Η Επιτροπή εξέδωσε σήμερα ανακοίνωση σχετικά με μια «Κοινή μεταναστευτική πολιτική για την Ευρώπη: αρχές, ενέργειες και μέσα, και ένα «Σχέδιο δράσης για το άσυλο - Ολοκληρωμένη προσέγγιση της προστασίας σε ολόκληρη την ΕΕ». Η ανακοίνωση παρουσιάζει δέκα κοινές αρχές στις οποίες πρέπει να βασίζεται η κοινή πολιτική μετανάστευσης, οι οποίες περιστρέφονται γύρω από τρεις κύριους άξονες της πολιτικής της ΕΕ: ευημερία, αλληλεγγύη και ασφάλεια. Το σχέδιο δράσης για το άσυλο ορίζει την αρχιτεκτονική της δεύτερης φάσης του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου (ΚΕΣΑ). Αμφότερα τα έγγραφα εξετάζουν τα εναπομένοντα στοιχεία του προγράμματος της Χάγης όσον αφορά τη μετανάστευση και το άσυλο. Θα πρέπει να εγκριθούν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 15ης Οκτωβρίου 2008 και, κατά το 2009, θα ενταχθούν σε ένα νέο πενταετές πρόγραμμα στον τομέα της δικαιοσύνης, της ελευθερίας και της ασφάλειας.
Όπως δήλωσε ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. José Manuel Barroso: «η δέσμη μέτρων που εγκρίθηκε σήμερα αποδεικνύει ότι χρειάζεται μια νέα προσέγγιση της μετανάστευσης και του ασύλου. Η μετανάστευση συμβάλλει στην οικονομική επίδοση της Ευρώπης. Αλλά η δυνατότητα αυτή θα είναι εφικτή μόνο εφόσον υπάρχει ένταξη των μεταναστών και αναγνωριστούν οι ανησυχίες των πολιτών για την παράνομη μετανάστευση. Η Ευρώπη χρειάζεται ένα κοινό πολιτικό όραμα που να βασίζεται στα επιτεύγματα του παρελθόντος και να επιδιώκει ένα συνεκτικότερο και ενοποιημένο πλαίσιο για μελλοντική δράση εκ μέρους των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εάν εργαστούμε από κοινού πάνω στις 10 αρχές για την καλύτερη διαχείριση της μετανάστευσης και την προστασία των αιτούντων άσυλο θα επιτύχουμε συγκεκριμένες βελτιώσεις στους ζωτικούς αυτούς τομείς».
Κοινές αρχές για τη μετανάστευση στην Ευρώπη
Στην ανακοίνωση με θέμα «Κοινή μεταναστευτική πολιτική: αρχές, ενέργειες και μέσα» που εξέδωσε σήμερα, η Επιτροπή περιγράφει την άποψή της για τον τρόπο με τον οποίο θα αναπτυχθεί περαιτέρω η κοινή ευρωπαϊκή πολιτική μετανάστευσης και καλεί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να εγκρίνει τις δέκα κοινές αρχές που προτείνονται σ' αυτήν από κοινού με σειρά συγκεκριμένων δράσεων.
Οι δέκα κοινές αρχές βασίζονται στα ορόσημα που έθεσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε το 1999, στο πρόγραμμα της Χάγης του 2004 και στην Παγκόσμια Προσέγγιση της Μετανάστευσης που εγκαινιάστηκε το 2005. Καθεμία από αυτές εκφράζεται συγκεκριμένα σε σειρά δράσεων που πρέπει να διεξαχθούν στο επίπεδο των κρατών μελών ή της ΕΕ. Οι αρχές αυτές καλύπτουν το ευρύ φάσμα των μεταναστευτικών πολιτικών και ομαδοποιούνται ως εξής:
· Ευημερία και μετανάστευση: 1 – Σαφείς κανόνες και ισότιμοι όροι. 2 – Αντιστοίχιση δεξιοτήτων και αναγκών. 3 – Η ένταξη αποτελεί το κλειδί της επιτυχούς μετανάστευσης.
