Με ιδιαίτερη έμφαση στην «καθολική προσβασιμότητα» παρουσιάστηκε το έργο ανακαίνισης και επανέκθεσης του Αρχαιολογικού Μουσείου Σάμου, το οποίο χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ 2021-2027. Η ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού κάνει λόγο για αναδιαμόρφωση των χώρων, ώστε το μουσείο να γίνει προσβάσιμο σε όλους τους πολίτες, ενώ παράλληλα θα αναδειχθούν οι σπουδαίες αρχαιότητες που προέρχονται κυρίως από το Ηραίο της Σάμου, μνημείο ενταγμένο στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Ωστόσο, η πραγματικότητα που αντικρίζει σήμερα ο επισκέπτης προκαλεί εύλογα ερωτήματα. Στην κύρια είσοδο του μουσείου δεσπόζουν τα σκαλοπάτια, ενώ δεν είναι εμφανής κάποια υποδομή που να επιτρέπει την απρόσκοπτη πρόσβαση σε άτομα με κινητικές δυσκολίες. Για έναν άνθρωπο που χρησιμοποιεί αναπηρικό αμαξίδιο ή αντιμετωπίζει προβλήματα κίνησης, η πρόσβαση σε έναν δημόσιο πολιτιστικό χώρο δεν μπορεί να αποτελεί πρόκληση ούτε να εξαρτάται από τη βοήθεια τρίτων.
Η προσβασιμότητα δεν είναι μια έννοια που εξαντλείται σε μελέτες, ανακοινώσεις και χρηματοδοτικά προγράμματα. Αποτυπώνεται στις καθημερινές υποδομές που επιτρέπουν σε κάθε πολίτη να συμμετέχει ισότιμα στην πολιτιστική ζωή. Όταν ένα έργο προβάλλεται ως πρότυπο καθολικής πρόσβασης, οι πολίτες δικαιούνται να περιμένουν ότι οι βασικές ανάγκες των ΑμεΑ θα αποτελούν την πρώτη προτεραιότητα και όχι μια μελλοντική υπόσχεση.
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Σάμου φιλοξενεί θησαυρούς παγκόσμιας σημασίας. Η αξία τους, όμως, δεν μετριέται μόνο από τη σπουδαιότητα των εκθεμάτων, αλλά και από το κατά πόσο μπορούν να γίνουν προσιτά σε όλους. Γιατί ο πολιτισμός είναι πραγματικά δημόσιο αγαθό μόνο όταν κανείς δεν μένει έξω από την πόρτα του.
