Η δήλωση της Φλώρας Τζεβρένη υπερβαίνει κατά πολύ μια απλή ανακοίνωση ανεξαρτητοποίησης – Σοβαρές καταγγελίες χωρίς συγκεκριμένα περιστατικά και ένα έντονα προσωπικό πολιτικό αφήγημα
Η ανεξαρτητοποίηση ενός εκλεγμένου δημοτικού συμβούλου αποτελεί αναμφίβολα μια πολιτική επιλογή που δικαιούται να εξηγηθεί δημόσια.
Στην περίπτωση όμως της Φλώρας Τζεβρένη, το κείμενο που συνοδεύει την απόφασή της να αποχωρήσει από τη δημοτική παράταξη «Για τον Δήμο που Αξίζουμε» δημιουργεί μια σειρά από εύλογα ερωτήματα, όχι τόσο για το δικαίωμά της να ανεξαρτητοποιηθεί, το οποίο είναι αυτονόητο, αλλά για τον τρόπο με τον οποίο επέλεξε να παρουσιάσει αυτή την απόφαση.
Γιατί η δήλωση δεν περιορίζεται σε πολιτικές διαφωνίες.
Περιλαμβάνει σειρά ιδιαίτερα σοβαρών αιχμών κατά της λειτουργίας της δημοτικής αρχής και, σε αρκετά σημεία, κατά του ίδιου του δημάρχου.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα.
Βαριές καταγγελίες χωρίς συγκεκριμένα περιστατικά
Η Φλώρα Τζεβρένη κάνει λόγο για «απαξιωτικές, προσβλητικές και υποτιμητικές» συμπεριφορές.
Μιλά για απαξίωση θεσμικών ρόλων, μονοφωνία, προσωπικές εξαρτήσεις και αντιμετώπιση της διαφορετικής άποψης ως προβλήματος.
Ακόμη σοβαρότερα, αναφέρεται σε ένα περιβάλλον που, όπως υποστηρίζει, μπορεί να προσλαμβάνεται ως «εκφοβιστικό, μειωτικό ή εχθρικό λόγω φύλου».
Πρόκειται για βαριές καταγγελίες.
Όμως, στη συγκεκριμένη δήλωση, δεν συνοδεύονται από συγκεκριμένα περιστατικά.
Δεν αναφέρεται πότε συνέβησαν, ποια ακριβώς ήταν η συμπεριφορά που καταγγέλλεται, σε ποιο πλαίσιο εκδηλώθηκε ή ποιοι ήταν παρόντες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι καταγγελίες δεν πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά.
Σημαίνει όμως ότι δεν μπορούν να μετατρέπονται αυτομάτως σε διαπιστωμένα γεγονότα επειδή περιλαμβάνονται σε μια πολιτική δήλωση.
Και αυτό είναι μια βασική δημοσιογραφική και δημοκρατική αρχή.
Η προσωπική αιχμή προς τον δήμαρχο
Παρότι η δήλωση αναφέρεται συνολικά στη λειτουργία της παράταξης, σε αρκετά σημεία η κριτική αποκτά σαφή προσωπική διάσταση.
Η ίδια γράφει ότι συγκεκριμένες συμπεριφορές δεν συνάδουν «με τον θεσμικό ρόλο του Δημάρχου».
Με αυτόν τον τρόπο, η πολιτική διαφωνία μεταφέρεται από το επίπεδο της παράταξης στο επίπεδο της προσωπικής ευθύνης του δημάρχου.
Και εδώ θα πρέπει να υπάρχει μια στοιχειώδης αναλογία.
Η διαφορετική πολιτική άποψη είναι απολύτως θεμιτή.
Η ανεξαρτητοποίηση είναι επίσης απολύτως θεμιτή.
Όταν όμως διατυπώνονται σοβαρές προσωπικές αιχμές, είναι εύλογο να ζητούνται και συγκεκριμένες εξηγήσεις.
Τι ακριβώς συνέβη; Πότε συνέβη; Ποια ήταν τα περιστατικά;
Χωρίς απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα, ο δημόσιος διάλογος κινδυνεύει να μετατραπεί σε ανταλλαγή γενικών χαρακτηρισμών.
Η δήλωση δεν είναι απλώς δήλωση ανεξαρτητοποίησης
Ένα ακόμη στοιχείο που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο είναι η έκταση της ανακοίνωσης.
Αν επρόκειτο αποκλειστικά για μια δήλωση ανεξαρτητοποίησης, θα αρκούσε μια σαφής αναφορά στους λόγους της πολιτικής διαφωνίας και στη μελλοντική στάση της δημοτικής συμβούλου.
Αντί γι' αυτό, μεγάλο μέρος του κειμένου αφιερώνεται στην ανάδειξη της προσωπικής της πολιτικής διαδρομής, των θεσμικών θέσεων που έχει αναλάβει και των θεμάτων κοινωνικής πολιτικής, ισότητας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα οποία έχει δραστηριοποιηθεί.
