Από τις αποφάσεις των φορέων μέχρι την «αρνητική οριστική θέση» για τον δρόμο προς το Δημοτικό Σχολείο
Το θέμα του δρόμου πρόσβασης προς το Δημοτικό Σχολείο Παγώνδα επανήλθε δυναμικά στο Δημοτικό Συμβούλιο, προκαλώντας έντονη συζήτηση και εμφανή αιφνιδιασμό ακόμα και στην προεδρία του σώματος, μετά την παρέμβαση του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων.
Η πολιτική δήλωση ότι «το ζήτημα θα λυθεί μέσα σε τρεις μέρες» έρχεται, ωστόσο, σε αντίθεση με το πλήρες διοικητικό ιστορικό της υπόθεσης, όπως αυτό αποτυπώνεται σε δεκάδες επίσημα έγγραφα του Δήμου Ανατολικής Σάμου, της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου και της Διεύθυνσης Δασών Σάμου.
Τα έγγραφα αποκαλύπτουν μια υπόθεση που:
εγκρίθηκε θεσμικά,
χρηματοδοτήθηκε,
συμβασιοποιήθηκε,
προχώρησε σε τεχνικό σχεδιασμό,
αλλά τελικά προσέκρουσε σε σοβαρά ζητήματα δασικής νομοθεσίας, χρήσης οδού και αδειοδότησης.
Η αρχή του έργου
Στις 22 Ιουλίου 2024 η Δημοτική Επιτροπή του Δήμου Ανατολικής Σάμου, με την υπ’ αριθμ. 199/22-07-2024 απόφασή της, ενέκρινε τη σύναψη προγραμματικής σύμβασης με την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου για το έργο:
«Βελτίωση βατότητας δρόμου πρόσβασης από επαρχιακό δρόμο Παγώνδα – Σπαθαραίοι προς Δημοτικό Σχολείο Παγώνδα Σάμου».
Ο προϋπολογισμός του έργου ορίστηκε στις 150.000 ευρώ.
Ακολούθησε στις 18 Σεπτεμβρίου 2024 η υπ’ αριθμ. 871/18-09-2024 απόφαση της Περιφερειακής Επιτροπής Βορείου Αιγαίου, η οποία ενέκρινε επίσης τη σύναψη της προγραμματικής σύμβασης για το ίδιο έργο.
Στις 29 Νοεμβρίου 2024 υπεγράφη και επίσημα η προγραμματική σύμβαση μεταξύ Δήμου Ανατολικής Σάμου και Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.
Το έργο είχε πλέον:
θεσμική έγκριση,
χρηματοδότηση,
και επίσημη συμβασιοποίηση.
Το δασικό ζήτημα εμφανίζεται
Ωστόσο, ήδη από το φθινόπωρο του 2024 ξεκινά αλληλογραφία με τη Διεύθυνση Δασών Σάμου.
Στις 22-10-2024 η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της Περιφερειακής Ενότητας Σάμου απέστειλε επίσημο αίτημα γνωμοδότησης προς τη Δασική Υπηρεσία σχετικά με επεμβάσεις:
επί δασικής οδού,
και οδού που βρίσκεται εντός δασικής έκτασης του κυρωμένου δασικού χάρτη.
Το γεγονός αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, διότι αποδεικνύει ότι το ζήτημα του δασικού χαρακτήρα της οδού ήταν ήδη γνωστό κατά τη διάρκεια της διοικητικής προώθησης του έργου.
Η Δασική Υπηρεσία: «Ο δρόμος είναι δασικός δρόμος Γ΄ κατηγορίας»
Η καθοριστική εξέλιξη έρχεται με τη γνωμοδότηση της Διεύθυνσης Δασών Σάμου με αριθμ. πρωτ. 492166/04-11-2025.
Στο πολυσέλιδο έγγραφο η Δασική Υπηρεσία αναφέρει ότι:
τμήμα της οδού έχει διανοιχθεί από τη Δασική Υπηρεσία ως δασικός δρόμος Γ΄ κατηγορίας,
με σκοπό την αντιπυρική προστασία της περιοχής,
και όχι ως δημοτικός ή επαρχιακός δρόμος.
Ακόμη σοβαρότερη είναι η διαπίστωση ότι:
«δεν έχει εντοπισθεί ... κάποιο έγγραφο που να αφορά την αλλαγή χρήσης του δρόμου».
Με άλλα λόγια, σύμφωνα με τη Δασική Υπηρεσία:
ο δρόμος χρησιμοποιήθηκε για πρόσβαση προς το σχολείο,
έγιναν ασφαλτοστρώσεις και τεχνικές παρεμβάσεις,
χωρίς να έχει προηγηθεί η τυπική διαδικασία αλλαγής χρήσης.
