Κορόνα γράμματα παίζεται η ζωή κατοίκων και επισκεπτών, καθώς ακόμη και στους δημοφιλείς νησιωτικούς προορισμούς τα νοσοκομεία είναι στα κόκκινα.
Αλλο ένα καλοκαίρι έφτασε και το ΕΣΥ λειτουργεί ήδη στα όρια των αντοχών του προτού καν κορυφωθεί η τουριστική κίνηση στα νησιά. Την ώρα που τα πλοία γεμίζουν και οι αφίξεις αυξάνονται καθημερινά, γιατροί, νοσηλευτές και διασώστες των ΕΚΑΒ δίνουν έναν άνισο αγώνα για να κρατήσουν όρθιες δομές που εδώ και χρόνια λειτουργούν με σοβαρά κενά. Οι ελλείψεις προσωπικού παραμένουν, οι βάρδιες βγαίνουν με δυσκολία και οι εργαζόμενοι καλούνται να καλύψουν ανάγκες που διαρκώς διογκώνονται.
Παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες περί ενίσχυσης των νησιωτικών δομών υγείας και τα οικονομικά κίνητρα που ανακοινώθηκαν τον Μάρτιο του 2026 για την προσέλκυση γιατρών σε άγονες και δυσπρόσιτες περιοχές, η πραγματικότητα αποδεικνύεται πολύ διαφορετική.
Οι προκηρύξεις συνεχίζουν να βγαίνουν άγονες, κρίσιμες ειδικότητες παραμένουν ακάλυπτες και η στελέχωση πολλών μονάδων βασίζεται σε μετακινήσεις προσωπικού και πρόχειρες λύσεις της τελευταίας στιγμής, αποδεικνύοντας ότι, παρά τις υποσχέσεις και τις εξαγγελίες, τα ίδια προβλήματα επανέρχονται κάθε καλοκαίρι με σχεδόν μαθηματική ακρίβεια. Η εικόνα που καταγράφει η ΠΟΕΔΗΝ στην τελευταία έκθεσή της για τα νοσοκομεία και τα Κέντρα Υγείας της νησιωτικής Ελλάδας ενόψει καλοκαιριού ξεγυμνώνει το κυβερνητικό αφήγημα περί «θωρακισμένου» ΕΣΥ.
Από τη Σάμο όπου το νοσοκομείο λειτουργεί χωρίς παθολόγο και την Κάρπαθο χωρίς παθολόγο και καρδιολόγο μέχρι τη Ρόδο με εκατοντάδες κενές θέσεις προσωπικού και χειρουργικές αίθουσες που παραμένουν ανενεργές, αλλά και την Κρήτη, το μεγαλύτερο νησί της χώρας, όπου δεκάδες κλίνες ΜΕΘ παραμένουν κλειστές λόγω υποστελέχωσης, το συμπέρασμα είναι το ίδιο: τα νησιά ετοιμάζονται να υποδεχτούν εκατομμύρια επισκέπτες με ένα σύστημα υγείας που δυσκολεύεται να ανταποκριθεί ακόμη και στις στοιχειώδεις ανάγκες. Οι άνθρωποι που κρατούν όρθιες τις δημόσιες δομές υγείας περιγράφουν στο Documento ένα σύστημα που μπαίνει σε ακόμη ένα καλοκαίρι με σοβαρά κενά προσωπικού, μετακινήσεις εργαζομένων και υπηρεσίες που συχνά λειτουργούν χάρη στην υπερεργασία εκείνων που έχουν απομείνει.
Γεμάτα νησιά, άδεια νοσοκομεία
Το ημερολόγιο δείχνει Ιούνιο, όμως πολλά νησιωτικά νοσοκομεία λειτουργούν ήδη υπό συνθήκες υψηλής πίεσης, προτού καν ξεκινήσει η κορύφωση της τουριστικής περιόδου. Η εικόνα που καταγράφεται φέτος δεν διαφέρει ουσιαστικά από εκείνη των προηγούμενων καλοκαιριών: κενές οργανικές θέσεις, ελλείψεις σε βασικές ειδικότητες, μετακινήσεις προσωπικού και υγειονομικοί που καλούνται να καλύψουν διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες. Παρά τις κατά καιρούς εξαγγελίες για θωράκιση των νησιωτικών δομών, η κατάσταση που αποτυπώνεται στις μονάδες υγείας δείχνει ότι τα κενά παραμένουν ανοιχτά.
