428 τροχονομικοί έλεγχοι στη Σάμο και μόλις τρεις παραβάσεις για μη χρήση κράνους ανακοίνωσε η Ελληνική Αστυνομία, στο πλαίσιο της εκστρατείας «Μηδενικής ανοχής στη μη χρήση κράνους».
Την ίδια ώρα, όμως, στους δρόμους του νησιού η συζήτηση των πολιτών δεν περιορίζεται στο κράνος. Αφορά την κατάσταση του ίδιου του οδικού δικτύου, την απουσία ή την ελλιπή σήμανση, τα STOP που σε αρκετά σημεία δεν διακρίνονται εύκολα, αλλά και την ανυπαρξία πεζοδρομίων σε περιοχές όπου καθημερινά κινούνται εκατοντάδες κάτοικοι και επισκέπτες.
Και κάπου εδώ προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα: ποιος ελέγχει την ασφάλεια των ίδιων των δρόμων;
Για τον οδηγό που κινείται στη Σάμο, η τήρηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας είναι αυτονόητη. Το κράνος πρέπει να φοριέται, οι κανόνες πρέπει να τηρούνται και οι παραβάσεις πρέπει να ελέγχονται. Όταν όμως η Πολιτεία απαιτεί από τον οδηγό απόλυτη συμμόρφωση, είναι εξίσου λογικό ο πολίτης να απαιτεί ασφαλείς δρόμους, σωστή σήμανση και στοιχειώδεις υποδομές.
Σε αρκετά σημεία του νησιού, όπως καταγγέλλουν κάτοικοι, η οδική σήμανση παρουσιάζει προβλήματα. Πινακίδες δεν είναι πάντα ευδιάκριτες, ενώ υπάρχουν περιπτώσεις όπου η κατάσταση ή η θέση μιας πινακίδας δυσκολεύει την έγκαιρη αντίληψή της από τον οδηγό.
Ιδιαίτερη συζήτηση προκαλεί η κατάσταση στο τουριστικό Πυθαγόρειο. Σε έναν από τους πλέον πολυσύχναστους τουριστικούς προορισμούς της Σάμου, όπου τους καλοκαιρινούς μήνες η κίνηση πεζών, αυτοκινήτων, δικύκλων και τουριστικών οχημάτων αυξάνεται κατακόρυφα, η απουσία επαρκών πεζοδρομίων δημιουργεί μια κατάσταση που δύσκολα μπορεί να χαρακτηριστεί ιδανική για την οδική ασφάλεια.
Ο πεζός σε πολλά σημεία αναγκάζεται να κινηθεί πολύ κοντά στο οδόστρωμα, ενώ οδηγός και πεζός καλούνται ουσιαστικά να συνυπάρξουν στον ίδιο περιορισμένο χώρο.
Και ενώ όλα αυτά αποτελούν ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την ασφάλεια στους δρόμους, η καθημερινή εικόνα που μεταφέρουν πολίτες είναι αυτή μιας αυστηρής τροχονομικής αντιμετώπισης, με πρόστιμα και αφαιρέσεις διπλωμάτων για παραβάσεις.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι γίνονται έλεγχοι. Το πρόβλημα είναι όταν ο έλεγχος περιορίζεται μόνο στον οδηγό.
Ο οδηγός ελέγχεται αν φοράει κράνος. Ελέγχεται αν έχει τα απαραίτητα έγγραφα. Ελέγχεται για τις παραβάσεις του ΚΟΚ. Και πολύ σωστά, όταν παραβιάζει τον νόμο, υφίσταται τις προβλεπόμενες κυρώσεις.
Ποιος όμως ελέγχει αν το STOP είναι ευδιάκριτο; Ποιος ελέγχει αν η σήμανση είναι σωστά τοποθετημένη; Ποιος ελέγχει αν ο πεζός έχει ασφαλή χώρο για να περπατήσει; Και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη όταν μια περιοχή με τεράστια τουριστική κίνηση δεν διαθέτει τις υποδομές που απαιτούνται για την ασφαλή συνύπαρξη πεζών και οχημάτων;
Η οδική ασφάλεια δεν μπορεί να είναι μονόπλευρη υπόθεση.
Δεν μπορεί να ζητάμε από τον πολίτη να είναι απολύτως συνεπής στις υποχρεώσεις του και ταυτόχρονα να θεωρούμε φυσιολογικό να υπάρχουν δρόμοι με ελλείψεις στη σήμανση ή σημεία όπου οι πεζοί δεν διαθέτουν ούτε το στοιχειώδες πεζοδρόμιο.
Και ειδικά σε έναν τουριστικό προορισμό όπως το Πυθαγόρειο, η εικόνα αυτή δεν αφορά μόνο τους μόνιμους κατοίκους. Αφορά και τους χιλιάδες επισκέπτες που καλούνται να κινηθούν σε ένα οδικό περιβάλλον το οποίο δεν είναι πάντοτε σχεδιασμένο με βάση τις σημερινές ανάγκες.
Η Τροχαία έχει τον ρόλο της και οφείλει να εφαρμόζει τον νόμο. Όμως η Πολιτεία, ο Δήμος και οι αρμόδιες υπηρεσίες έχουν επίσης ευθύνη να δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε ο νόμος να μπορεί να τηρείται μέσα σε ένα ασφαλές οδικό περιβάλλον.
Γιατί δεν γίνεται να μιλάμε διαρκώς για «μηδενική ανοχή» στους οδηγούς, όταν υπάρχει ταυτόχρονα μηδενική ανοχή απέναντι στις ελλείψεις των δρόμων.
Τα 428 τροχονομικά ελέγχους και οι τρεις παραβάσεις είναι ένας αριθμός. Η πραγματική εικόνα της οδικής ασφάλειας στη Σάμο, όμως, δεν αποτυπώνεται μόνο σε έναν εβδομαδιαίο αστυνομικό απολογισμό.
Αποτυπώνεται στους δρόμους.
Στα STOP που πρέπει να φαίνονται.
Στη σήμανση που πρέπει να είναι καθαρή και ευδιάκριτη.
Στα πεζοδρόμια που πρέπει να υπάρχουν.
Και κυρίως στην ασφάλεια του ανθρώπου που κάθε μέρα βγαίνει στον δρόμο — είτε βρίσκεται πίσω από το τιμόνι είτε περπατάει δίπλα του.
Γιατί πριν ζητήσουμε από τον πολίτη να πληρώσει το τίμημα μιας παράβασης, καλό θα ήταν να βεβαιωθούμε ότι η ίδια η Πολιτεία έχει κάνει ό,τι χρειάζεται για να είναι ασφαλής ο δρόμος στον οποίο του ζητά να κινηθεί.