«Η ασφαλτόστρωση δεν είναι επιτρεπτή»
Η γνωμοδότηση της Διεύθυνσης Δασών προχωρά ακόμη περισσότερο.
Αναφέρει ρητά ότι:
«Η ασφαλτόστρωση δασικών δρόμων Γ΄ κατηγορίας δεν είναι επιτρεπτή».
Η υπηρεσία εξηγεί ότι:
τα τεχνικά χαρακτηριστικά των δρόμων αυτής της κατηγορίας,
οι κλίσεις,
οι ακτίνες καμπυλότητας,
και τα στοιχεία ασφάλειας,
δεν καλύπτουν τις απαραίτητες προϋποθέσεις για ασφαλτόστρωση.
Παράλληλα, σημειώνει ότι για να μπορούσε να υπάρξει ασφαλτόστρωση θα απαιτούνταν:
τροποποίηση χάραξης,
ανακατασκευή,
αλλαγή προδιαγραφών,
περιβαλλοντική αδειοδότηση,
και συνολική επανεξέταση της οδού.
Η πιο βαριά διατύπωση
Το σημείο που προκαλεί ιδιαίτερη αίσθηση είναι η αναφορά της Δασικής Υπηρεσίας ότι:
«άλλαξε την χρήση του υφιστάμενου δρόμου ουσιαστικά αυθαίρετα, χωρίς την τυπική τακτοποίησή του».
Η συγκεκριμένη διατύπωση αποτελεί ουσιαστικά διοικητική μομφή για τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκε διαχρονικά η χρήση της οδού.
Η αλληλογραφία που κράτησε πάνω από έναν χρόνο
Από τα επίσημα έγγραφα της Διεύθυνσης Δασών και της Περιφέρειας προκύπτει ότι η υπόθεση παρέμεινε σε συνεχή διοικητική διαχείριση επί περισσότερο από έναν χρόνο.
Η ίδια η Περιφέρεια αναγνώρισε επίσημα ότι:
το πρώτο επίσημο αίτημα προς τη Δασική Αρχή έγινε στις 22-10-2024,
ενώ η τελική γνωμοδότηση εκδόθηκε στις 04-11-2025,
δηλαδή μετά από 378 ημέρες.
Παράλληλα, η Διεύθυνση Δασών επιβεβαίωσε με νεότερο έγγραφό της ολόκληρο το χρονολόγιο ανταλλαγής εγγράφων και υπηρεσιακών ενεργειών μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.
Παρεμβάσεις πολιτών και Αποκεντρωμένης Διοίκησης
Το θέμα έφθασε και στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου, μετά από αναφορές και καταγγελίες κατοίκων του Παγώνδα.
Με τα υπ’ αριθμ. 23538/16-09-2025 και 23539/16-09-2025 έγγραφα ζητήθηκαν επίσημες απόψεις από τους αρμόδιους αντιπεριφερειάρχες.
Ακολούθησε νέο έγγραφο της Αποκεντρωμένης Διοίκησης προς τον Δήμο Ανατολικής Σάμου και τις υπηρεσίες με αριθμ. πρωτ. 26505/15-10-2025.
Η Περιφέρεια: «Αρνητική οριστική θέση»
Στις 29 Ιανουαρίου 2026 η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου απάντησε εκ νέου σε σχετικό αίτημα ενημέρωσης.
Στο έγγραφο με αριθμ. πρωτ. 10036/29-01-2026 αναφέρεται ρητά ότι:
η γνωμοδότηση της Διεύθυνσης Δασών περιέχει «αρνητική κρίση»,
αποτελεί «οριστική διοικητική θέση»,
και αποκλείει την εκτέλεση εργασιών με το ίδιο τεχνικό αντικείμενο και το ίδιο αίτημα.
Η Δασική Υπηρεσία δεν λέει «όχι» σε λύση
Παρά την αρνητική γνωμοδότηση, η Διεύθυνση Δασών δεν απορρίπτει συνολικά την ανάγκη παρέμβασης.
Αντίθετα, προτείνει:
συνολική αντιμετώπιση της οδού,
αλλαγή χρήσης,
ένταξη στο δημοτικό δίκτυο,
και νέο ολοκληρωμένο αίτημα για όλο το μήκος του δρόμου.
Με άλλα λόγια, η ίδια η Δασική Υπηρεσία αναγνωρίζει ότι υπάρχει πραγματικό πρόβλημα πρόσβασης και ασφάλειας, αλλά θεωρεί ότι η λύση δεν μπορεί να δοθεί με τον τρόπο που επιχειρήθηκε μέχρι σήμερα.