Μάλιστα οι κυβερνητικές εξαγγελίες περί ενίσχυσης και θωράκισης του ΕΣΥ ενόψει της τουριστικής περιόδου κατακρημνίζονται από τα ευρήματα της μεγάλης έρευνας της ΠΟΕΔΗΝ, η οποία δημοσιεύτηκε τον Μάιο του 2026 και κατέγραψε την κατάσταση σε 38 νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας, καθώς και σε έξι προνοιακές δομές της νησιωτικής Ελλάδας. Τα στοιχεία αποτυπώνουν σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, κενά σε κρίσιμες ειδικότητες και μονάδες που εξακολουθούν να λειτουργούν οριακά.
Εκθεση-κόλαφος από την ΠΟΕΔΗΝ
Ενδεικτικά, σύμφωνα με την έκθεση, η εικόνα είναι αποκαρδιωτική από την Κέρκυρα μέχρι τη Ρόδο και από την Κρήτη μέχρι τη Λήμνο:
Στη Σάμο το νοσοκομείο καλείται να εξυπηρετήσει τις ανάγκες των κατοίκων χωρίς ούτε έναν παθολόγο.
Στη Λήμνο παραμένουν ακάλυπτες κρίσιμες ειδικότητες, μεταξύ των οποίων η αναισθησιολογία και η γαστρεντερολογία.
Στην Κέρκυρα λιγότερες από τις μισές οργανικές θέσεις γιατρών και νοσηλευτών είναι στελεχωμένες.
Στη Λευκάδα οι εργαζόμενοι περιγράφουν μια καθημερινότητα όπου η λειτουργία της μονάδας στηρίζεται στο απολύτως αναγκαίο προσωπικό.
Στο νοσοκομείο της Ρόδου εξακολουθούν να μην έχουν καλυφθεί περίπου 220 προβλεπόμενες θέσεις προσωπικού, γεγονός που έχει αποτέλεσμα να αξιοποιούνται μόνο δύο από τις επτά διαθέσιμες χειρουργικές αίθουσες.
Στην Κω η παθολογική φροντίδα παρέχεται ουσιαστικά από γιατρό που συνεργάζεται με σύμβαση παροχής υπηρεσιών.
Στην Τήνο το Κέντρο Υγείας εξακολουθεί να στηρίζεται κυρίως στην παρουσία δύο αγροτικών γιατρών.
Στην Κάρπαθο το νοσοκομείο λειτουργεί χωρίς παθολόγο και καρδιολόγο, με το βάρος της κάλυψης των αναγκών να πέφτει σε περιορισμένο αριθμό γιατρών άλλων ειδικοτήτων, ενώ καταγράφονται ελλείψεις και στο νοσηλευτικό δυναμικό.
Στη Μυτιλήνη οι ελλείψεις αφορούν τόσο το νοσηλευτικό προσωπικό και τους τραυματιοφορείς όσο και βασικές ιατρικές ειδικότητες, όπως οι ακτινολόγοι, οι νεφρολόγοι και οι αναισθησιολόγοι.
Στην Ικαρία ειδικότητες κομβικής σημασίας, όπως η αναισθησιολογία, η νευρολογία και η νεφρολογία, εκπροσωπούνται από έναν μόνο γιατρό η καθεμία, ενώ η θέση του γυναικολόγου παραμένει κενή εδώ και μήνες, με τις ανάγκες να καλύπτονται μέσω μετακινήσεων υγειονομικών και συνεργασιών με ιδιώτες.
