Ο Διευθυντής της Αστυνομικής Διεύθυνσης Σάμου καλείται να δώσει δημόσιες απαντήσεις σχετικά με τη χρήση των μπλε φάρων στις νυχτερινές περιπολίες και τις πρακτικές αστυνόμευσης που εφαρμόζονται στο νησί.
Η ασφάλεια είναι απαραίτητη.
Η υπερβολή, όμως, δεν είναι.
Τις τελευταίες εβδομάδες, όλο και περισσότεροι κάτοικοι της Σάμου εκφράζουν τον προβληματισμό τους για μια εικόνα που, όπως υποστηρίζουν, δεν συνάδει με έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς του Αιγαίου.
Κατά τις βραδινές ώρες, τόσο στον παραλιακό δρόμο της πόλης της Σάμου όσο και στη διαδρομή από την Αγία Ειρήνη έως το Κοκκάρι, δεν είναι ασυνήθιστο να κινούνται ταυτόχρονα πολλά περιπολικά της Ελληνικής Αστυνομίας με αναμμένους μπλε φάρους. Σύμφωνα με μαρτυρίες πολιτών, σε μια μικρή μόνο διαδρομή μπορεί να συναντήσει κανείς τέσσερα ή και πέντε περιπολικά.
Η εικόνα αυτή προκαλεί εύλογα ερωτήματα.
Κάθε βράδυ, χιλιάδες Έλληνες και ξένοι επισκέπτες περπατούν στην παραλιακή, γεμίζουν τα καταστήματα εστίασης και απολαμβάνουν τις διακοπές τους. Αντικρίζουν όμως μια εικόνα που περισσότερο παραπέμπει σε περιοχή αυξημένων μέτρων ασφαλείας παρά σε ένα ήρεμο και φιλόξενο τουριστικό νησί.
Είναι απολύτως φυσικό ένας επισκέπτης που δεν γνωρίζει τη Σάμο να αναρωτηθεί:
«Τι συμβαίνει εδώ; Υπάρχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα ασφάλειας;»
Κι όμως, η Σάμος δεν χαρακτηρίζεται από υψηλά ποσοστά εγκληματικότητας.
Τότε γιατί αυτή η εικόνα;
Γιατί τόσα περιπολικά;
Γιατί τόσοι αναμμένοι μπλε φάροι;
Υπάρχει κάποια έκτακτη επιχειρησιακή ανάγκη που επαναλαμβάνεται κάθε βράδυ;
Υπάρχει σχετική διαταγή του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας που προβλέπει τη συνεχή χρήση των μπλε φάρων κατά τις νυχτερινές περιπολίες;
Ή πρόκειται για επιλογή της τοπικής διοίκησης;
Το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο σοβαρό αν ληφθεί υπόψη ότι το άρθρο 44 παρ. 4 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας προβλέπει ότι οι ειδικές συσκευές προειδοποίησης –οι μπλε φάροι και οι σειρήνες– χρησιμοποιούνται όταν αυτό δικαιολογείται από το κατεπείγον της αποστολής του οχήματος άμεσης ανάγκης.
Εφόσον δεν πρόκειται για επείγον περιστατικό, γιατί οι μπλε φάροι παραμένουν αναμμένοι κατά τη διάρκεια της συνήθους περιπολίας;
Το είχαν καταγγείλει ακόμη και οι ίδιοι οι αστυνομικοί
Το ζήτημα δεν αποτελεί μόνο προβληματισμό των πολιτών.
Είχε τεθεί επισήμως και από Ένωση Αστυνομικών, η οποία με έγγραφό της προς την Πανελλήνια Ομοσπονδία Αστυνομικών Υπαλλήλων (ΠΟΑΣΥ), με θέμα «Συνεχή χρήση φάρου από τα έγχρωμα περιπολικά», εξέφραζε σοβαρές αντιρρήσεις για τη συγκεκριμένη πρακτική.
