Στη Σάμο, η υποκρισία έχει αποκτήσει πρόσωπο και φωνή. Υπάρχουν πρόσωπα που εμφανίζονται ως ανεξάρτητοι σχολιαστές της πολιτικής και της κοινωνίας, ως δήθεν πολέμιοι του κατεστημένου, όμως στην πράξη λειτουργούν ως οι πιο πρόθυμοι υπηρέτες του.
Και το χειρότερο; Αρκετοί πλέον δεν κρατούν ούτε καν τα προσχήματα. Για να εξασφαλίσουν προσωπικά οφέλη, δημόσιες σχέσεις ή μικροεξυπηρετήσεις, εντάσσονται ανοιχτά στον κομματικό μηχανισμό της Νέας Δημοκρατίας, μετατρέποντας υπηρεσίες και δημόσιους χώρους σε πεδία κομματικής επιρροής. Υπάλληλοι που όφειλαν να υπηρετούν τον πολίτη με ουδετερότητα, καταλήγουν να λειτουργούν ως κομματικοί παράγοντες και μηχανισμοί αναπαραγωγής εξουσίας.
Δίπλα τους, οι γνωστοί «σωγαμπροί» της τοπικής κοινωνίας. Πρόσωπα που χρόνια τώρα επιβιώνουν πολιτικά και κοινωνικά χάρη στις δημόσιες σχέσεις, τις φιλίες και την υποταγή σε κάθε μορφή εξουσίας. Καθημερινοί υπερασπιστές του συστήματος, έτοιμοι να επιτεθούν σε οποιονδήποτε το αμφισβητεί, αρκεί να μη χαθεί η προσωπική τους βολή.
Οι λεγόμενοι «σωγαμπροί» του συστήματος είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική μορφή πολιτικής και κοινωνικής υποκρισίας στη Σάμο. Άνθρωποι που στην ίδια τους την πατρίδα δεν τους αναγνωρίζει κανείς για την αξία, τη διαδρομή ή την προσφορά τους, έρχονται εδώ και χτίζουν ρόλους εξουσίας μέσα από δημόσιες σχέσεις, κομματικές πλάτες και προσωπικές εξυπηρετήσεις.
Δεν ξεχώρισαν ποτέ εκεί όπου γεννήθηκαν. Δεν απέκτησαν κύρος με έργο ή ικανότητες. Κι όμως, στη Σάμο εμφανίζονται ως παράγοντες, τιμητές και υπερασπιστές του συστήματος. Πάντα πρόθυμοι να σκύψουν το κεφάλι μπροστά στην εξουσία, να γλείψουν εκεί που υπάρχει συμφέρον και να επιτεθούν σε όποιον χαλάει τη «βολική ισορροπία».
Είναι οι άνθρωποι που δεν έχουν πολιτική ταυτότητα αλλά πολιτικό συμφέρον. Που αλλάζουν στρατόπεδα, ιδέες και δήθεν ιδεολογίες ανάλογα με το πού βρίσκεται η δύναμη. Σήμερα παριστάνουν τους ανεξάρτητους, αύριο τους αγωνιστές και μεθαύριο τους πιστούς υπηρέτες του κομματικού μηχανισμού.
Και δυστυχώς, αυτοί οι τύποι ανθρώπων είναι που κρατούν ζωντανό το πιο σάπιο κομμάτι του τοπικού συστήματος: τις εξυπηρετήσεις, τα ρουσφέτια, τη σιωπή και την υποταγή.
Δεν είναι ιδεολογία αυτό. Είναι μηχανισμός εξάρτησης. Είναι η νοοτροπία του γλείφτη, του σφουγγοκωλάριου της εξουσίας, που αλλάζει προσωπείο ανάλογα με το ποιος κυβερνά, αλλά πάντα βρίσκεται κοντά στο κέντρο της δύναμης. Άλλοι το παίζουν αριστεροί, άλλοι πατριώτες, άλλοι ανεξάρτητοι. Στην πραγματικότητα όμως υπηρετούν το ίδιο μοντέλο: σιωπή, εξυπηρετήσεις και προσωπικό όφελος.
Η κοινωνία της Σάμου κουράστηκε από τους επαγγελματίες της υποκρισίας. Από αυτούς που φωνάζουν για δικαιοσύνη μόνο όταν δεν αγγίζονται οι ίδιοι. Από εκείνους που μιλούν για λαό και αξιοπρέπεια, αλλά σκύβουν το κεφάλι μπροστά σε κάθε μορφή εξουσίας όταν πρόκειται να εξασφαλίσουν θέση, εύνοια ή προστασία.
Και ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι όσοι κυβερνούν. Αλλά όσοι συντηρούν το σύστημα καθημερινά, παριστάνοντας ταυτόχρονα τους δήθεν πολέμιούς του.
