Νιώθουμε την ανάγκη να εκφράσουμε την αλληλεγγύη και την συμπαράστασή μας σε όλους τους κτηνοτρόφους της Λέσβου. Το άρθρο αυτό γράφεται με αίσθημα ευθύνης και αγάπης για το νησί μας.
Η σημερινή είδηση από το Μεσότοπο χρήζει μεγάλη προσοχής και ανάλυσης: στον Μεσότοπο, μετά από γενική συνέλευση που πραγματοποιήθηκε σε ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα, οι κτηνοτρόφοι αποφάσισαν ομόφωνα να μην επιτρέψουν τη διενέργεια σφαγών και ελέγχων στα κοπάδια τους.
Την ίδια στιγμή, κάτοικοι έχουν στήσει μπλόκο, εμποδίζοντας την πρόσβαση των αρμόδιων αρχών στο χωριό, ενώ πληροφορίες που μετέδωσαν τα "ΝΕΑ της Λέσβου" αναφέρουν ότι ο ιδιοκτήτης του χωματουργικού μηχανήματος που χρησιμοποιείται για την υγειονομική ταφή των ζώων αποσύρει τον εξοπλισμό του, επικαλούμενος απειλές κατά της περιουσίας του.
Αυτή η εξέλιξη είναι τουλάχιστον δραματική: η βασική επιχειρησιακή αλυσίδα αντιμετώπισης του Αφθώδη Πυρετoυ διακόπτεται: χωρίς πρόσβαση, χωρίς ελέγχους, χωρίς δυνατότητα ταφής, η διαδικασία εξάλειψης της εστίας παγώνει. Και όταν παγώνει αυτή η διαδικασία, ανοίγει ο δρόμος για ανεξέλεγκτη διασπορά.
Η αντίδραση των κτηνοτρόφων δεν είναι αδικαιολόγητη. Σύμφωνα με όσα αναφέρουν οι κτηνοτρόφοι το κρούσμα που βρέθηκε πριν μερικές ημέρες αφορά εκμετάλλευση με 1800 πρόβατα και μάλιστα σε μια περιοχή όπου η πυκνότητα εκμεταλλεύσεων είναι υψηλή. Η εικόνα αυτή δεν είναι άλλο ένα οικονομικό πλήγμα· είναι υπαρξιακή απειλή για τον πρωτογενή τομέα του νησιού.
Το μπλόκο, η άρνηση ελέγχων και η άρνηση σφαγής σε μια εστία Αφθώδη Πυρετού δεν είναι απλώς πράξεις διαμαρτυρίας∙ συνιστούν, στην πράξη, διακοπή της υγειονομικής άμυνας απέναντι σε έναν από τους πιο μεταδοτικούς ιούς της κτηνοτροφίας. Το μπλόκο σημαίνει ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν μπορούν να προσεγγίσουν το σημείο, άρα δεν μπορούν να εφαρμόσουν μέτρα απομόνωσης, απολύμανσης και διαχείρισης της εστίας. Η άρνηση ελέγχων σημαίνει ότι χάνεται η επιδημιολογική εικόνα: δεν λαμβάνονται δείγματα, δεν εντοπίζονται έγκαιρα νέα κρούσματα, δεν χαρτογραφείται η διασπορά. Και η άρνηση σφαγής ενός μολυσμένου κοπαδιού, όσο σκληρή κι αν είναι ως εικόνα, σημαίνει ότι ο ιός παραμένει ενεργός μέσα στον πληθυσμό, πολλαπλασιάζεται και έχει τον χρόνο να περάσει σε γειτονικές εκτροφές — ιδιαίτερα σε περιοχές με υψηλή πυκνότητα ζώων. Με άλλα λόγια, αυτό που φαίνεται ως προσπάθεια προστασίας ενός κοπαδιού μετατρέπεται σε πολλαπλασιαστή κινδύνου για ολόκληρη την περιοχή, επιμηκύνοντας την κρίση, αυξάνοντας τις απώλειες και δυσκολεύοντας την επιστροφή στην κανονικότητα τόσο παραγωγικά όσο και οικονομικά.
Η συνέχιση του μπλόκου και η άρνηση ελέγχων και σφαγών σε συνθήκες Αφθώδης Πυρετός μεταφράζονται άμεσα σε πολλαπλό ρίσκο για τα προϊόντα ΠΟΠ/ΠΓΕ της Λέσβου. Η αξία της Φέτα και του Λαδοτύρι Μυτιλήνης δεν εδράζεται μόνο στη συνταγή, αλλά στην αποδεδειγμένη υγειονομική αξιοπιστία της ζώνης παραγωγής. Όταν η εστία δεν ελέγχεται, η ζώνη χαρακτηρίζεται υψηλού κινδύνου, επιβάλλονται ή παρατείνονται περιορισμοί μετακίνησης γάλακτος και προϊόντων, τα τυροκομεία αδυνατούν να παραλάβουν ή να διαθέσουν παραγωγή και η αγορά —εγχώρια και εξαγωγική— αντιδρά με πάγωμα παραγγελιών και πίεση τιμών. Ακόμη κι αν η τυπική πιστοποίηση ΠΟΠ δεν ανακαλείται αυτόματα, δημιουργείται de facto απώλεια εμπορευσιμότητας και ζημιά φήμης που διαρκεί. Παράλληλα, σε επίπεδο ΕΕ, η μη συμμόρφωση με τα πρωτόκολλα ελέγχου (θανάτωση εστιών, ιχνηλάτηση, απολύμανση) ενεργοποιεί αυστηρότερους ελέγχους, επέκταση ζωνών, παράταση απαγορεύσεων και, κρίσιμα, επηρεάζει τη χρηματοδότηση: οι αποζημιώσεις και τα εργαλεία κρίσης της ΚΑΠ συνδέονται με την ορθή εφαρμογή μέτρων.
