Μετά από πρόσκληση του Αντιπεριφερειάρχη Σάμου, κ. Νικόλαου Κατρακάζου πραγματοποιήθηκε σήμερα 08/10/15 στην αίθουσα τηλεδιασκέψεων της Περιφερειακής Ενότητας Σάμου ευρεία σύσκεψη φορέων με θέμα τον Χωροταξικό Σχεδιασμό και Αειφόρο ανάπτυξη της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.
Ο Αντιπεριφερειάρχης, ανοίγοντας τη συζήτηση, τοποθετήθηκε διεξοδικά επί του θέματος με την παρακάτω εισήγηση:
«Το ΄΄Περιφερειακό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού & Αειφόρου Ανάπτυξης της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου΄΄ καθορίζει τις στρατηγικές κατευθύνσεις και τους βασικούς άξονες για την Ανάπτυξη των νησιών μας.
Σε μεγάλο βαθμό καθορίζει το μέλλον (και) του Νομού Σάμου και ως εκ τούτου η συμμετοχή όλων των τοπικών κοινωνικών φορέων και των πολιτών στη συνδιαμόρφωσή του αποτελεί για μας αναγκαιότητα.
Είναι σαφές, και δεν χρειάζεται να αναφέρουμε αρκετά αρνητικά παραδείγματα, πως τα όποια Αναπτυξιακά Σχέδια - όπως το παρόν- έχουν ουσιαστικές πιθανότητες να υλοποιηθούν με επιτυχία όταν ο σχεδιασμός τους προκύπτει και από την τοπική κοινωνία.
Η παρούσα Μελέτη καλείται να Αξιολογήσει, να Αναθεωρήσει και να Εξειδικεύσει το ισχύον, από το έτος 2003, Περιφερειακό Πλαίσιο.
Αναγνωρίζουμε τη δυσκολία του εγχειρήματος, καθώς κατά την άποψη μας, το κάθε νησί αποτελεί μια διακριτή χωρική ενότητα με διαφορετικά χαρακτηριστικά και ως εκ τούτου ίσως ήταν ορθότερο το Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού & Αειφόρου Ανάπτυξης να σχεδιάζεται όχι για το σύνολο της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου αλλά για κάθε νησί ξεχωριστά.
Ωστόσο, είμαστε εδώ ως εκπρόσωποι της Περιφερειακής Ενότητας Σάμου για να συμβάλουμε μαζί με τους λοιπούς φορείς και τους πολίτες των νησιών μας, κατ’ αρχάς στην ορθή ανάγνωση των ελλείψεων της Σάμου, της Ικαρίας και των Φούρνων και ακολούθως στην ενσωμάτωση των κατάλληλων μέτρων στο Πρόγραμμα Δράσης που θα αποτελέσει βασικό οδηγό κατεύθυνσης για τον λεπτομερή αναπτυξιακό και χωροταξικό σχεδιασμό του κάθε νησιού αλλά και για τις μελλοντικές χρηματοδοτήσεις (νέο ΕΣΠΑ 2014-2020, κλπ).
Η παρούσα Μελέτη οφείλει να αναθεωρήσει ουσιαστικά όχι μόνο το ισχύον Περιφερειακό Πλαίσιο αλλά και τα ουσιώδη σφάλματα του Υπερκείμενου Σχεδιασμού (Εθνικό Χωροταξικό, Ειδικά Πλαίσια Τουρισμού, κλπ) που αφορούν κυρίως στο ρόλο που προσδίδεται στο νησί της Σάμου.
Αδυνατούμε να κατανοήσουμε γιατί αναγνωρίζονται ως Σημαντικά Νησιά του Ευρωπαϊκού Χώρου η Λέσβος και η Χίος και ΟΧΙ η Σάμος, όταν π.χ αναγνωρίζεται ο Κεντρικός Ρόλος του Αεροδρομίου και του Λιμανιού της Σάμου.
Γιατί καθορίζονται ως Κύριοι Πόλοι Ανάπτυξης (Δευτερεύοντες Εθνικοί Πόλοι) η Μυτιλήνη και η Χίος και ΟΧΙ η Σάμος, όταν π.χ αποτελεί "επιθυμητή αναπτυξιακή επέκταση της Ε.Ε προς Ανατολάς", η Σύνδεση με τη Μικρασιατική Ακτή και μέσω αυτής με τη Μέση Ανατολή;
Είναι δε, παντελώς Παράλογη η υιοθέτηση του Ειδικού Πλαισίου για τον Τουρισμό που χαρακτηρίζει ως ανεπτυγμένες τουριστικά περιοχές τα νότια παράλια της Σάμου και τα αστικά κέντρα, Σάμος και Καρλόβασι.
Αδόμητες περιοχές που δεν διαθέτουν στοιχειώδη δίκτυα υποδομών, δεν νοείται να αποτυπώνονται στο χάρτη του Ειδικού Πλαισίου για τον Τουρισμό, ως τουριστικά ανεπτυγμένες περιοχές.
Η Σάμος με τις 20.000 κλίνες στο σύνολό της κατατάσσεται στην ίδια κατηγορία με τη Ρόδο, τη Μύκονο ή ακόμη και την Κω των 50.000 κλινών;
Η Σάμος ανήκει ξεκάθαρα, στο σύνολό της, στις αναπτυσσόμενες τουριστικά περιοχές.