Το βασικό πολιτικό και διοικητικό ερώτημα
Το κεντρικό ερώτημα που πλέον προκύπτει είναι σαφές:
Πώς ένα έργο που:
εγκρίθηκε,
χρηματοδοτήθηκε,
συμβασιοποιήθηκε,
και προχώρησε σε τεχνική δρομολόγηση,
βρέθηκε στη συνέχεια αντιμέτωπο με τόσο σοβαρά ζητήματα:
δασικής νομοθεσίας,
αρμοδιοτήτων,
αλλαγής χρήσης,
και αδειοδότησης;
Και κυρίως:
πώς μπορεί να παρουσιαστεί ως υπόθεση που «λύνεται σε τρεις μέρες», όταν τα ίδια τα δημόσια έγγραφα περιγράφουν μια διοικητική εκκρεμότητα που εξελίσσεται εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο και απαιτεί πλέον νέα θεσμική και τεχνική προσέγγιση;
Η νέα διάσταση της υπόθεσης: ποιος έχει τελικά την ευθύνη για την ασφάλεια της μεταφοράς;
Η υπόθεση, ωστόσο, δεν σταματά στη δασική γνωμοδότηση και στο διοικητικό αδιέξοδο του έργου.
Νέα έγγραφα που διαβιβάστηκαν μέσω της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου τον Απρίλιο του 2026 δείχνουν ότι η υπόθεση έχει πλέον εξελιχθεί σε ζήτημα:
οδικής ασφάλειας,
αρμοδιοτήτων,
και αλληλομεταφοράς ευθυνών μεταξύ υπηρεσιών και φορέων.
Η θέση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου
Στο υπ’ αριθμ. 36091/31-03-2026 έγγραφο του Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου προς την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου αναφέρεται ότι:
η Περιφέρεια έχει αρμοδιότητα μόνο για τη διαδικασία μεταφοράς των μαθητών,
μέσω συμβάσεων με ανάδοχο μεταφορέα,
αλλά δεν διαθέτει αρμοδιότητα πιστοποίησης βατότητας κοινοτικών δρόμων.
Στο ίδιο έγγραφο σημειώνεται ότι:
«Ο Δήμος Ανατολικής Σάμου έχει την ευθύνη για τη διαπίστωση και διασφάλιση της βατότητας».
Η συγκεκριμένη αναφορά έχει ιδιαίτερη πολιτική και διοικητική σημασία, καθώς ουσιαστικά μεταφέρει την ευθύνη αξιολόγησης της καταλληλότητας της οδού στον Δήμο.
«Δεν δόθηκε ποτέ εντολή χρήσης του δρόμου»
Ακόμη μεγαλύτερη αίσθηση προκαλεί η αναφορά του Περιφερειάρχη ότι:
ούτε ο ίδιος,
ούτε οι αρμόδιοι Αντιπεριφερειάρχες,
έδωσαν ποτέ γραπτή ή προφορική εντολή ή έγκριση χρήσης του συγκεκριμένου δρόμου για τη μαθητική μεταφορά.
Η θέση αυτή δημιουργεί πλέον ένα νέο βασικό ερώτημα:
Ποιος αποφάσισε τελικά ότι το σχολικό λεωφορείο μπορούσε να διέρχεται από τη συγκεκριμένη οδό;
Το ζήτημα του υδατορέματος
Στις νεότερες αναφορές του προς την Αποκεντρωμένη Διοίκηση, ο καταγγέλλων προχωρά ακόμη περισσότερο, υποστηρίζοντας ότι:
ο συγκεκριμένος τσιμεντόδρομος έχει κατασκευαστεί μέσα σε υδατόρεμα,
και ότι πρόκειται για «παράνομη και αυθαίρετη» κατασκευή.
Παράλληλα, θέτει θέμα:
ασφάλειας μαθητών,
νομιμότητας κατασκευών,
και πιθανών ευθυνών αιρετών και υπηρεσιακών παραγόντων.
Η υπόθεση περνά πλέον σε νέο επίπεδο
Μετά και τα νέα αυτά έγγραφα, η υπόθεση του δρόμου προς το Δημοτικό Σχολείο Παγώνδα δεν αφορά πλέον μόνο:
ένα τεχνικό έργο που «μπλόκαρε»,
ή μια διοικητική εμπλοκή με τη Δασική Υπηρεσία.
Αφορά πλέον ταυτόχρονα:
τη νομιμότητα της ίδιας της οδού,
την ευθύνη για την ασφάλεια της μαθητικής μεταφοράς,
την αρμοδιότητα πιστοποίησης της βατότητας,
αλλά και τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκαν επί χρόνια το ζήτημα οι εμπλεκόμενοι φορείς.
Και όσο οι υπηρεσίες μεταφέρουν η μία στην άλλη την ευθύνη, το βασικό ερώτημα παραμένει ανοιχτό:
Ποιος είχε – και ποιος έχει σήμερα – την ευθύνη να διασφαλίζει ότι η μεταφορά των μαθητών γίνεται με ασφάλεια;
