς αιτιολογείται η εισαγωγή νέων ευνοϊκών ρυθμίσεων (όπως αποζημίωση
ανά τ.μ.) για την Κρήτη με το ΦΕΚ Β’ 710/12.02.2026, χωρίς αντίστοιχη
εφαρμογή για τη Σάμο;
3. Προτίθεται το Υπουργείο να προχωρήσει άμεσα σε νέα επικαιροποίηση του
πλαισίου για το νησί της Σάμου, με εισαγωγή αντίστοιχων εργαλείων και
ενισχύσεων;
4. Ποιος είναι ο βαθμός υλοποίησης των αιτήσεων Στεγαστικής Συνδρομής
(επισκευές, ανακατασκευή, αυτοστέγαση) στο νησί (υποβληθείσες αιτήσεις,
εγκρίσεις, εκταμιεύσεις, εκκρεμότητες) το Μάρτιο του 2026;
5. Έχει αξιολογηθεί η αποδοτικότητα και η αποτελεσματικότητα του ισχύοντος
κανονιστικού πλαισίου για την αποκατάσταση των ζημιών από τον εν θέματι
σεισμό; Εάν ναι, ποια είναι τα βασικά συμπεράσματα της αξιολόγησης
αυτής, ιδίως ως προς την ταχύτητα υλοποίησης, τον βαθμό απορρόφησης
των προβλεπόμενων ενισχύσεων και την πραγματική δυνατότητα των
δικαιούχων να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες αποκατάστασης;
6. Έχει εξετασθεί η παρέμβαση του ΤΕΕ με την από 29-10-2025 επιστολή προς
τον Πρωθυπουργό;
7. Προτίθεται να παρατείνει εκ νέου τις σχετικές προθεσμίες για τους
σεισμόπληκτους της Σάμου, λαμβάνοντας υπόψη τις αντικειμενικές
δυσκολίες ολοκλήρωσης των διαδικασιών;
8. Προτίθεται να αναπροσαρμόσει τα σχετικά ποσά ώστε να ανταποκρίνονται
στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς και στο αυξημένο κόστος
κατασκευής, ιδίως στις νησιωτικές περιοχές;
9. Για ποιους λόγους τα πιστωτικά ιδρύματα δεν χορηγούν στην πράξη τα
προβλεπόμενα άτοκα δάνεια προς τους δικαιούχους σεισμόπληκτους,
επικαλούμενα διάφορα προσκόμματα; Έχει ελέγξει η Κυβέρνηση τη
συμμόρφωση των τραπεζών με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και ποια μέτρα
προτίθεται να λάβει για την υποχρεωτική εφαρμογή του;
10. Εξετάζεται η καθιέρωση ενιαίου και δυναμικά επικαιροποιούμενου
πλαισίου, ώστε να αποφεύγονται φαινόμενα άνισης μεταχείρισης μεταξύ
πληγεισών περιοχών;
11. Πόσα κτίρια στη Σάμο παραμένουν μέχρι σήμερα χαρακτηρισμένα ως
επικίνδυνα ή ετοιμόρροπα, και ποιο είναι το στάδιο στο οποίο βρίσκονται οι
διαδικασίες καθαίρεσης για καθένα από αυτά;
12. Ποια είναι τα αίτια της πολυετούς καθυστέρησης στην κατεδάφιση
επικίνδυνων ή ετοιμόρροπων κτιρίων στο νησί, τα οποία έχουν
χαρακτηριστεί ως τέτοια ήδη από τον σεισμό του 2020, παρά το γεγονός ότι
τίθεται ζήτημα δημόσιας ασφάλειας;
13. Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των κατεδαφίσεων των
επικίνδυνων κτιρίων;
14. Προτίθεται η Κυβέρνηση να θεσπίσει ειδικό, δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα
για την απομάκρυνση επικίνδυνων κατασκευών σε σεισμόπληκτες περιοχές;
15. Υπάρχει επαρκής χρηματοδότηση για την κατεδάφιση των επικίνδυνων
κτιρίων και, εάν όχι, ποιος είναι ο σχεδιασμός για την άμεση κάλυψη των
σχετικών αναγκών;
Οι ερωτώντες βουλευτές
Παναγιού (Γιώτα) Πούλου
Βουλευτής Βοιωτίας
Θεοδώρα Τζάκρη
Βουλευτής Πέλλας
Δρ. Μιχαήλ Χουρδάκης
Βουλευτής Α΄ Θεσσαλονίκης
Ραλλία Χρηστίδου
Βουλευτής Β3 Τομέα Αττικής
