<<πολιτική γελοιογραφία>>
«Τα έργα μπαίνουν στην τελική ευθεία». Ένας τίτλος που ακούγεται ωραίος και δημιουργεί την εντύπωση ότι η Σάμος βρίσκεται μπροστά σε μια μεγάλη περίοδο ολοκλήρωσης σημαντικών υποδομών. Όμως πίσω από τις φωτογραφίες, τις δηλώσεις και τις ανακοινώσεις υπάρχει μια διαφορετική πραγματικότητα, την οποία οι πολίτες έχουν κάθε δικαίωμα να εξετάζουν και να κρίνουν.
Γιατί όταν μιλάμε για έργα εκατομμυρίων ευρώ, δεν αρκεί να παρουσιάζεται η σημερινή εικόνα του εργοταξίου. Χρειάζεται να γνωρίζουμε την πλήρη διαδρομή ενός έργου: πότε σχεδιάστηκε, ποιος το διεκδίκησε, ποιος εξασφάλισε τη χρηματοδότηση, ποιος το δημοπράτησε, πόσο κόστισε αρχικά, πόσο κόστισε τελικά, πόσες παρατάσεις χρειάστηκαν και, κυρίως, ποιος αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη για το αποτέλεσμα.
Η Περιμετρική Βαθέος είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ένα έργο που εμφανίζεται στα επίσημα στοιχεία ως ολοκληρωμένο και με δημόσια δαπάνη περίπου 13,83 εκατομμυρίων ευρώ, με ημερομηνία λήξης το 2014, χρειάστηκε τα επόμενα χρόνια νέες παρεμβάσεις εξαιτίας τεχνικών προβλημάτων και κατολισθήσεων. Το 2025, μάλιστα, καταγράφηκε νέα κατολίσθηση που οδήγησε σε αναστολή εργασιών.
Και σήμερα καλούμαστε να πανηγυρίσουμε επειδή το έργο βρίσκεται ξανά στην «τελική ευθεία». Μα εδώ ακριβώς βρίσκεται το πολιτικό ζήτημα. Πώς ένα έργο που έχει καταγραφεί ως ολοκληρωμένο χρειάζεται χρόνια αργότερα νέες μελέτες, νέες παρεμβάσεις και νέα χρήματα; Ποιος εξηγεί στους πολίτες τι δεν πήγε σωστά; Πόσο κόστισε τελικά η αποκατάσταση των προβλημάτων; Και ποιος εγγυάται ότι σε λίγα χρόνια δεν θα χρειαστούν και πάλι νέες παρεμβάσεις;
Ανάλογα ερωτήματα υπάρχουν και για την Περιμετρική Πυθαγορείου. Το έργο προχωρά, αλλά υπάρχουν ακόμη σημαντικές εργασίες, έχουν αναφερθεί προβλήματα με τον ανάδοχο και το κόστος μαζί με τις υπερβάσεις πλησιάζει τα 20 εκατομμύρια ευρώ. Και εδώ οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν τον αρχικό προϋπολογισμό, το τελικό κόστος, τις παρατάσεις, τις συμπληρωματικές εργασίες και την πραγματική ημερομηνία παράδοσης.
Και μέσα σε όλα αυτά υπάρχει ένα ακόμη πολιτικό ζήτημα που δεν μπορεί να προσπεραστεί. Ο σημερινός Αντιπεριφερειάρχης εμφανίζεται συχνά να εγκαινιάζει ή να παρουσιάζει ως επιτυχία έργα τα οποία έχουν δρομολογηθεί, σχεδιαστεί ή προχωρήσει από προηγούμενες διοικήσεις και άλλους Αντιπεριφερειάρχες. Αυτό είναι θεμιτό ως θεσμική παρουσία. Δεν μπορεί όμως να μετατρέπεται σε προσωπικό πολιτικό απολογισμό.
Γιατί άλλο πράγμα είναι να συνεχίζεις ένα έργο που παρέλαβες και άλλο να εμφανίζεσαι ως ο άνθρωπος που το δημιούργησε. Άλλο είναι να διοικείς μια διαδικασία που είχε ξεκινήσει πριν από εσένα και άλλο να παρουσιάζεις το αποτέλεσμα ως δική σου πολιτική παρακαταθήκη.
Και εδώ τίθεται το πιο απλό ερώτημα: ποιο είναι το μεγάλο έργο που σχεδιάστηκε, διεκδικήθηκε, χρηματοδοτήθηκε, δημοπρατήθηκε και ολοκληρώθηκε από τη σημερινή διοίκηση; Ποιο έργο φέρει πραγματικά τη δική της πολιτική υπογραφή και όχι την υπογραφή προηγούμενων διοικήσεων;
Γιατί τα εγκαίνια είναι το εύκολο κομμάτι. Η κορδέλα κόβεται μέσα σε λίγα λεπτά, οι φωτογραφίες δημοσιεύονται και οι δηλώσεις γίνονται. Η πραγματική πολιτική δουλειά όμως είναι αυτή που προηγείται: ο σχεδιασμός, η μελέτη, η χρηματοδότηση, η επίλυση των προβλημάτων, η παρακολούθηση του έργου και η παράδοσή του στους πολίτες.
Και ακόμη πιο δύσκολο είναι να αναλαμβάνεις την ευθύνη όταν κάτι δεν πάει καλά. Γιατί δεν γίνεται όταν υπάρχει πρόβλημα να φταίνε πάντα οι προηγούμενοι, οι μελέτες, οι ανάδοχοι και οι συγκυρίες, αλλά όταν υπάρχει ένα θετικό αποτέλεσμα να εμφανίζονται όλοι ως πρωταγωνιστές.
Η πολιτική ευθύνη δεν μπορεί να λειτουργεί με δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Η Σάμος δεν έχει ανάγκη από περισσότερες φωτογραφίες μπροστά σε κορδέλες. Έχει ανάγκη από έργα που ολοκληρώνονται στην ώρα τους, με σωστό σχεδιασμό, χωρίς συνεχείς υπερβάσεις και χωρίς να επιστρέφουμε λίγα χρόνια αργότερα για να διορθώσουμε αυτά που υποτίθεται ότι είχαν ήδη ολοκληρωθεί.
Γι’ αυτό και η φράση «τελική ευθεία» δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως πολιτικό σύνθημα. Πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένα στοιχεία: ημερομηνίες, κόστος, συμβάσεις, παρατάσεις και τελικό αποτέλεσμα.
Και κάποια στιγμή θα πρέπει να γίνει και ο συνολικός απολογισμός της σημερινής διοίκησης. Όχι με φωτογραφίες από έργα που ξεκίνησαν άλλοι, ούτε με εγκαίνια έργων που είχαν ήδη δρομολογηθεί.
Με συγκεκριμένο κατάλογο έργων που σχεδιάστηκαν, διεκδικήθηκαν και ολοκληρώθηκαν μέσα στη συγκεκριμένη θητεία.
Γιατί στο τέλος της ημέρας οι πολίτες δεν ψηφίζουν αυτόν που κόβει περισσότερες κορδέλες.
Κρίνουν αυτόν που αφήνει πίσω του έργο.
Και το έργο, σε αντίθεση με τις φωτογραφίες, έχει ημερομηνία, κόστος, ποιότητα και — κυρίως — πολιτική ευθύνη.
