Μελέτη-σοκ για τους Δήμους: “Ωρολογιακή βόμβα” υποστελέχωση & χρηματοδοτικό έλλειμμα

 

Σοβαρές αδυναμίες στη λειτουργία των δήμων αποκαλύπτει η μελέτη της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ) για το κόστος λειτουργίας των ΟΤΑ το 2025, επιβεβαιώνοντας τις διαχρονικές προειδοποιήσεις της αυτοδιοίκησης για υποχρηματοδότηση και ελλείψεις προσωπικού.

Η εικόνα που αποτυπώνεται είναι ιδιαίτερα ανησυχητική: οι περισσότεροι δήμοι αδυνατούν να ανταποκριθούν στις ολοένα αυξανόμενες αρμοδιότητές τους, ενώ η έλλειψη επιστημονικού προσωπικού οδηγεί ακόμη και σε απώλεια ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.

Οι δήμοι ζουν κυρίως από την κρατική χρηματοδότηση

Σύμφωνα με τη μελέτη, το μέσο ετήσιο κόστος λειτουργίας ενός δήμου ανέρχεται στα 7,5 εκατ. ευρώ, ωστόσο τα ίδια έσοδα καλύπτουν μόλις το 28% των αναγκών τους.

Το υπόλοιπο 72% προέρχεται από κρατικές επιχορηγήσεις, είτε μέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), είτε μέσω έκτακτων χρηματοδοτικών προγραμμάτων.

Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται ένα διαρκώς διευρυνόμενο χρηματοδοτικό κενό, καθώς το αυξημένο ενεργειακό κόστος, οι κυβερνητικές μισθολογικές αυξήσεις και οι νέες αρμοδιότητες επιβαρύνουν σημαντικά τους δημοτικούς προϋπολογισμούς.

Οι μισοί εργαζόμενοι δεν είναι μόνιμοι

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η σύνθεση του προσωπικού των δήμων
.Από τους 140.195 εργαζόμενους:

το 47% είναι μόνιμοι ή υπάλληλοι ΙΔΑΧ,

ενώ το 53% αποτελεί προσωπικό ορισμένου χρόνου ή εργαζόμενους μέσω προγραμμάτων.

Η εικόνα αυτή δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στη συνέχεια και στη σταθερή λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών.

Οι τεχνικές υπηρεσίες λειτουργούν με το… μισό προσωπικό

Η μεγαλύτερη ίσως αδυναμία εντοπίζεται στις τεχνικές υπηρεσίες, καθώς από τις 8.502 οργανικές θέσεις μηχανικών, καλύπτονται μόλις 4.147, δηλαδή λιγότερες από τις μισές (48,8%)!

Η έλλειψη μηχανικών έχει άμεσες επιπτώσεις:

καθυστερούν έργα υποδομών,

μετατίθενται επισκευές σχολείων,

καθυστερούν συντηρήσεις δρόμων,

αναβάλλονται παρεμβάσεις σε παιδικές χαρές και αθλητικές εγκαταστάσεις,

ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις εγκαταστάσεις κλείνουν για λόγους ασφαλείας.

Χάνονται ευρωπαϊκά κονδύλια

Η μελέτη συνδέει ευθέως την υποστελέχωση με την αδυναμία αξιοποίησης χρηματοδοτικών εργαλείων. Πολλοί δήμοι, αν και εγκρίνονται για συμμετοχή σε προγράμματα του ΕΣΠΑ, του Ταμείου Ανάκαμψης ή του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, αδυνατούν να ολοκληρώσουν εγκαίρως τις απαιτούμενες μελέτες και αδειοδοτήσεις, με αποτέλεσμα να χάνουν πολύτιμους πόρους.

Υποστελεχωμένες Πολιτική Προστασία και Δημοτική Αστυνομία

Η εικόνα δεν είναι καλύτερη ούτε στις κρίσιμες υπηρεσίες.

Στην Πολιτική Προστασία καλύπτεται μόλις το 45,2% των οργανικών θέσεων, παρά το γεγονός ότι οι δήμοι καλούνται να αντιμετωπίσουν ολοένα συχνότερα πυρκαγιές, πλημμύρες και ακραία καιρικά φαινόμενα.

Ακόμη πιο έντονο είναι το πρόβλημα στη Δημοτική Αστυνομία, όπου η πληρότητα περιορίζεται στο 26,4%, επηρεάζοντας την αστυνόμευση κοινόχρηστων χώρων, τους ελέγχους στάθμευσης, την ηχορύπανση και τη λειτουργία των καταστημάτων.

Η πρόταση της ΕΕΤΑΑ

Η μελέτη εισηγείται την κάλυψη 26.465 κενών οργανικών θέσεων μέσω προκηρύξεων ΑΣΕΠ μέσα στην επόμενη τριετία έως τετραετία.

Το επιπλέον δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε περίπου 684 εκατ. ευρώ ετησίως.

Παράλληλα, προτείνεται συνολική αναδιοργάνωση των υπηρεσιών, επικαιροποίηση των Οργανισμών Εσωτερικής Υπηρεσίας, στοχευμένες προσλήψεις κρίσιμων ειδικοτήτων και ενίσχυση της διαδημοτικής συνεργασίας, κυρίως στους μικρούς δήμους.

Το βασικό συμπέρασμα

Η μελέτη της ΕΕΤΑΑ καταγράφει ότι το πρόβλημα των δήμων δεν είναι μόνο οικονομικό: είναι πλέον και λειτουργικό.

Η υποστελέχωση, η εξάρτηση από συμβασιούχους και η ανεπαρκής χρηματοδότηση επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών, από τη συντήρηση σχολείων και δρόμων έως την πολιτική προστασία και την αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων.

Το συμπέρασμα είναι σαφές: χωρίς μόνιμο προσωπικό, επαρκή χρηματοδότηση και οργανωτική ανασυγκρότηση, οι δήμοι δύσκολα θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στις αυξημένες απαιτήσεις των επόμενων ετών.

Διονύσης Παπατριανταφύλλου

ΠΗΓΗ https://www.aftodioikisi.gr/