Προβληματισμό προκαλεί στους ιδιοκτήτες σεισμόπληκτων ακινήτων η διαδικασία που ακολουθούν οι Τεχνικές Υπηρεσίες του Δήμου Ανατολικής Σάμου σχετικά με την άρση επικινδυνότητας κτιρίων που επλήγησαν από τον σεισμό του 2020.
Με έγγραφα που αποστέλλονται στους πολίτες ζητείται η προσκόμιση βεβαιώσεων ιδιωτών μηχανικών ότι τα κτίρια δεν παρουσιάζουν επικινδυνότητα προς κοινόχρηστους χώρους και οδούς. Ωστόσο, πολλοί ιδιοκτήτες αναρωτιούνται γιατί η ευθύνη της τεχνικής αξιολόγησης φαίνεται να μεταφέρεται σχεδόν αποκλειστικά στους ιδιώτες μηχανικούς, χωρίς να προβλέπεται σαφής διαδικασία αυτοψίας από τις ίδιες τις δημοτικές υπηρεσίες.
Παράλληλα, δημιουργείται σύγχυση ως προς τη σχέση μεταξύ του χαρακτηρισμού των κτιρίων από τη ΔΑΕΦΚ μετά τον σεισμό και της μεταγενέστερης διαδικασίας άρσης επικινδυνότητας που ζητά ο Δήμος. Οι πολίτες δυσκολεύονται να κατανοήσουν ποια υπηρεσία έχει τελικά την αρμοδιότητα και ποια ακριβώς είναι τα απαιτούμενα βήματα για την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Ερωτήματα εγείρονται επίσης σχετικά με το κατά πόσο η γενική αναφορά σε επιδείνωση της κατάστασης των κτιρίων λόγω βροχοπτώσεων βασίζεται σε εξατομικευμένους ελέγχους ή αν πρόκειται για οριζόντια αντιμετώπιση του συνόλου των σεισμόπληκτων ακινήτων.
Άρση επικινδυνότητας χωρίς σαφές νομικό έρεισμα;
Ιδιαίτερα σοβαρά ερωτήματα προκαλεί η πρακτική που ακολουθείται από τις Τεχνικές Υπηρεσίες του Δήμου Ανατολικής Σάμου. Στα έγγραφα που αποστέλλονται προς τους ιδιοκτήτες ζητείται η προσκόμιση βεβαίωσης μηχανικού περί μη ύπαρξης επικινδυνότητας προς κοινόχρηστους χώρους, χωρίς όμως να γίνεται επίκληση συγκεκριμένης νομοθετικής διάταξης που να θεμελιώνει τη συγκεκριμένη απαίτηση.
Το βασικό ερώτημα είναι σαφές: Με ποια ακριβώς διάταξη νόμου ζητείται από τους πολίτες η συγκεκριμένη βεβαίωση και ποια διάταξη προβλέπει ότι η άρση της επικινδυνότητας μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά σε γνωμάτευση ιδιώτη μηχανικού;
Στα σχετικά έγγραφα δεν γίνεται αναφορά σε νόμο, προεδρικό διάταγμα, υπουργική απόφαση ή εγκύκλιο που να καθορίζει:
τη διαδικασία,
τα κριτήρια ελέγχου,
τις αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων φορέων,
τις συνέπειες για τον πολίτη.
Η απουσία ρητής νομικής τεκμηρίωσης δημιουργεί εύλογες αμφιβολίες ως προς τη νομιμότητα, τη διαφάνεια και την πληρότητα της διαδικασίας. Σε ένα κράτος δικαίου, κάθε διοικητική απαίτηση προς τον πολίτη οφείλει να στηρίζεται σε σαφή νομοθετική εξουσιοδότηση και να συνοδεύεται από επαρκή αιτιολογία.
Ιδιαίτερα προβληματική εμφανίζεται η μεταφορά της ευθύνης στους ιδιώτες μηχανικούς, οι οποίοι καλούνται να βεβαιώσουν την ανυπαρξία επικινδυνότητας χωρίς να είναι απολύτως σαφές ποιο θεσμικό πλαίσιο διέπει τη σχετική βεβαίωση και ποια αντικειμενικά κριτήρια οφείλουν να εφαρμόσουν.
Οι πολίτες της Σάμου δικαιούνται ξεκάθαρες απαντήσεις:
Ποια είναι η νομοθετική βάση της διαδικασίας;
Ποιος φορέας έχει την τελική αρμοδιότητα για την άρση της επικινδυνότητας;
Ποια είναι τα απαιτούμενα στάδια και οι προθεσμίες;
Γιατί οι σχετικές νομοθετικές αναφορές απουσιάζουν από τα έγγραφα που αποστέλλονται στους ενδιαφερόμενους;
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι κάτοικοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις συνέπειες του καταστροφικού σεισμού του 2020, η δημοτική αρχή οφείλει να παρέχει πλήρη διαφάνεια, σαφείς οδηγίες και τεκμηριωμένες απαντήσεις για κάθε διοικητική ενέργεια που επηρεάζει τις περιουσίες των πολιτών.
Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης προϋποθέτει ανοιχτό διάλογο, σαφή ενημέρωση και πλήρη τεκμηρίωση των διαδικασιών που εφαρμόζονται.