Η αναφορά στο έργο κάθε αιρετού είναι ασφαλώς θεμιτή.
Όταν όμως καταλαμβάνει τόσο μεγάλο μέρος μιας δήλωσης αποχώρησης, δημιουργείται εύλογα η εντύπωση ότι το κείμενο δεν αφορά μόνο το παρελθόν.
Αφορά και το πολιτικό μέλλον.
Το μήνυμα πίσω από τις λέξεις
Η φράση:
«Δεν υπηρετώ παρατάξεις. Υπηρετώ τους πολίτες.»
είναι χαρακτηριστική.
Πρόκειται για μια καθαρά πολιτική διατύπωση, η οποία μπορεί εύκολα να αποτελέσει κεντρικό σύνθημα μιας νέας πολιτικής ταυτότητας.
Το ίδιο ισχύει και για τη φράση:
«Δεν αποχωρώ από την κοινωνία.»
Η Φλώρα Τζεβρένη φροντίζει να ξεκαθαρίσει ότι η αποχώρησή της από την παράταξη δεν σημαίνει αποχώρηση από την πολιτική δράση.
Και αυτό είναι απολύτως θεμιτό.
Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργεί ένα εύλογο πολιτικό ερώτημα:
Μιλάμε απλώς για μια ανεξαρτητοποίηση ή για την απαρχή μιας νέας πολιτικής διαδρομής;
Η ίδια δεν το απαντά.
Και δικαίως μπορεί να μην θέλει να το απαντήσει ακόμη.
Όμως το ερώτημα παραμένει.
Η άλλη πλευρά δεν πρέπει να καταδικαστεί χωρίς να ακουστεί
Μέχρι στιγμής, η δήλωση αποτυπώνει την εκδοχή της Φλώρας Τζεβρένη.
Αυτό όμως δεν αποτελεί από μόνο του πλήρη εικόνα της υπόθεσης.
Ο δήμαρχος και η δημοτική αρχή έχουν κάθε δικαίωμα να παρουσιάσουν τη δική τους πλευρά.
Και κυρίως, έχουν δικαίωμα να απαντήσουν επί συγκεκριμένων ζητημάτων και όχι σε ένα γενικό κλίμα πολιτικής αντιπαράθεσης.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό επειδή η δήλωση περιέχει αιχμές που δεν αφορούν μόνο πολιτικές αποφάσεις, αλλά και τον τρόπο συμπεριφοράς του δημάρχου.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η δημοσιογραφία οφείλει να αποφεύγει τον ρόλο του δικαστή.
Δεν είναι δουλειά ενός δημοσιεύματος να αποφασίσει ποιος έχει δίκιο χωρίς στοιχεία.
Είναι όμως δουλειά του να επισημάνει όταν βαριές καταγγελίες παρουσιάζονται χωρίς αντίστοιχη παράθεση συγκεκριμένων γεγονότων.
Ο δήμαρχος θα κριθεί από το έργο και όχι από μία πολιτική σύγκρουση
Η δημοτική αρχή και ο δήμαρχος θα κριθούν τελικά από τη λειτουργία του Δήμου, τις αποφάσεις τους, το έργο τους και τη σχέση τους με την κοινωνία.
Μια εσωτερική πολιτική ρήξη, όσο σημαντική και αν είναι, δεν μπορεί από μόνη της να αποτελέσει συνολική αξιολόγηση μιας δημοτικής θητείας.
Ούτε, αντίστροφα, μια δήλωση ανεξαρτητοποίησης μπορεί να αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι ο δήμαρχος έχει ασκήσει τον ρόλο του με τον τρόπο που του αποδίδεται.
Αυτό θα το κρίνουν τα πραγματικά περιστατικά και η πολιτική πράξη.
Η ουσία
Η Φλώρα Τζεβρένη έχει κάθε δικαίωμα να ανεξαρτητοποιηθεί.
Έχει επίσης κάθε δικαίωμα να διαφωνεί με τον δήμαρχο και τη δημοτική αρχή και να ασκεί όσο αυστηρή κριτική θεωρεί πολιτικά αναγκαία.
Το ίδιο δικαίωμα, όμως, έχει και ο δήμαρχος να απαντήσει.
Και απέναντι σε μια τόσο εκτενή και τόσο αιχμηρή δήλωση, η κοινωνία της Δυτικής Σάμου δικαιούται να ακούσει και τις δύο πλευρές.
Γιατί η πολιτική αντιπαράθεση είναι μέρος της δημοκρατίας.
Οι προσωπικές καταγγελίες, όμως, χρειάζονται συγκεκριμένα στοιχεία.
Και τελικά, αυτό που έχει σημασία για τους πολίτες δεν είναι ποιος θα κερδίσει επικοινωνιακά μια εσωτερική δημοτική σύγκρουση.
Είναι ποιος μπορεί να αποδείξει στην πράξη ότι υπηρετεί καλύτερα τον Δήμο και τους ανθρώπους του.
