Η παρέμβαση μετά την έξοδο που δεν περνά απαρατήρητη
Ο Σωτήρης Σέρμπος δεν επέλεξε τυχαία τη συγκεκριμένη στιγμή για να ανοίξει δημοσίως τη συζήτηση για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Λίγο μετά την αποχώρησή του από τη θέση του συμβούλου του πρωθυπουργού για θέματα εξωτερικής πολιτικής, γράφει για μια Ελλάδα που βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι: θα είναι «αρχιτέκτονας» των εξελίξεων ή θα περιοριστεί στον ρόλο του «υπεργολάβου»;
Το ερώτημα είναι βαρύ, έχει υπόνοιες ακριβώς επειδή δεν προέρχεται από έναν εξωτερικό σχολιαστή, αλλά από άνθρωπο που μέχρι πρόσφατα βρισκόταν μέσα στο Μέγαρο Μαξίμου.
Και εδώ αρχίζουν τα ενδιαφέροντα.
Η κριτική του Σέρμπου, του μέχρι πρότινος συμβούλου του Πρωθυπουργού στα εξωτερικά ζητήματα το μοντέλο με το οποίο το Μαξίμου και το υπουργείο Εξωτερικών διαχειρίζονται τη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα.
Η Τουρκία αλλάζει θέση και η Αθήνα πρέπει να απαντήσει
Ο πυρήνας της παρέμβασης Σέρμπου βρίσκεται στην Τουρκία.
Η εκτίμησή του είναι ότι η Άγκυρα αναβαθμίζεται περαιτέρω ως συνομιλητής της Δύσης, σε ένα περιβάλλον όπου οι ΗΠΑ και οι ευρωπαϊκές χώρες αναζητούν νέες ισορροπίες μετά την Ουκρανία και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Το ερώτημα που θέτει είναι σκληρό: όταν η Δύση επαναπροσεγγίζει την Τουρκία, πού βρίσκεται η Ελλάδα στο τραπέζι αυτής της διαπραγμάτευσης;
Κατά τον Σέρμπο, δεν αρκεί η Αθήνα να παρακολουθεί τις κινήσεις Ουάσιγκτον, Βρυξελλών και Άγκυρας και στη συνέχεια να τοποθετείται πάνω σε αυτές.
Η Ελλάδα, υποστηρίζει, πρέπει να επιχειρεί να επηρεάζει το ίδιο το πλαίσιο μέσα στο οποίο εξελίσσεται η σχέση Δύσης–Τουρκίας. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η αιχμή που αφορά την κυβέρνηση Μητσοτάκη.
Το ερώτημα για Μητσοτάκη και Γεραπετρίτη
Και φυσικά η κριτική του αφορά και το υπουργείο Εξωτερικών.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης είναι ο πολιτικός που έχει την ευθύνη της καθημερινής διπλωματικής διαχείρισης και έχει υπερασπιστεί επανειλημμένα τη στρατηγική του διαλόγου με την Άγκυρα, υποστηρίζοντας ταυτόχρονα ότι η Αθήνα δεν συζητά ζητήματα ελληνικής κυριαρχίας και ότι μοναδική διαφορά που μπορεί να οδηγηθεί σε διεθνή δικαιοδοσία είναι η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.
Ο Σέρμπος, αντιθέτως, αφήνει να εννοηθεί ότι η χώρα πρέπει να κάνει πολύ περισσότερα για να αποκτήσει πραγματικό λόγο στο δυτικό τραπέζι.
«Ήρεμα νερά» ή ενεργητική στρατηγική;
Η κυβέρνηση έχει επενδύσει πολιτικά στη λογική της αποκλιμάκωσης και του διαλόγου με την Τουρκία, χωρίς να εγκαταλείπει τις πάγιες ελληνικές θέσεις.
Ο ίδιος ο Γεραπετρίτης έχει χαρακτηρίσει τον διάλογο αναγκαίο εργαλείο και έχει υποστηρίξει ότι η Ελλάδα είναι πλέον σε θέση να θέτει εκείνη επιχειρήματα και πρωτοβουλίες, αναφέροντας μεταξύ άλλων το Θαλάσσιο Χωροταξικό, τα θαλάσσια πάρκα, τις ενεργειακές συμφωνίες και την ενίσχυση των διεθνών συμμαχιών.
Ο Σέρμπος όμως βάζει έναν διαφορετικό πήχη.
Δεν αμφισβητεί απλώς την ανάγκη διαλόγου.
Θέτει ζήτημα στρατηγικής επιρροής.
Το ερώτημα είναι εάν η Ελλάδα επηρεάζει το περιβάλλον μέσα στο οποίο συνομιλεί η Τουρκία με τη Δύση ή εάν απλώς προσπαθεί να διασφαλίσει ότι οι εξελίξεις δεν θα στραφούν εναντίον της.
Ουσιαστικά ζητάει πιο ενεργητική εξωτερική πολιτική και πιο καίριες παρεμβάσεις της Ελλάδας στην Ε.Ε για την Τουρκία.
Το δύσκολο τεστ της Άγκυρας
Η Άγκυρα συνεχώς αξιοποιεί τη γεωπολιτική της θέση, τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ, την Ευρώπη, τη Ρωσία και τον μουσουλμανικό κόσμο, ρίχνει δις ευρώ στην αμυντική της βιομηχανία που πλέον πουλάει και τεχνογνωσία σε τρίτες χώρες.
Η Αθήνα από την πλευρά της έχει επιλέξει να ενισχύσει τις συμμαχίες της, να αγοράζει όπλα από Γαλλία - Ισραήλ και να συνδέσει την ελληνική θέση την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Από τον Κρανιδιώτη στον σημερινό συσχετισμό
Η επίκληση του Γιάννου Κρανιδιώτη από τον Σέρμπο δεν είναι τυχαία.
Ο πρώην σύμβουλος χρησιμοποιεί το Ελσίνκι ως παράδειγμα μιας περιόδου κατά την οποία, κατά την ανάγνωσή του, η Αθήνα δεν περιορίστηκε στη διαχείριση των εξελίξεων αλλά επιχείρησε να τις εντάξει σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Είναι ακριβώς αυτό που θεωρεί ότι λείπει σήμερα: μια πιο επιθετική, με την πολιτική και όχι τη στρατιωτική έννοια, διπλωματική στρατηγική, στην οποία η Ελλάδα θα επιχειρεί να συνδέει τα δικά της συμφέροντα με τις ανάγκες των ισχυρών ευρωπαίων συμμάχων της.
Το άρθρο του Σέρμπου στα ΝΕΑ, στο μέσο του Βαγγέλη Μαρινάκη που επικρίνει καθημερινώς την κυβέρνηση, προκάλεσε αίσθηση και στο κοινό και στο Μέγαρο Μαξίμου. Ως ελεύθερος πλέον επιστήμονας που έχει περάσει και από το πρωθυπουργικό μέγαρο, οι παρεμβάσεις του θα δημιουργούν πλέον πάντα προβληματισμό.
www.bankingnews.gr