Ο Παναγιώτης Παπανικολάου, γραμματέας της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδας (ΟΕΝΓΕ), σημειώνει για την κατάσταση στο Documento: «Οπως κάθε καλοκαίρι έτσι και τώρα, υπάρχουν τεράστιες ελλείψεις γιατρών που δεν αντιμετωπίζονται. Εχουμε συνεχείς αναφορές από το Σωματείο Εργαζομένων και την Ενωση Γιατρών του Γενικού Νοσοκομείου Αγίου Νικολάου για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η μονάδα. Το πιο πρόσφατο περιστατικό είναι ότι, λόγω της έλλειψης ακτινολόγων, η γνωμάτευση των αξονικών τομογραφιών θα ανατεθεί σε ιδιωτική εταιρεία, η οποία θα παρέχει υπηρεσίες εξ αποστάσεως. Πρόκειται για μια πρακτική που έχει ήδη εφαρμοστεί και σε άλλα νοσοκομεία της χώρας, μεγάλα και μικρά, όπως ο Ευαγγελισμός και το νοσοκομείο Νίκαιας, και πλέον εφαρμόζεται και στον Αγιο Νικόλαο. Την ίδια στιγμή η πρωτοβάθμια περίθαλψη στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στους αγροτικούς γιατρούς, οι οποίοι, παρότι είναι πτυχιούχοι ιατρικής, βρίσκονται στην αρχή της επαγγελματικής τους πορείας και καλούνται να διαχειριστούν δυσανάλογα μεγάλες ευθύνες. Αντί να δημιουργούνται συνθήκες που θα τους κρατήσουν στο σύστημα, συχνά οδηγούνται σε αποχώρηση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν το Κέντρο Υγείας Πάρου, όπου είχαμε καταγγείλει την εξώθηση σε φυγή όλων των αγροτικών γιατρών. Αντίστοιχες αναφορές λαμβάνουμε και από άλλες περιοχές με αυξημένη τουριστική κίνηση, όπως η Εύβοια».
Η Κρήτη γονατίζει από τις ελλείψεις
Η εικόνα στην Κρήτη, το μεγαλύτερο νησί της χώρας και έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της Μεσογείου, αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το ΕΣΥ. Η έκθεση της ΠΟΕΔΗΝ καταγράφει σοβαρές ελλείψεις προσωπικού σχεδόν σε όλες τις δημόσιες δομές υγείας του νησιού, από το Ηράκλειο και τα Χανιά μέχρι το Ρέθυμνο και το Λασίθι. Στο Βενιζέλειο παραμένουν εκτός λειτουργίας κλίνες ΜΕΘ και χειρουργικές αίθουσες λόγω έλλειψης προσωπικού, ενώ στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου (ΠΑΓΝΗ) οι εργαζόμενοι εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με συσσωρευμένα ρεπό και άδειες, σε ένα περιβάλλον αυξημένων αναγκών και διαρκούς πίεσης.
Την ασφυκτική πίεση που δέχονται οι δομές υγείας της Κρήτης επιβεβαιώνει στο Documento ο Δημήτρης Βρύσαλης, πρόεδρος του Σωματείου Εργαζομένων του ΠΑΓΝΗ: «Σήμερα παραμένουν κλειστά περίπου 20 κρεβάτια ΜΕΘ σε όλη την Κρήτη, ενώ υπάρχουν και κλειστές χειρουργικές κλίνες. Τα προβλήματα των νοσοκομείων της περιφέρειας καταλήγουν κυρίως στο ΠΑΓΝΗ, το οποίο λειτουργεί στα όρια των δυνατοτήτων του. Στο Λασίθι η υποστελέχωση οδηγεί συχνά σε μεταφορές ασθενών προς το Ηράκλειο, ενώ στη Σητεία η παθολογική κλινική παραμένει κλειστή. Αντίστοιχα προβλήματα καταγράφονται στο Ρέθυμνο και στα Χανιά. Παράλληλα για να χορηγηθούν οι κανονικές άδειες του προσωπικού τα χειρουργεία στο ΠΑΓΝΗ θα λειτουργήσουν με μειωμένη δυναμικότητα για περίπου οκτώ εβδομάδες. Οι ελλείψεις καλύπτονται με συνεχείς μετακινήσεις προσωπικού από νοσοκομείο σε νοσοκομείο και με αγροτικούς γιατρούς που καλούνται να στηρίξουν κρίσιμες λειτουργίες. Την τελευταία πενταετία έχουν αποχωρήσει από τις δομές υγείας της Κρήτης περισσότεροι από 1.000 εργαζόμενοι, χωρίς να έχουν αναπληρωθεί, ενώ οι οφειλόμενες άδειες και τα ρεπό έχουν δημιουργήσει συνθήκες γενικευμένης επαγγελματικής εξουθένωσης».
