Πάνω από 200 λαθρομετανάστες απελάθηκαν από την Ιταλία, πριν καν προλάβουν να πατήσουν το πόδι τους στις ακτές της χώρας, γεγονός που συνεπάγεται «ριζική αλλαγή πρακτικής», σε σχέση με όσα ίσχυαν μέχρι σήμερα. Τα πλοιάρια που μετέφεραν τους μετανάστες είχαν ξεκινήσει από τη Λιβύη και εξέπεμψαν σήμα κινδύνου ανοιχτά της Σικελίας την περασμένη Τετάρτη. Η Μάλτα αρνήθηκε να στείλει ομάδα διάσωσης, όπως άλλωστε έχει συμβεί και στο παρελθόν και εντέλει κινητοποιήθηκε το ιταλικό Ναυτικό και η Ακτοφυλακή. Η συνήθης διαδικασία σε τέτοιες περιπτώσεις προβλέπει τη μεταφορά των μεταναστών στην ξηρά, για καταγραφή των στοιχείων τους και ιατρικές εξετάσεις. Ωστόσο, η ιταλική Ακτοφυλακή τους μετεπιβίβασε σε σκάφη της και τους μετέφερε εκ νέου στις λιβυκές ακτές, υλοποιώντας σχετική διμερή συμφωνία που υπογράφηκε πρόσφατα μεταξύ Ρώμης και Τρίπολης.
Η άμεση απέλαση εν πλω ουσιαστικά σημαίνει ότι οι μετανάστες δεν είχαν την ευκαιρία να αιτηθούν άσυλο και να εξακριβωθεί αν κινδύνευαν να βασανιστούν ή να φυλακιστούν στην ιδιαίτερη πατρίδα τους. Επίσης, δεν εξετάστηκαν για τυχόν σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως επιβάλλει η «ανθρωπιστική παράδοση της Ευρώπης».
Ο πρόεδρος του ιταλικού σκέλους της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης «Γιατροί Χωρίς Σύνορα», Λορίς ντε Φιλίπι, καταδίκασε σε έντονο ύφος τον «βίαιο επαναπατρισμό» των μεταναστών, ενώ την ανησυχία της εξέφρασε και η εκπρόσωπος Τύπου της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, Λόρα Μπολντρίνι: «Μας προβληματίζει ιδιαίτερα το γεγονός ότι δεν δόθηκε σε αυτούς τους ανθρώπους το δικαίωμα να υποβάλουν αίτημα ασύλου», δήλωσε η κυρία Μολντρίνι.
Από την άλλη πλευρά, ο υπουργός Εσωτερικών της Ιταλίας, Ρομπέρτο Μαρόνι, χαιρέτισε την επιχείρηση της Ακτοφυλακής και την χαρακτήρισε «σημείο καμπής». «Μέχρι σήμερα έπρεπε να ακολουθήσουμε μια πολύπλοκη διαδικασία για να στείλουμε τους μετανάστες πίσω στις χώρες καταγωγής τους.
Για πρώτη φορά όμως στην ιστορία, η Λιβύη δέχθηκε να τους παραλάβει, ανεξαρτήτως από πού προέρχονταν», σημείωσε, μεταξύ άλλων, ο κ. Μαρόνι, ο οποίος, σημειωτέον, προέρχεται από το ακροδεξιό κόμμα της Λίγκας του Βορρά. Οι σικελικές ακτές και η Μάλτα αποτελούν δύο από τις βασικές πύλες εισόδου λαθρομεταναστών στην Ευρώπη. Βαλέτα και Ρώμη συχνά ερίζουν για το ποιος θα παραλάβει τα δεκάδες πλοιάρια των δουλεμπόρων που εκπέμπουν σήμα κινδύνου κάθε χρόνο. Τον περασμένο μήνα, τουρκικό εμπορικό διέσωσε 140 λαθρομετανάστες στην περιοχή έρευνας και διάσωσης της Μάλτας. Η κυβέρνησή της όμως αρνήθηκε να τους δεχθεί, υποστηρίζοντας ότι βρίσκονται πιο κοντά στις ιταλικές ακτές.
Το αδιέξοδο διήρκεσε τέσσερις ολόκληρες ημέρες, μέχρι που η Ιταλία υποχώρησε για «ανθρωπιστικούς λόγους». Η κυβέρνηση του Σίλβιο Μπερλουσκόνι ελπίζει πλέον ότι η διαρκής βελτίωση των σχέσεών της με τη Λιβύη, θα της επιτρέψει να αμβλύνει το πρόβλημα της λαθρομετανάστευσης και να παρακάμψει τις έριδες με τη Μάλτα.
Παράλληλα, προετοιμάζει την ψήφιση νομοσχεδίου που θα ποινικοποιεί την λαθρομετανάστευση. Επίσης, από τις 15 Μαΐου, ιταλικά και λιβυκά σκάφη θα περιπολούν από κοινού στα όρια των χωρικών υδάτων της Λιβύης, ώστε να αποτρέπονται οι απόπλοι σκαφών που μεταφέρουν λαθρομετανάστες.
Η αντιμετώπιση του φαινομένου αποτελεί μία από τις βασικές προτεραιότητες της συντηρητικής κυβέρνησης του κ. Μπερλουσκόνι, η οποία συνεργάζεται και με ακροδεξιά κόμματα. Πέρυσι, 37.000 άνθρωποι συνελήφθησαν στις ιταλικές ακτές.