Σε περιπτώσεις παρεμπόδισης, μπορεί να προκύψουν καθυστερήσεις πληρωμών, περικοπές ή δημοσιονομικές διορθώσεις, επιβαρύνοντας τελικά τους ίδιους τους παραγωγούς. Με απλά λόγια, η άρνηση ελέγχου για να σωθεί ένα κοπάδι μπορεί να καταλήξει σε υπονόμευση ολόκληρης της αλυσίδας αξίας των ΠΟΠ/ΠΓΕ της Λέσβου.
Παράλληλα, τίθεται και το ζήτημα των ευρωπαϊκών ενισχύσεων. Οι αποζημιώσεις και τα μέτρα στήριξης που αναμένεται να ανακοινωθούν από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης συνδέονται άμεσα με την εφαρμογή των προβλεπόμενων διαδικασιών. Αν αυτές δεν υλοποιηθούν ή παρεμποδιστούν, υπάρχει κίνδυνος καθυστερήσεων ή περιορισμών στη χρηματοδότηση, σε μια στιγμή που οι παραγωγοί τη χρειάζονται περισσότερο από ποτέ.
Η πραγματικότητα της επιζωοτίας δεν διαπραγματεύεται. Η διαχείριση του αφθώδους πυρετού στηρίζεται σε ένα αυστηρό ευρωπαϊκό πλαίσιο, το οποίο η Ελλάδα οφείλει να εφαρμόζει. Η στρατηγική της άμεσης εξάλειψης των εστιών, όσο σκληρή κι αν φαίνεται, έχει έναν στόχο: να αποτραπεί η μαζική εξάπλωση που θα οδηγήσει σε πολλαπλάσια καταστροφή.
Αν στον Μεσότοπο επικρατήσει η άρνηση απέναντι στα μέτρα για τον Αφθώδη Πυρετό, τότε η Λέσβος δεν θα χτυπηθεί μόνο υγειονομικά, αλλά και οικονομικά, παραγωγικά και θεσμικά. Η επιλογή δεν είναι ανάμεσα σε σφαγή ή μη σφαγή, αλλά ανάμεσα σε έναν επώδυνο έλεγχο σήμερα ή μια γενικευμένη κατάρρευση αύριο. Και αυτό είναι που δίνει νόημα στο δραματικό ερώτημα: θα προστατεύσει το νησί τον εαυτό του ή θα οδηγηθεί μόνο του στην κρίση;
Εμβολιασμός ναι !
Τα νέα κρούσματα στη δυτική Λέσβο σε συνδυασμό με την ανίχνευση αντισωμάτων σε μεγάλο αριθμό ζώων, ενισχύουν την εκτίμηση ότι η νόσος μπορεί να έχει διασπαρεί περισσότερο από όσο αρχικά φαινόταν. Όπως επισημαίνει ο κτηνίατρος Γιάννης Τσακίρης, ο συγκεκριμένος ορότυπος εμφανίζεται σχεδόν ασυμπτωματικός στα πρόβατα, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την έγκαιρη αναγνώρισή του από τους παραγωγούς.
Αυτό το στοιχείο αλλάζει τα δεδομένα. Σημαίνει ότι η διασπορά μπορεί να έχει προηγηθεί της διάγνωσης. Σε ένα νησί με εκατοντάδες χιλιάδες ζώα, η πιθανότητα «σιωπηλής» εξάπλωσης καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο κρίσιμη.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον επανέρχεται η συζήτηση για τον εμβολιασμό. Πρόκειται για ένα εργαλείο που δεν θεραπεύει τα ήδη μολυσμένα ζώα, αλλά μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να συμβάλει στον περιορισμό της νόσου. Η εφαρμογή του όμως δεν είναι απλή υπόθεση. Συνοδεύεται από εμπορικούς περιορισμούς και απαιτεί κεντρική στρατηγική απόφαση, η οποία μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί.
Νέα μέτρα
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν τα νέα μέτρα που θα ανακοινωθούν αύριο μπορούν να αλλάξουν το κλίμα και να αποκαταστήσουν μια στοιχειώδη εμπιστοσύνη. Διότι αυτή τη στιγμή, στον Μεσότοπο, δεν υπάρχει μόνο μια υγειονομική κρίση. Υπάρχει ένα ρήγμα μεταξύ κράτους και τοπικής κοινωνίας.
ΠΗΓΗ https://www.lesvosnews.net/