Αιώνιο αγκάθι τα ασθενοφόρα
Αν τα νοσοκομεία αποτελούν την τελευταία γραμμή άμυνας του συστήματος υγείας, το ΕΚΑΒ είναι αναμφίβολα η πρώτη. Σε ένα σοβαρό τροχαίο, ένα έμφραγμα, ένα εγκεφαλικό ή ένα περιστατικό πνιγμού τα πρώτα λεπτά είναι συχνά καθοριστικά ακόμη και για την ίδια τη ζωή του ασθενούς. Για τον λόγο αυτό η επάρκεια ασθενοφόρων και διασωστών αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία στα νησιά, όπου οι αποστάσεις, οι γεωγραφικές ιδιαιτερότητες και η θεαματική αύξηση του πληθυσμού τους καλοκαιρινούς μήνες αυξάνουν κατακόρυφα τις ανάγκες. Χαρακτηριστική ήταν η περίπτωση 79χρονης γυναίκας στην Αίγινα τον Αύγουστο του 2025 η οποία πέθανε καθώς δεν υπήρχε ασθενοφόρο στο Κέντρο Υγείας του νησιού.
Πολλές περιοχές εξακολουθούν να καλύπτονται οριακά, ενώ οι βάρδιες βγαίνουν χάρη στην υπερεργασία του προσωπικού και στις συνεχείς μετακινήσεις διασωστών. Δεν είναι λίγες οι φορές που ένα μόνο ασθενοφόρο καλείται να εξυπηρετήσει μια ολόκληρη περιοχή ή νησί, δημιουργώντας εύλογη ανησυχία για το τι θα συμβεί σε περίπτωση πολλαπλών έκτακτων περιστατικών. Ενα πρόβλημα που επανέρχεται σχεδόν κάθε καλοκαίρι.
Ο Κώστας Τσιτσιλικάκης, πρόεδρος του Σωματείου Εργαζομένων ΕΚΑΒ Καβάλας και αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Εργαζομένων ΕΚΑΒ, αναφέρει: «Δεν έχει υπάρξει κάποια ουσιαστική εξέλιξη σε σχέση με την ενίσχυση των δομών υγείας ενόψει της θερινής περιόδου. Βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη παλαιότερες και νεότερες προκηρύξεις, χωρίς όμως να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία στελέχωσης. Παράλληλα δεν έχει ακόμη ανοίξει ο επικουρικός πίνακας από τον οποίο προσλαμβάνονταν κάθε χρόνο επικουρικοί γιατροί για την κάλυψη των αυξημένων αναγκών του καλοκαιριού. Πέρυσι οι σχετικές διαδικασίες είχαν προχωρήσει ήδη από τον Μάιο, ενώ φέτος, παρότι υπήρχε πρόβλεψη να ανοίξει ο πίνακας τον Απρίλιο, έχουμε φτάσει στον Ιούνιο χωρίς να έχει ενεργοποιηθεί. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει κάποιος πρόσθετος σχεδιασμός στελέχωσης για την τουριστική περίοδο. Συνολικά δεν βλέπουμε κάποια θετική εξέλιξη σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες».
Μικαέλα Σάβα
ΠΗΓΗ https://www.documentonews.gr/
