2 Μαρτίου 2026

Το ιδιοκτησιακό καθεστώς, η παραχώρηση και το πολεοδομικό κενό

 

Σοβαρά ερωτήματα ανακύπτουν γύρω από το κτίριο όπου στεγάζονται δομές Ειδικής Αγωγής στη Σάμο, μετά τη διασταύρωση δύο επίσημων εγγράφων: ενός του Γενικού Νοσοκομείου Σάμου και ενός της Υπηρεσίας Δόμησης (ΥΔΟΜ) Δήμου Ανατολικής Σάμου.

Τα έγγραφα αποκαλύπτουν ένα διοικητικά σύνθετο και πολεοδομικά προβληματικό πλαίσιο που φαίνεται να διαρκεί επί χρόνια.

Το ιδιοκτησιακό καθεστώς – Τι λέει το Νοσοκομείο

Σύμφωνα με την επίσημη απάντηση της Διοίκησης του Γενικού Νοσοκομείου Σάμου:
Το οικόπεδο εμβαδού 6.397,76 τ.μ. βρίσκεται στην οδό Αγίας Ειρήνης, στον οικισμό Κουμαρίωνας Βαθέος.

Στο ακίνητο στεγάζονται:
ΚΕΦΙΑΠ
Ειδικό Δημοτικό Σάμου
Ειδικό Νηπιαγωγείο Σάμου.

Η πλήρης κυριότητα του ακινήτου περιήλθε στο Γενικό Νοσοκομείο Σάμου στις 26-10-2020, με διαπιστωτική πράξη του Υπουργείου Υγείας.
Προηγουμένως ανήκε στα πρώην ΠΕΣΥΠ και στη συνέχεια στη 2η Υγειονομική Περιφέρεια Πειραιώς & Αιγαίου.
Παράλληλα, η χρήση του χώρου για σχολικές μονάδες Ειδικής Αγωγής είχε παραχωρηθεί ήδη από το 2003, με απόφαση του τότε Υπουργείου Υγείας.

Μετά τις διοικητικές μεταρρυθμίσεις (Καλλικράτης και με
ταγενέστερες τροποποιήσεις), η ευθύνη λειτουργίας των σχολικών μονάδων πέρασε στους Δήμους, χωρίς όμως να μεταβιβαστεί η κυριότητα του ακινήτου.
Το 2026 ο Δήμος Ανατολικής Σάμου υπέβαλε αίτημα νόμιμης παραχώρησης του κτιρίου, προκειμένου να προχωρήσει σε εργασίες αποκατάστασης και συντήρησης.

Η πολεοδομική διάσταση – Τι λέει η Υπηρεσία Δόμησης

Το δεύτερο έγγραφο, της Υπηρεσίας Δόμησης Δήμου Ανατολικής Σάμου (10-02-2026), είναι ακόμη πιο κρίσιμο.
Μετά από έρευνα στα αρχεία οικοδομικών αδειών, η ΥΔΟΜ δηλώνει ότι:
Δεν έχει εκδοθεί οικοδομική άδεια ανέγερσης για κτίριο με χρήση Κέντρο Κοινωνικής Υποστήριξης Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες (ΚΕΚΥΚΑΜΕΑ) στην περιοχή Αγία Ειρήνη, εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμού Βαθέος.
Η διατύπωση είναι σαφής: στο αρχείο της Πολεοδομίας δεν υπάρχει οικοδομική άδεια για το συγκεκριμένο κτίριο.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;
Εδώ προκύπτει μία κρίσιμη διάκριση:
Διοικητική νομιμότητα
Το κτίριο:
Ανήκε και ανήκει σε δημόσιους φορείς.
Η χρήση του για δομές Ειδικής Αγωγής είχε παραχωρηθεί θεσμικά.
Η λειτουργία των σχολείων γινόταν με ευθύνη του Δήμου.
Πολεοδομική νομιμότητα
Ωστόσο:
Δεν προκύπτει ύπαρξη οικοδομικής άδειας ανέγερσης.
Το ακίνητο βρίσκεται εκτός σχεδίου.
Αν δεν υπάρχει άλλη ειδική νομιμοποιητική πράξη, το κτίριο θεωρείται πολεοδομικά μη τακτοποιημένο.

Πώς λειτουργούσε τόσα χρόνια;
Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, το κτίριο λειτουργούσε:
Με διοικητική κάλυψη.
Με παραχώρηση χρήσης.
Με πλήρη γνώση και συμμετοχή δημόσιων φορέων.
Χωρίς, όμως, τεκμηριωμένη οικοδομική άδεια στο αρχείο της αρμόδιας υπηρεσίας.

Η κατάσταση αυτή δεν είναι σπάνια σε παλαιά δημόσια κτίρια, όπου συχνά η ανέγερση γινόταν με ειδικά καθεστώτα ή χωρίς την τυπική διαδικασία που απαιτείται σήμερα. Ωστόσο, το πρόβλημα αναδεικνύεται όταν απαιτείται χρηματοδότηση, ενεργειακή αναβάθμιση ή έκδοση νέων αδειών.
Το κρίσιμο ερώτημα
Το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο «ποιος έχει την ιδιοκτησία», αλλά:
Με ποια πολεοδομική βάση ανεγέρθηκε το κτίριο;
Υπάρχει ειδική διοικητική πράξη που υποκαθιστά την άδεια;
Θα απαιτηθεί διαδικασία νομιμοποίησης;
Μπορεί ο Δήμος να προχωρήσει σε έργα αποκατάστασης χωρίς τακτοποίηση;

Η επόμενη ημέρα
Η πρόθεση παραχώρησης από το Νοσοκομείο προς τον Δήμο ανοίγει τον δρόμο για θεσμική τακτοποίηση του ιδιοκτησιακού ζητήματος. Ωστόσο, η πολεοδομική διάσταση παραμένει κομβική.
Χωρίς πλήρη νομιμοποίηση:
Δεν μπορούν να προχωρήσουν ουσιαστικές παρεμβάσεις.
Δεν μπορούν να εξασφαλιστούν εύκολα χρηματοδοτήσεις.
Δημιουργείται ενδεχόμενη διοικητική και νομική έκθεση ευθυνών.

Συμπέρασμα

Η υπόθεση του κτιρίου της Ειδικής Αγωγής στη Σάμο αναδεικνύει ένα διπλό θεσμικό ζήτημα:
Ιδιοκτησία σε φορέα Υγείας – λειτουργία από τον Δήμο.
Διοικητική λειτουργία επί σειρά ετών – χωρίς καταγεγραμμένη οικοδομική άδεια.
Το θέμα πλέον δεν είναι μόνο ιστορικό. Είναι θεσμικό, πολεοδομικό και βαθιά πολιτικό, καθώς αφορά την ασφάλεια και τη νομιμότητα σχολικών υποδομών που εξυπηρετούν παιδιά με ειδικές ανάγκες.