Πέντε χρόνια μετά τον καταστροφικό σεισμό της 30ής Οκτωβρίου 2020, η Σάμος εξακολουθεί να ζει με τις συνέπειες μιας αποκατάστασης που προχωρά με αργούς ρυθμούς και με μια δημόσια συζήτηση που μετακινείται διαρκώς από τον έναν θεσμό στον άλλον.
Με βάση τα επίσημα έγγραφα, η χρονική ακολουθία είναι αποκαλυπτική. Στις 7 Οκτωβρίου 2025 ο βουλευτής Σάμου Χριστόδουλος Στεφανάδης κατέθεσε ερώτηση προς τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας για την πορεία αποκατάστασης των σεισμόπληκτων κτηρίων, αναγνωρίζοντας καθυστερήσεις, επισημαίνοντας υποστελέχωση και ζητώντας στοιχεία προόδου και παράταση προθεσμιών.
Στις 24 Οκτωβρίου 2025 εκδόθηκε η επίσημη απάντηση του Υπουργείου με συγκεκριμένα αριθμητικά δεδομένα που αποτύπωναν περιορισμένες εγκρίσεις, πολλές εκκρεμότητες και αργές εκταμιεύσεις. Στις 29 Οκτωβρίου 2025 η Νομαρχιακή Επιτροπή Σάμου του ΤΕΕ απέστειλε ανοιχτή επιστολή προς τον Πρωθυπουργό, προειδοποιώντας για σοβαρό κίνδυνο δημόσιας ασφάλειας και κάνοντας λόγο για «ναρκοθετημένες» πόλεις και χωριά.
Η επιστολή των μηχανικών ήρθε μετά τη δημοσιοποίηση των επίσημων στοιχείων και κλιμάκωσε δραματικά τον τόνο, αποδίδοντας ρητά θεσμική ευθύνη στο κράτος. Ωστόσο, μετά από αυτή την προειδοποίηση υψηλής έντασης, δεν καταγράφεται νέα κοινοβουλευτική πρωτοβουλία ή δημόσια πίεση από τον βουλευτή προς το Υπουργείο. Αντιθέτως, μετά την πρόσφατη κατάρρευση οικίας, η δημόσια τοποθέτησή του εστίασε στη μετακύλιση της ευθύνης προς τον Δήμο Ανατολικής Σάμου, υπογραμμίζοντας ότι η επισήμανση και η περίφραξη επικίνδυνων κτηρίων αποτελεί αρμοδιότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Τα ίδια τα κυβερνητικά στοιχεία δείχνουν ότι από τα 3.122 επισκευάσιμα κτήρια έχουν εκδοθεί άδειες επισκευής μόλις για 127, ενώ σημαντικός αριθμός φακέλων παραμένει σε εκκρεμότητα. Από τα 332 κατεδαφιστέα κτήρια, οι εγκρίσεις και οι εκταμιεύσεις προχωρούν με περιορισμένο ρυθμό. Πέντε χρόνια μετά τον σεισμό, η εικόνα δεν παραπέμπει σε ολοκληρωμένη αποκατάσταση αλλά σε διαδικασία που εξελίσσεται αποσπασματικά.
Η κυβέρνηση γνώριζε τις εκκρεμότητες, την υποστελέχωση και τα διοικητικά εμπόδια, ωστόσο η πρόοδος παραμένει χαμηλή. Ο βουλευτής είχε καταγράψει τα προβλήματα στην ερώτησή του, αλλά δεν προχώρησε σε κλιμάκωση πολιτικής διεκδίκησης μετά την επιστημονική προειδοποίηση. Και όταν σημειώθηκε νέο περιστατικό, η συζήτηση μετατοπίστηκε στην ευθύνη του Δήμου.
Ο Δήμος Ανατολικής Σάμου, από την πλευρά του, δεν απαλλάσσεται από τις δικές του θεσμικές υποχρεώσεις για την άμεση προστασία των πολιτών μέσω ελέγχου και περίφραξης επικίνδυνων κτηρίων. Ωστόσο, η μετακύλιση ευθυνών προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν αναιρεί ότι η συνολική αποκατάσταση και η ταχύτητα υλοποίησής της αποτελεί κεντρική κρατική ευθύνη.
Η αλληλουχία των γεγονότων δείχνει μια σταθερή εικόνα. Κοινοβουλευτική ερώτηση, κυβερνητική απάντηση με χαμηλούς ρυθμούς προόδου, επιστημονική προειδοποίηση για κίνδυνο, κατάρρευση οικίας και στη συνέχεια μετακύλιση ευθυνών. Πέντε χρόνια μετά, η Σάμος εξακολουθεί να μετρά εκκρεμότητες αντί για οριστικές λύσεις, ενώ η ευθύνη παραμένει διαμοιρασμένη αλλά όχι αόριστη. Είναι κυβερνητική, πολιτική και αυτοδιοικητική ταυτόχρονα.
