Γράφει ο Στρατής Κοκκινέλλης
Υπάρχει μια παλιά λαϊκή εικόνα που περιγράφει απόλυτα τη σημερινή κατάσταση στο Βόρειο Αιγαίο: οι αγελάδες κοιτούν αποσβολωμένες τα τρένα να περνούν. Μόνο που στη δική μας περίπτωση, οι «αγελάδες» είναι τα νησιά μας και τα «τρένα» είναι οι ευκαιρίες ανάπτυξης, διασύνδεσης και προοπτικής που περνούν μπροστά από τα μάτια μας χωρίς ποτέ να σταματούν.
Αφορμή για την παραπάνω εικόνα δεν είναι άλλο από το πρόσφατο φιάσκο με την ακτοπλοϊκή σύνδεση Βόλος - Μυτιλήνη - Χίος, που αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Μια γραμμή που παρουσιαζόταν ως «ανάσα» για τα νησιά. Ως «νέος θαλάσσιος διάδρομος» που θα ένωνε τη Θεσσαλία με το Βόρειο Αιγαίο.
Ως εργαλείο ανάπτυξης για τον τουρισμό, το εμπόριο, τους φοιτητές, τις μεταφορές και την εξωστρέφεια, τελικά «ναυάγησε». Και πράγματι, θα μπορούσε να είναι κάτι εξαιρετικά σημαντικό. Η διασύνδεση των νησιών με τον Βόλο και κατ επέκταση με τη Θεσσαλία - κι όχι μόνο - δεν ήταν πολυτέλεια, αλλά ανάγκη και κίνηση μείζονος σημασίας. Οι λόγοι γνωστοί και δεν χρειάζεται να αναλυθούν για λόγους οικονομίας.
Όμως, όπως συμβαίνει σχεδόν πάντα τα τελευταία χρόνια, το έργο ξεκίνησε με τυμπανοκρουσίες, δηλώσεις, φωτογραφίες, πανηγυρικές συσκέψεις και μεγαλόστομες εξαγγελίες. Και κατέληξε - ω, τι σύνηθες θα πει κανείς - στο απόλυτο τίποτα.
Από τον Οκτώβριο του 2025 μέχρι και την άνοιξη του 2026, η Περιφερειακή Αρχή Μουτζούρη παρουσίαζε τη γραμμή σχεδόν ως τελειωμένη υπόθεση. Μιλούσε για πολιτική βούληση, για έτοιμη χρηματοδότηση 2 εκατομμυρίων ευρώ από τις δύο Περιφέρειες, για πιλοτικά δρομολόγια δύο φορές την εβδομάδα, για οφέλη σε τουρισμό και οικονομία. Μάλιστα, οι Σαμιώτες φίλοι μας είχαν αντιδράσει έντονα που δεν περιλαμβανόταν εντός του δρομολογίου. Είχαν φθάσει στο σημείο - και δικαίως - να βγουν μπροστά οι Δήμαρχοι Ανατολικής και Δυτικής Σάμου και να εκφράσουν τη δυσφορία και την έντονη καταγγελία τους. Διαμαρτύρονταν έντονα επειδή το νησί «αγνοήθηκε» και δεν κλήθηκε ποτέ σε διαβούλευση παρά το γεγονός ότι αποτελεί κόμβο. Κι αυτό, γιατί όποιος άκουγε τις δηλώσεις Μουτζούρη, πίστευε ότι απέμενε μόνο να λυθούν οι κάβοι.
Τελικά όμως, το καράβι δεν έφυγε ποτέ από το λιμάνι.
Και τώρα; Τώρα φταίει - ξανά - η κακιά Αθήνα. Φταίει το Υπουργείο Ναυτιλίας. Φταίνε οι διαδικασίες. Φταίει το κράτος που «δεν βοηθά το Βόρειο Αιγαίο». Η γνωστή κασέτα. Μόνο που κάποια στιγμή η πραγματικότητα γίνεται αμείλικτη.Διότι, σοβαρή διοίκηση δεν είναι να φωτογραφίζεσαι σε συσκέψεις και να μοιράζεις υποσχέσεις. Σοβαρή διοίκηση είναι να εξασφαλίζεις ότι ένα σχέδιο είναι ώριμο, νομικά κατοχυρωμένο, επιχειρησιακά οργανωμένο και πολιτικά διασφαλισμένο πριν το παρουσιάσεις ως δεδομένο στην κοινωνία.
Η κατάρρευση της γραμμής ουσιαστικά επιβεβαίωσε όσα κατήγγειλε εξαρχής η αντιπολίτευση περί πρόχειρου σχεδιασμού και επικοινωνιακής διαχείρισης χωρίς αντίκρισμα. Γιατί, τελικά αποδείχθηκε ότι ούτε οι εγκρίσεις είχαν «κλειδώσει», ούτε η χρηματοδότηση είχε εξασφαλιστεί όπως παρουσιαζόταν, ούτε υπήρχε ολοκληρωμένο επιχειρησιακό πλάνο. Και αυτό ακριβώς είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της διοίκησης Μουτζούρη.
Στα δύσκολα και στα μεγάλα ζητήματα, αποδεικνύεται διαρκώς ανέτοιμη. Από τον αφθώδη πυρετό μέχρι τις μεταφορές και από τη διαχείριση κρίσεων μέχρι τα αναπτυξιακά έργα, η Περιφερειακή Αρχή μοιάζει να λειτουργεί περισσότερο ως μηχανισμός επικοινωνίας και λιγότερο ως σοβαρή διοικητική δομή. Αντί να σχεδιάζει, αντιδρά. Αντί να προλαμβάνει, καταγγέλλει. Και όταν το σχέδιο ναυαγεί, φοριέται πάλι η γνωστή στολή του «παραμελημένου από την Αθήνα». Μόνο που οι νησιώτες έχουν κουραστεί να ακούν δικαιολογίες.
Τα προβλήματα διασύνδεσης δεν είναι θεωρία. Είναι η καθημερινότητα του φοιτητή, του επαγγελματία, του ασθενή, του παραγωγού και του νησιώτη που αισθάνεται αποκομμένος από την υπόλοιπη χώρα. Η γραμμή Βόλος - Μυτιλήνη - Χίος θα μπορούσε να είναι μια μεγάλη ευκαιρία. Αντί γι’ αυτό, μετατράπηκε σε άλλο ένα επικοινωνιακό πυροτέχνημα που έσβησε πριν καν ανάψει για φέτος. Και για του χρόνου βλέπουμε...
Και κάπως έτσι, τα νησιά μας συνεχίζουν να στέκονται στην άκρη της αποβάθρας, βλέποντας τα «τρένα» της ανάπτυξης να περνούν. Χωρίς ποτέ να σταματούν εδώ…
*Ο Στρατής Κοκκινέλλης είναι φιλόλογος - δημοσιογράφος
ΠΗΓΗ ΕΜΠΡΟΣ
