Η διαφάνεια στη διαχείριση δημόσιου χρήματος δεν είναι πολυτέλεια. Είναι υποχρέωση. Και στον Δήμο Ανατολικής Σάμου, η υποχρέωση αυτή φαίνεται να δοκιμάζεται σοβαρά.
Όταν ο δήμαρχος Ανατολικής Σάμου, κ. Πάρης Παπαγεωργίου, ερωτήθηκε ευθέως πού κατέληξαν τα χρήματα που διέθεσε το Υπουργείο Μετανάστευσης —χρήματα που προορίζονταν τόσο για την κατασκευή του δρόμου προς τον Θιό όσο και ως αποζημίωση— η απάντηση ήταν ότι «όλα τα χρήματα έχουν μεταφερθεί στο αποθεματικό του δήμου».
Μια απάντηση που, αντί να διαφωτίσει, γεννά ακόμη περισσότερα ερωτήματα.
Το αποθεματικό δεν είναι «μαγικός κουμπαράς»
Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, η μεταφορά χρημάτων στο αποθεματικό δεν γίνεται αυθαίρετα. Απαιτείται ρητή απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, καταγεγραμμένη και ελέγξιμη. Χωρίς τέτοια απόφαση, η επίκληση του αποθεματικού απλώς δεν στέκει διοικητικά και νομικά.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία του προβλήματος:
Υπάρχει σχετική απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου;
Πότε ελήφθη;
Για ποιο ακριβώς ποσό;
Και γιατί δεν υλοποιήθηκε ο δρόμος, για τον οποίο τα χρήματα είχαν συγκεκριμένο σκοπό;
Μέχρι σήμερα, καμία σαφής απάντηση δεν έχει δοθεί.
Όταν τα ερωτήματα οδηγούν στον έλεγχο
Δεν είναι τυχαίο ότι στην υπόθεση έχει εμπλακεί και το Ελεγκτικό Συνέδριο του Κράτους, προκειμένου να διερευνήσει τη διαχείριση των κονδυλίων. Όταν φτάνουμε στο σημείο να απαιτείται ανώτατος δημοσιονομικός έλεγχος, τότε μιλάμε για σοβαρή θεσμική σκιά, όχι για πολιτική αντιπαράθεση.
Οι πολίτες αξίζουν απαντήσεις
Οι κάτοικοι της Ανατολικής Σάμου δεν ζητούν θαύματα. Ζητούν:
καθαρό λόγο,
έγγραφα και αποφάσεις,
και κυρίως σεβασμό στα χρήματα που προορίζονταν για έργα και αποζημιώσεις.
Η επίκληση του αποθεματικού χωρίς αποδείξεις δεν είναι απάντηση. Είναι υπεκφυγή. Και όσο οι απαντήσεις δεν δίνονται, τόσο ενισχύεται η δυσπιστία και η αγανάκτηση.
Η τοπική αυτοδιοίκηση οφείλει να λειτουργεί στο φως. Γιατί όταν τα χρήματα «χάνονται» στη σκιά, χάνεται μαζί και η εμπιστοσύνη των πολιτών.
Τι είναι το αποθεματικό
Το αποθεματικό είναι υποχρεωτικός κωδικός στον προϋπολογισμό του δήμου και χρησιμοποιείται αποκλειστικά για:
απρόβλεπτες ή επείγουσες δαπάνες
ανάγκες που δεν μπορούσαν να προβλεφθούν κατά την κατάρτιση του προϋπολογισμού
Δεν είναι «γενικός κουμπαράς» ούτε χώρος στάθμευσης αχρησιμοποίητων κονδυλίων.
2. Βασικό νομικό πλαίσιο
α) Νόμος 3463/2006 (Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων)
Άρθρο 161
Το αποθεματικό εγγράφεται υποχρεωτικά στον προϋπολογισμό.
Η ενίσχυσή του ή η χρήση του γίνεται μόνο μέσω αναμόρφωσης προϋπολογισμού.
β) Νόμος 3852/2010 (Καλλικράτης)
Άρθρο 266
Κάθε μεταβολή στον προϋπολογισμό (άρα και μεταφορά χρημάτων στο αποθεματικό) απαιτεί:
εισήγηση της αρμόδιας επιτροπής (παλαιότερα Οικονομική Επιτροπή, σήμερα Δημοτική Επιτροπή),
απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου.
Χωρίς απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου, η μεταφορά είναι άκυρη.
γ) Αναμόρφωση προϋπολογισμού
Για να μεταφερθούν χρήματα στο αποθεματικό απαιτείται:
Γραπτή εισήγηση της Δημοτικής Επιτροπής
Συζήτηση σε δημόσια συνεδρίαση
Ρητή απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου
Καταχώριση στο ΟΠΣ Οικονομικών του ΥΠΕΣ
Έλεγχος νομιμότητας, όπου προβλέπεται
3. Τι δεν επιτρέπεται
Μεταφορά χρημάτων στο αποθεματικό:
με προφορική εντολή δημάρχου
χωρίς απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου
για να «παγώσουν» κονδύλια συγκεκριμένου σκοπού
για να αλλοιωθεί η αρχική χρήση χρηματοδότησης (π.χ. έργο → αποθεματικό)
Ιδίως όταν πρόκειται για στοχευμένα κονδύλια υπουργείων, η αλλαγή χρήσης ελέγχεται αυστηρά.
