Κυβερνητική στήριξη στις διεκδικήσεις πολεμικών αποζημιώσεων από Γερμανία

ME απόφαση του πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου, την οποία ανακοίνωσε χθες στο Yπουργικό Συμβούλιο, η ελληνική κυβέρνηση θα ασκήσει τη δυνατότητα παρέμβασης στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης στην εκκρεμή διαφορά Γερμανίας-Ιταλίας για καταβολή αποζημιώσεων λόγω των σφαγών και των καταστροφών κατά την περίοδο της γερμανικής κατοχής. Με τον τρόπο αυτό η κυβέρνηση παραστέκεται στους κατοίκους του Διστόμου, που –ενώ είχαν δικαιωθεί από ελληνικά και ευρωπαϊκά δικαστήρια στα αιτήματά τους για καταβολή αποζημιώσεων– δεν μπορούσαν να εκτελέσουν την απόφαση κατάσχεσης κρατικής γερμανικής περιουσίας. Εξ αυτού οι κάτοικοι του Διστόμου υποχρεώθηκαν να προσφύγουν στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης μαζί με την Ιταλία, η οποία είχε στραφεί κατά της Γερμανίας για ζημιές που υπέστη και εκείνη από τους ναζί στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς το εν λόγω Δικαστήριο δικάζει μόνο διαφορές μεταξύ κρατών. Υπό αυτή την έννοια η ελληνική κυβέρνηση πραγματοποιεί επίσημη παρέμβαση με την πρωτοβουλία που ανελήφθη από τον πρωθυπουργό, ενόψει του γεγονότος ότι στις 14 Ιανουαρίου λήγει η προθεσμία για δυνατότητα της ελληνικής παρέμβασης στη Χάγη για το συγκεκριμένο ζήτημα. Ο κ. Παπανδρέου έκανε λόγο για θέμα πολύ σοβαρό, με ιδιαίτερο συμβολισμό στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία, στο οποίο «έπρεπε να εξετάσουμε προφανείς ηθικούς, νομικούς και πολιτικούς λόγους αλλά και σημαντικά ζητήματα υψίστης εθνικής ασφάλειας, καθώς και το συνολικό συμφέρον της χώρας σε μια ιδιαίτερη κρίσιμη περίοδο». Εξήγησε ακόμη ότι η προετοιμασία για τη συγκεκριμένη παρέμβαση της χώρας έγινε με τη συμβολή και συνεργασία άξιων Eλλήνων διεθνολόγων και ξένων εμπειρογνωμόνων. Ο κ. Παπανδρέου υπενθύμισε ότι υπάρχουν και άλλα εκκρεμή ζητήματα εκεί, όπως το θέμα των Σκοπίων, και κατέληξε λέγοντας: «Mε αυτή την απόφασή μας υπηρετούμε σωστά τα συμφέροντα της χώρας, αλλά και τιμούμε τη μνήμη των ανθρώπων που θυσιάστηκαν για την πατρίδα». Σχετικά με την πορεία της χώρας στο 2011 ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι ισχυρή φωνή στην Ευρώπη και διεθνώς προϋποθέτει από τη μεριά μας να είμαστε αξιόπιστοι όταν έχουμε τόσο σκληρές διαπραγματεύσεις σε επίπεδο Ευρώπης. Ο κ. Παπανδρέου χαρακτήρισε το 2011 έτος δημιουργίας, βασισμένο στην υπόσχεση για αλλαγή στη χώρα λέγοντας χαρακτηριστικά: «Aφού πέρυσι κατορθώσαμε να σταθούμε στα πόδια μας, φέτος θα κάνουμε βαθιές αλλαγές, εφαρμόζοντας νόμους που έχουμε ψηφίσει». Μάλιστα ανέφερε ότι όσα έχουμε μπροστά μας δεν είναι ως επί το πλείστον επιταγές καμιάς σύμβασης ή μνημονίου, αλλά «η σύμβασή μας είναι με τον ελληνικό λαό. Μπορεί και πρέπει να τιμήσουμε τις προεκλογικές μας δεσμεύσεις και θα το κάνουμε». Αξιοπρόσεκτο είναι πως χαρακτήρισε τις αλλαγές που έχουμε μπροστά μας θετικές για την κοινωνία, όπως είναι το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων. Ο δικαστικός «μαραθώνιος» Μια ολόκληρη δεκαπενταετία βρίσκεται σε εξέλιξη ο δικαστικός αγώνας των κατοίκων του μαρτυρικού Διστόμου Βοιωτίας, που διεκδικούν από το γερμανικό κράτος αποζημιώσεις ύψους περίπου 60 εκατ. ευρώ για τη σφαγή συγγενών τους από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής κατά την περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ξεκίνησε το 1995 από τον (αείμνηστο πλέον) νομικό και πρώην ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ Ιωάννη Σταμούλη, ο οποίος κατέθεσε αγωγή με την οποία οι συγγενείς των θυμάτων του Διστόμου απαίτησαν από το γερμανικό Δημόσιο την υλική και ηθική ικανοποίησή τους για τα εγκλήματα-θηριωδίες που διέπραξαν οι στρατιώτες του Γ΄ Ράιχ, ενώ για πρώτη φορά απαιτήθηκαν αποζημιώσεις ατομικά από συγγενείς θυμάτων κατά αλλοδαπού Δημοσίου (δηλαδή, από άτομα και όχι από κράτος). Το 1997 το Πολυμελές Πρωτοδικείο Λιβαδειάς δικαίωσε τους Διστομίτες επιδικάζοντας αποζημίωση. Το 2000 το γερμανικό Δημόσιο άσκησε αίτηση αναίρεσης υποστηρίζοντας ότι η Γερμανία απολαμβάνει του προνομίου της ετεροδικίας, μετά την απόρριψη της οποίας από τον Aρειο Πάγο ακολούθησε αίτηση ανακοπής (το 2002), που έγινε δεκτή από το ελληνικό δικαστήριο. Το 2004 ο Ιωάννης Σταμούλης, συνειδητοποιώντας το αδιέξοδο, επικαλέστηκε τον Κανονισμό 44/2001 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δυνάμει του οποίου η ελληνική αμετάκλητη απόφαση του δικαστηρίου της Λιβαδειάς μπορεί να κηρυχτεί εκτελεστή σε άλλο κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Eνωσης. Επελέγη η Ιταλία και τον Νοέμβριο του 2008 κηρύσσεται εκτελεστή η απόφαση της Λιβαδειάς στην ευρωπαϊκή αυτή χώρα. Η Γερμανία, κατόπιν αυτού, προσέφυγε στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης θέτοντας το ερώτημα κατά πόσο η Ιταλία έπραξε νόμιμα.