Οι συνεχείς αφίξεις μεταναστών στην Κρήτη επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα ερώτημα που μέχρι σήμερα παραμένει αναπάντητο: πώς είναι δυνατόν να πραγματοποιούνται με τόση συχνότητα θαλάσσια ταξίδια σχεδόν 300 χιλιομέτρων από τις ακτές της Λιβύης προς την Ελλάδα χωρίς να έχει δοθεί μια πλήρης και τεκμηριωμένη εξήγηση για τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται;
Η απόσταση δεν είναι αμελητέα. Πρόκειται για ένα δύσκολο θαλάσσιο πέρασμα, μεγαλύτερο ακόμη και από τη διαδρομή Πειραιάς–Κρήτη. Εύλογα, λοιπόν, γεννώνται ερωτήματα: διαθέτουν τα μικρά σκάφη την απαιτούμενη αυτονομία σε καύσιμα, νερό και εφόδια; Ή μήπως οι εικόνες με τα φουσκωτά αποτυπώνουν μόνο το τελευταίο στάδιο μιας πολύ πιο σύνθετης επιχείρησης διακίνησης;
Αν συμβαίνει το δεύτερο, τότε το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιοι διαθέτουν τα μέσα, τα μεγάλα σκάφη, την τεχνογνωσία και τα οικονομικά συμφέροντα για να υποστηρίζουν μια τέτοια επιχείρηση στη μέση της Μεσογείου. Η δράση διεθνών κυκλωμάτων διακινητών είναι γνωστή. Εκείνο που ζητείται είναι να αποσαφηνιστεί με ποιον τρόπο ακριβώς επιχειρούν και ποια στοιχεία διαθέτουν οι αρμόδιες αρχές.
Παράλληλα, η Ελλάδα διαθέτει Πολεμικό Ναυτικό, Λιμενικό Σώμα, μέσα επιτήρησης, ραντάρ και συνεργάζεται με ευρωπαϊκούς μηχανισμούς επιτήρησης των εξωτερικών συνόρων. Εάν οι δυνατότητες αυτές υπάρχουν, οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν πόσο αποτελεσματικά αξιοποιούνται και ποια είναι τα πραγματικά αποτελέσματα της επιτήρησης στη συγκεκριμένη θαλάσσια ζώνη.
Ένα ακόμη ερώτημα αφορά τα πλοία που ενδεχομένως κινούνται στην περιοχή χωρίς ενεργό σύστημα εντοπισμού (AIS), στις περιπτώσεις όπου αυτό προβλέπεται από τη διεθνή και εθνική νομοθεσία. Υπάρχουν σχετικές καταγραφές; Έχουν γίνει έλεγχοι; Έχουν διερευνηθεί ύποπτες κινήσεις; Και αν ναι, ποια είναι τα συμπεράσματα;
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο οι ίδιες οι μεταναστευτικές ροές. Είναι η απουσία πειστικών απαντήσεων. Όσο η Πολιτεία δεν δημοσιοποιεί περισσότερα στοιχεία, τόσο θα ενισχύονται οι υποψίες, οι εικασίες και τα σενάρια.
Σε μια δημοκρατία, η διαφάνεια δεν είναι πολυτέλεια. Είναι υποχρέωση. Και όταν πρόκειται για την ασφάλεια των συνόρων και για ένα φαινόμενο με τόσο σοβαρές κοινωνικές και γεωπολιτικές διαστάσεις, οι πολίτες δικαιούνται τεκμηριωμένες απαντήσεις και όχι γενικές διαβεβαιώσεις.
