Ελλείψεις στην προστασία των νησιωτικών οικοσυστημάτων, των περιοχών Natura, του τοπίου και της φέρουσας ικανότητας των νησιών επικαλείται η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, γνωμοδοτώντας αρνητικά επί του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ.
Αρνητικά γνωμοδότησε η Επιτροπή Χωροταξίας και Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου επί του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και της σχετικής Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
Ειδικότερα, η Επιτροπή αποφάσισε ομόφωνα την αρνητική γνωμοδότηση, υιοθετώντας τις παρατηρήσεις της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, αλλά και την αρνητική τοποθέτηση του προέδρου της Επιτροπής.
Στο επίκεντρο της απόφασης βρίσκεται η εκτίμηση ότι η υπό διαβούλευση ΣΜΠΕ παρουσιάζει ουσιώδεις ελλείψεις, ιδίως ως προς τις σωρευτικές επιπτώσεις των έργων ΑΠΕ, τη φέρουσα ικανότητα των οικοσυστημάτων, την προστασία του τοπίου και τις μεταβατικές διατάξεις, οι οποίες, όπως αναφέρεται, επιτρέπουν την υλοποίηση ή ανανέωση έργων με βάση το προηγούμενο καθεστώς.
Οι ενστάσεις για Natura και νησιωτικούς ορεινούς όγκους
Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις που περιλαμβάνονται στην απόφαση, η ΣΜΠΕ δεν αναφέρει τα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά των περιοχών Natura 2000 που ενδέχεται να επηρεαστούν από την εφαρμογή του νέου πλαισίου. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι δεν προβαίνει στον εντοπισμό και την αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων σε περιοχές Natura, εντός ή κοντά στις οποίες έχουν ήδη εγκατασταθεί ή αδειοδοτηθεί αιολικές εγκαταστάσεις με βάση το προηγούμενο χωροταξικό των ΑΠΕ.
Η Περιφέρεια εκφράζει επίσης ένσταση για το όριο των 1.200 μέτρων, πάνω από το οποίο απαγορεύεται η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων. Όπως αναφέρεται στην απόφαση, το συγκεκριμένο όριο αδικεί τα νησιά με ορεινούς όγκους που έχουν ανάγκη προστασίας, αλλά δεν ξεπερνούν σημαντικά αυτό το υψόμετρο. Ενδεικτικά αναφέρεται η Χίος, με μέγιστο υψόμετρο 1.293 μέτρα, για την οποία ζητείται ειδική πρόβλεψη που να ανταποκρίνεται στα νησιωτικά δεδομένα.
Παράλληλα, η Επιτροπή ζητά να επανεξεταστεί εάν οι Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά θα πρέπει να αποτελέσουν περιοχές αποκλεισμού για την εγκατάσταση αιολικών σταθμών, καθώς αποτελούν επιστημονική βάση για τον καθορισμό των Ζωνών Ειδικής Προστασίας του δικτύου Natura.
Ανησυχία για μπαταρίες και μεταβατικές διατάξεις
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας, κυρίως λόγω κινδύνου πυρκαγιών. Σύμφωνα με την απόφαση, η ΣΜΠΕ προβλέπει ότι οι μπαταρίες αποθήκευσης μπορούν να εγκαθίστανται ακόμη και σε επαφή με οικισμούς, με μόνο περιορισμό την τήρηση ελάχιστης απόστασης 500 μέτρων από ορισμένες περιοχές περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς ή τεχνικές υποδομές. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το συγκεκριμένο ζήτημα πρέπει να επανεξεταστεί.
Σημαντικές επιφυλάξεις διατυπώνονται και για την αποκατάσταση μετά το τέλος ζωής των έργων ΑΠΕ. Στην απόφαση επισημαίνεται ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο δεν λαμβάνει μέτρα για τη μετέπειτα διαχείριση των συστημάτων εκμετάλλευσης ΑΠΕ και των αποβλήτων τους, ιδίως των ανεμογεννητριών και των φωτοβολταϊκών.
Για τη φέρουσα ικανότητα, η Περιφέρεια υποστηρίζει ότι δεν πρέπει να υπολογίζεται με βάση τη διάκριση της χώρας σε ηπειρωτική, νησιωτική και θαλάσσια, αλλά με βάση κάθε οικοσύστημα και τα φυσικά χαρακτηριστικά του. Όπως αναφέρεται, η εξάπλωση της αιολικής ενέργειας πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα οικοσυστήματα και όχι μόνο τις διοικητικές διαιρέσεις.
Το τοπίο και ο χαρακτήρας των νησιών
Η απόφαση δίνει βάρος και στην προστασία του τοπίου. Η Επιτροπή σημειώνει ότι, αν και η ΣΜΠΕ αναγνωρίζει τη σημασία του, δεν ενσωματώνει ουσιαστικά την ανάλυση τοπίου στη διαδικασία χωροθέτησης και αξιολόγησης των έργων ΑΠΕ. Ειδικότερα, αναφέρεται ότι δεν εξετάζεται επαρκώς η σχέση ανάμεσα στην κλίμακα των έργων και την κλίμακα των τοπίων στα οποία αυτά πρόκειται να εγκατασταθούν.
Στην τοποθέτησή του, ο πρόεδρος της Επιτροπής και αντιπεριφερειάρχης Παντελής Μπουρνιάς τόνισε ότι η ενεργειακή μετάβαση αποτελεί εθνική και ευρωπαϊκή προτεραιότητα, ωστόσο πρέπει να γίνεται με χωροταξικό σχεδιασμό που σέβεται τη φυσιογνωμία κάθε περιοχής, προστατεύει τη βιοποικιλότητα και εξασφαλίζει την κοινωνική αποδοχή των έργων.
Η Επιτροπή καταλήγει ότι, εφόσον το σχέδιο πρόκειται να προχωρήσει, η μελέτη θα πρέπει να διορθωθεί με βάση τις παρατηρήσεις που διατυπώνονται και να επανέλθει προς έγκριση με δημοσιοποίηση, καθώς, όπως αναφέρεται στην απόφαση, παρουσιάζει ιδιαίτερες ελλείψεις.
Σοφία Κοντογιάννη
ΠΗΓΗ https://tornosnews.gr/