Σε σχέση με τις περιοχές προστασίας γεωργικής γης, αντιλαμβανόμαστε την ανάγκη καθορισμού τους, ωστόσο αυτό πρέπει να γίνει με πολύ προσεκτική τεκμηρίωση ώστε να μην λειτουργήσει αντιαναπτυξιακά.
Σε επιμέρους επισημάνσεις αναφορικά με την παρούσα Μελέτη:
1. Αναμένουμε ουσιαστικότερες κατευθύνσεις για τη Σάμο, την Ικαρία και τους Φούρνους σε σχέση με την Ορθή Διαχείριση των Υδατικών Πόρων.
2. Αναμένουμε ουσιαστικότερες κατευθύνσεις για τη Σάμο, την Ικαρία και τους Φούρνους σε σχέση με τη Διαχείριση των Απορριμμάτων (Μονάδες Ανακύκλωσης και Κομποστοποίησης στη Σάμο).
3. Αναφέρεται η ανάδειξη της Σάμου σε σταθμό κρουαζιέρας, με σταθμούς το Βαθύ και το Καρλόβασι. Λόγω υποδομών πρέπει να περιληφθεί και το Πυθαγόρειο.
4. Αναφέρεται ως σημαντική η ανάγκη πύκνωσης των τουριστικών λιμένων – αγκυροβολίων με προτεραιότητα σε Πυθαγόρειο – Καρλόβασι – Μαραθόκαμπο.
Και στα τρία αναφερόμενα λιμάνια επισημαίνουμε ότι έχουν ήδη κατασκευαστεί τουριστικά αγκυροβόλια. Προτείνουμε τουριστικό αγκυροβόλιο στον κόλπο της Σάμου (έχει ήδη προταθεί και εκπονηθεί προμελέτη), στο Ηραίο, στην Αγία Παρασκευή, στους Φούρνους, και στην Ικαρία, στον Αρμενιστή και στο Καρκινάγρι.
5. Δεν αναφέρεται πουθενά η ανάγκη δημιουργίας κάμπινγκ.
6. Δεν αναφέρεται πουθενά η ανάγκη δημιουργίας θεματικών πάρκων ή εγκαταστάσεων για αναψυχή.
7. Τουρισμός υπαίθρου (σελ 146). Προτείνουμε να δοθεί προτεραιότητα στην ανάδειξη και διαχείριση της αλυκής, αλλά και η δραστηριότητα παρατήρησης πουλιών.
8. Αθλητικός τουρισμός: Να δοθεί έμφαση στην προώθηση αγώνων δρόμου που ήδη διεξάγονται κατά καιρούς. Ιδιαίτερη έμφαση να δοθεί στην οργάνωση κολυμβητικών αγώνων ανοικτής θαλάσσης, καθότι οι νότιες θάλασσες της περιοχής Πυθαγορείου ενδείκνυνται για τη διεξαγωγή των αγώνων αυτών.
9. Στα μέτρα βελτίωσης των εισόδων και σημάνσεων των πόλεων να προστεθεί ως άκρως απαραίτητο, η εκπόνηση κυκλοφοριακών μελετών των πόλεων.
10. Να τονιστεί η ανάγκη και να προωθηθεί η υλοποίηση των έργων βελτίωσης της Ε.Ο Σάμου-Καρλοβάσου, των παρακάμψεων Πυθαγορείου, Παλιόκαστρου και Καρλοβάσου καθώς και έργων δημιουργίας θέσεων στάθμευσης στο κέντρο των μεγάλων πόλεων, ώστε να προωθείται η ποδηλασία και η κίνηση των πεζών.
11. Να τονιστεί η ανάγκη και να προωθηθεί η υλοποίηση ολοκληρωμένου προγράμματος ενεργειακής εξοικονόμηση.
12. Να τονιστεί η ανάγκη και να προωθηθεί η διεύρυνση και ολοκλήρωση δικτύων βιολογικών καθαρισμών και η διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας τους.
13. Να τονιστεί η ανάγκη και να προωθηθεί η αντικατάσταση των παλαιών δικτύων ύδρευσης στα χωριά.
14. Προτείνεται η δημιουργία σχολής οινολογίας-αμπελουργίας με έδρα τα κτίρια της ένωσης Σάμου στο Μαλαγάρι.
15. Σχετικά με τον πολιτισμικό τουρισμό (σελ. 145) συμπληρωματικά αναφέρεται ότι θα πρέπει να δημιουργηθούν πολυχώροι ψηφιακής αναπαράστασης (καινοτομία και πολιτισμός) καθώς και να ενταχθούν περιοχές σε εθνικά και διεθνή δίκτυα στα πλαίσια ειδικών θεματικών ενοτήτων (π.χ. κοινή ιστορία, αρχιτεκτονική, τοπική παραγωγή κ.α.).
Καταλήγοντας, αναμένουμε από την παρούσα μελέτη την ουσιαστική τεκμηρίωση των απαραίτητων δράσεων και μέτρων για τη βιώσιμη ανάπτυξη των Νησιών μας, αναμένουμε την τεκμηριωμένη διόρθωση των προαναφερόμενων σφαλμάτων του υπερκείμενου σχεδιασμού και τέλος ζητάμε να δοθεί ο πρόσθετος απαραίτητος χρόνος διαβούλευσης για να ακουστούν και καταγραφούν όλες οι απόψεις των τοπικών φορέων και πολιτών ».