· Αλληλεγγύη και μετανάστευση: 4 – Διαφάνεια, εμπιστοσύνη και συνεργασία. 5 – Αποτελεσματική και συνεκτική χρήση των διαθέσιμων μέσων. 6 – Σύμπραξη με τις τρίτες χώρες.
· Ασφάλεια και μετανάστευση: 7 – Πολιτική θεωρήσεων που εξυπηρετεί τα συμφέροντα της Ευρώπης. 8 – Ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων. 9 – Εντατικοποίηση των ενεργειών για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και μηδενική ανοχή απέναντι στην εμπορία ανθρώπων. 10 – Βιώσιμες και αποτελεσματικές πολιτικές επιστροφής προσφύγων.
Η κοινή πολιτική μετανάστευσης θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης μεταξύ των κρατών μελών και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και θα παρακολουθείται συστηματικά με τη βοήθεια ενός νέου μηχανισμού ελέγχου και αξιολόγησης. Στο πλαίσιο αυτό, το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα πραγματοποιεί ετησίως αξιολόγηση και θα διατυπώνει συστάσεις με βάση έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την κατάσταση της μετανάστευσης στο ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο.
Σχέδιο δράσης για το άσυλο
Παράλληλα, αλλά με χωριστό έγγραφο που αντανακλά την ιδιαιτερότητα των προβλημάτων του ασύλου, η Επιτροπή υιοθετεί επίσης σήμερα ένα σχέδιο δράσης για το άσυλο, στο οποίο απαριθμούνται τα μέτρα που σκοπεύει να προτείνει για την ολοκλήρωση της δεύτερης φάσης του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου (ΚΕΣΑ). Κατά την πρώτη φάση του ΚΕΣΑ (1999-2004) θεσπίστηκαν πολλές νομικές πράξεις για τον καθορισμό των κοινών ελάχιστων προτύπων σε τομείς όπως οι συνθήκες υποδοχής των αιτούντων ασύλου, οι διαδικασίες εξέτασης αιτήσεων ασύλου και οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται για να θεωρηθεί ότι ένα άτομο έχει ανάγκη διεθνούς προστασίας, καθώς και οι κανόνες που επιτρέπουν τον καθορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης ασύλου (το καλούμενο σύστημα του Δουβλίνου).
Το σχέδιο δράσης προτείνει να βελτιωθεί ο ορισμός των κανόνων προστασίας στο επίπεδο της ΕΕ, ούτως ώστε να επιτευχθούν οι φιλόδοξοι στόχοι που καθορίζονται στο πρόγραμμα της Χάγης, με την τροποποίηση των ισχυουσών νομικών πράξεων. Συγχρόνως, αναγνωρίζει ότι η νομική σύγκλιση πρέπει να συμπληρώνεται με κατάλληλους μηχανισμούς έμπρακτης συνεργασίας (ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστες πρακτικές, κοινή κατάρτιση, κ.λπ.) για να επιτευχθεί σύγκλιση των αποφάσεων για το άσυλο και, με τον τρόπο αυτό, ίση προστασία σε ολόκληρη την ΕΕ. Θα δημιουργηθεί ευρωπαϊκή υπηρεσία στήριξης για το άσυλο με σκοπό το συντονισμό των δραστηριοτήτων έμπρακτης συνεργασίας. Το σχέδιο δράσης καθορίζει ορισμένα εργαλεία για την ενίσχυση της αλληλεγγύης έναντι των κρατών μελών, των οποίων τα συστήματα ασύλου δέχονται ισχυρές πιέσεις. Τέλος, παρουσιάζει ιδέες για την υποστήριξη των τρίτων χωρών που φιλοξενούν μεγάλο αριθμό προσφύγων, μεταξύ άλλων, τη θέσπιση ενός συστήματος επανεγκατάστασης σε επίπεδο ΕΕ και την επέκταση των υφιστάμενων προγραμμάτων περιφερειακής προστασίας.