Στο έγγραφο επισημαίνεται ότι η συνεχής χρήση των φάρων:
προκαλεί θάμβωση τόσο στους οδηγούς των περιπολικών όσο και στους υπόλοιπους χρήστες του οδικού δικτύου,
καθιστά την παρουσία των περιπολικών αντιληπτή από μεγάλη απόσταση, μειώνοντας τον επιχειρησιακό αιφνιδιασμό,
δημιουργεί στους πολίτες την εντύπωση ότι η συνεχής χρήση του φάρου είναι κάτι φυσιολογικό, με αποτέλεσμα, όταν υπάρξει πραγματική κατάσταση έκτακτης ανάγκης, να μην αντιδρούν άμεσα και να μην παραχωρούν εγκαίρως προτεραιότητα,
μπορεί ακόμη και να επηρεάσει αρνητικά την επιχειρησιακή ασφάλεια των ίδιων των αστυνομικών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι οι συντάκτες του εγγράφου θέτουν και ένα καθαρά νομικό ερώτημα:
Πώς είναι δυνατόν να εφαρμόζεται στην πράξη μια μόνιμη χρήση φάρου, όταν η παράγραφος 4 του άρθρου 44 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας ορίζει ρητά τις περιπτώσεις στις οποίες αυτή επιτρέπεται; Υπάρχει σχετική γραπτή διαταγή ή πρόκειται για προφορική οδηγία;
Μάλιστα, το έγγραφο καταλήγει με μια ιδιαίτερα χαρακτηριστική επισήμανση:
«Η χρήση φωτεινών και ηχητικών μέσων είναι για σοβαρούς λόγους και όχι για το θεαθήναι. Η αστυνόμευση δεν αυξάνεται με τα λαμπάκια.»
Πρόκειται για διατύπωση που δεν προέρχεται από επικριτές της Αστυνομίας, αλλά από τους ίδιους τους αστυνομικούς.
Η εικόνα έχει σημασία
Παράλληλα, αρκετοί πολίτες εκφράζουν τον προβληματισμό τους και για τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται ορισμένοι έλεγχοι ταχύτητας, υποστηρίζοντας ότι σε αρκετές περιπτώσεις τα συνεργεία ελέγχου τοποθετούνται σε σημεία περιορισμένης ορατότητας, πίσω από θάμνους ή άλλα φυσικά εμπόδια.
Κανείς δεν αμφισβητεί ότι η Ελληνική Αστυνομία έχει υποχρέωση να πραγματοποιεί ελέγχους.
Το ερώτημα όμως παραμένει:
Στόχος είναι πρωτίστως η πρόληψη ή η δημιουργία μιας εικόνας συνεχούς καταστολής;
Η Σάμος ζει από τον τουρισμό.
Η ασφάλεια αποτελεί συγκριτικό της πλεονέκτημα.
Δεν υπάρχει κανένας λόγος να εκπέμπεται κάθε βράδυ μια εικόνα που μπορεί να δημιουργεί λανθασμένες εντυπώσεις στους επισκέπτες και να προκαλεί αντιδράσεις ακόμη και μεταξύ των ίδιων των αστυνομικών.
Η Αστυνομική Διεύθυνση Σάμου οφείλει να απαντήσει δημόσια:
Γιατί γίνεται τόσο εκτεταμένη χρήση των μπλε φάρων κατά τις νυχτερινές περιπολίες;
Υπάρχει σχετική γραπτή διαταγή;
Συμβαδίζει η πρακτική αυτή με το άρθρο 44 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας;
Έχει αξιολογηθεί η εικόνα που εκπέμπει ένα τουριστικό νησί όταν κάθε βράδυ θυμίζει περιοχή διαρκούς αστυνομικής επιχείρησης;
Η διαφάνεια δεν μειώνει το κύρος της Ελληνικής Αστυνομίας.
Το ενισχύει.
