Οι τέσσερις εισακτέοι στο Τμήμα Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Αιγαίου δεν είναι απλώς ένας απογοητευτικός αριθμός.
Είναι η απόδειξη ότι, όταν οι θεσμικοί φορείς αδυνατούν να συντονιστούν, όταν οι πολιτικές αντιπαραθέσεις υπερισχύουν της ουσίας και όταν οι κρίσιμες αποφάσεις καθυστερούν, το τίμημα το πληρώνει το ίδιο το Πανεπιστήμιο και η τοπική κοινωνία.
Το πρόβλημα του Μαθηματικού Σάμου δεν εμφανίστηκε φέτος. Ήταν γνωστό εδώ και χρόνια. Όλοι γνώριζαν ότι η συνεχής μείωση των εισακτέων απειλούσε τη βιωσιμότητα του Τμήματος. Όλοι γνώριζαν ότι η ένταξη και στο 4ο Επιστημονικό Πεδίο αποτελούσε ένα από τα βασικά αιτήματα για να διευρυνθεί η δεξαμενή των υποψηφίων. Κι όμως, φτάσαμε στο σημείο να συζητάμε τις κρίσιμες παρεμβάσεις την τελευταία στιγμή.
Στις 15 Απριλίου πραγματοποιήθηκε τηλεδιάσκεψη με τον Υφυπουργό Ανώτατης Εκπαίδευσης, στην οποία συμμετείχαν η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, η διοίκηση του Πανεπιστημίου Αιγαίου και εκπρόσωποι του Τμήματος. Μετά τη συνάντηση, η Περιφέρεια ανακοίνωσε ότι υπήρξε «δέσμευση του Υφυπουργού ότι το Τμήμα Μαθηματικών θα ενταχθεί από φέτος και στο τέταρτο επιστημονικό πεδίο».
Ήταν μια ανακοίνωση που δημιούργησε προσδοκίες. Η τοπική κοινωνία πίστεψε ότι μια σημαντική εκκρεμότητα είχε λυθεί και ότι το Τμήμα θα αποκτούσε επιτέλους μια ουσιαστική ευκαιρία να αυξήσει τους εισακτέους του.
Η αισιοδοξία, όμως, κράτησε ελάχιστα.
Ο βουλευτής Σάμου Χριστόδουλος Στεφανάδης διέψευσε δημόσια ότι υπήρξε τέτοια δέσμευση. Υποστήριξε ότι ο Υφυπουργός δήλωσε αναρμόδιος για το θέμα, ενώ μετά από επικοινωνία του με την υπουργό Παιδείας ενημερώθηκε –όπως ο ίδιος ανέφερε– ότι δεν είχε καν κατατεθεί το απαραίτητο επίσημο αίτημα από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου προς το Υπουργείο και ότι οποιαδήποτε αλλαγή δεν θα μπορούσε να εφαρμοστεί την ίδια χρονιά.
Η Περιφέρεια απάντησε με νέα ανακοίνωση, επιμένοντας ότι όσα ανέφερε ήταν ακριβή και κάνοντας λόγο για «αποκατάσταση της αλήθειας».
Από εκείνο το σημείο και μετά, η ουσία χάθηκε μέσα στην πολιτική αντιπαράθεση.
Αντί να δοθούν καθαρές απαντήσεις, η τοπική κοινωνία παρακολούθησε δύο αντικρουόμενες δημόσιες εκδοχές. Από τη μία, μια ανακοίνωση περί δέσμευσης «από φέτος». Από την άλλη, η θέση ότι δεν υπήρχε ούτε δέσμευση ούτε ολοκληρωμένη διαδικασία.
Σήμερα, όμως, δεν υπάρχει χώρος για επικοινωνιακές ερμηνείες.
Υπάρχουν μόλις τέσσερις εισακτέοι.
Και μαζί με αυτούς υπάρχουν και ευθύνες που δεν μπορούν να κρυφτούν πίσω από ανακοινώσεις.
Αν πράγματι δεν είχε κατατεθεί το απαραίτητο αίτημα, ποιος ευθύνεται γι' αυτό; Γιατί δεν είχε κινηθεί εγκαίρως η διαδικασία για ένα ζήτημα που ήταν γνωστό εδώ και χρόνια;
Αν, αντίθετα, υπήρχε πράγματι πολιτική δέσμευση, γιατί αυτή δεν μετουσιώθηκε σε αποτέλεσμα;
Και, κυρίως, γιατί η υπόθεση μετατράπηκε σε πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης αντί να αποτελέσει κοινό αγώνα όλων των εμπλεκομένων για τη διάσωση ενός ιστορικού πανεπιστημιακού τμήματος;
Ευθύνες, όμως, δεν υπάρχουν μόνο σε ένα επίπεδο.
Το Υπουργείο οφείλει να εξηγήσει αν και πότε ενημερώθηκε επίσημα για το αίτημα και γιατί δεν υπήρξε έγκαιρη και ξεκάθαρη τοποθέτηση που να βάζει τέλος στις αντικρουόμενες ανακοινώσεις.
Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου οφείλει να απαντήσει πότε κινήθηκαν οι απαραίτητες διαδικασίες και αν έγιναν όλες οι απαιτούμενες ενέργειες στον σωστό χρόνο.
Η Περιφέρεια οφείλει να εξηγήσει σε ποια συγκεκριμένα δεδομένα στηρίχθηκε όταν ανακοίνωσε δημόσια ότι υπήρχε δέσμευση για ένταξη «από φέτος».
Ο βουλευτής, από την πλευρά του, δικαιούται να υποστηρίζει ότι προειδοποίησε εγκαίρως. Όμως και εκείνος κρίνεται τελικά από το αποτέλεσμα. Η ανάδειξη του προβλήματος δεν αρκεί όταν το αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο αρνητικό για τον τόπο.
Το Μαθηματικό Σάμου δεν χρειάζεται άλλες ανακοινώσεις, ούτε άλλες δημόσιες αντιπαραθέσεις. Χρειάζεται πράξεις.
Γιατί οι τέσσερις εισακτέοι δεν αποτελούν αποτυχία ενός προσώπου. Αποτελούν αποτυχία ενός ολόκληρου συστήματος που γνώριζε το πρόβλημα, διαφώνησε για τους χειρισμούς, αλλά δεν κατάφερε να το αποτρέψει.
Και αυτό είναι το πιο σκληρό συμπέρασμα από όλα.
