Κατά τη συνεδρίαση της 16ης Μαρτίου 2026, το Δημοτικό Συμβούλιο Μυτιλήνης ενέκρινε παρατηρήσεις για τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, με στόχο έναν ισορροπημένο σχεδιασμό που θα προστατεύει το περιβάλλον, την αξία της γης και τις αναπτυξιακές προοπτικές του Δήμου.
Η δημοτική αρχή υποστήριξε ότι οι προτάσεις διαμορφώθηκαν βάσει θεσμικού πλαισίου και διαλόγου με φορείς. Ωστόσο, εκφράστηκαν αντιρρήσεις, από την αντιπολίτευση και εκπροσώπους φορέων, που έκαναν λόγο για ελλιπή διαβούλευση, προχειρότητα και κινδύνους υποβάθμισης της μικρής ιδιοκτησίας και των κοινοτήτων.
Τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια αποτελούν βασικό εργαλείο για την οργάνωση του χώρου, με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος, τον έλεγχο της δόμησης και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Βέβαια στην Λέσβο όπου παρατηρείται το φαινόμενο της δόμησης ακόμη και σε περιοχές που τελούν υπό καθεστώς προστασίας, ο σεβασμός στο περιβάλλον ενδεχομένως θα συνεχίσει να περιλαμβάνεται για τις αρμόδιες αρχές, στα «ψιλά γράμματα» του νομοθέτη.
Οι βασικές προτάσεις του Δήμου αφορούν στην διατήρηση ορίων μικρών οικισμών, σε ευνοϊκότερους όρους δόμησης για υφιστάμενα οικόπεδα, στην στήριξη τοπικών οικονομικών δραστηριοτήτων (π.χ. αγροτικές μονάδες), στην αποφυγή οριζόντιων περιορισμών για όλους τους δήμους, στην διατήρηση δικαιωμάτων δόμησης σε εκτός σχεδίου περιοχές, στην αναγνώριση δρόμων με περισσότερα κριτήρια και στην πρόβλεψη μεταβατικής περιόδου για οικοδομικές άδειες.
Συνολικά, το κείμενο αναδεικνύει την ανάγκη προσαρμογής των πολεοδομικών ρυθμίσεων στις τοπικές ιδιαιτερότητες, με στόχο την ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη και την προστασία της ιδιοκτησίας.
Εισήγηση και τοποθετήσεις
Σύμφωνα με την εισήγηση του Δημάρχου Μυτιλήνης, Παναγιώτη Χριστόφα, οι θέσεις του Δήμου διαμορφώθηκαν με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, αλλά και μέσα από διάλογο με το ΤΕΕ (Περιφερειακό Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου), με φορείς και υπηρεσίες. Κοινός στόχος είναι ένας χωρικός σχεδιασμός που θα διασφαλίζει τη χωρική συνοχή του Δήμου, θα προστατεύει την αξία της γης και των ιδιοκτησιών των πολιτών και θα ενισχύει τις αναπτυξιακές προοπτικές των οικισμών, ώστε ο Δήμος Μυτιλήνης να παραμείνει ένας τόπος ζωντανός, δημιουργικός και με προοπτική για τις επόμενες γενιές.
Στην συζήτηση παραβρέθηκαν και τοποθετήθηκαν εκπρόσωποι επιστημονικών φορέων που εμπλέκονται με το θέμα.
Η επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης, Νίκη Τσιριγώτη, επισήμανε το γεγονός πως η συγκεκριμένη εισήγηση άπτεται ειδικών τεχνικών γνώσεων γεγονός που περιορίζει την ολοκληρωμένη άποψη. Ως προς το πολιτικό σκέλος τόνισε ότι υπάρχει συγκεκριμένη στόχευση απ’ όλες τις πολιτικές κυβερνήσεις να απαξιωθεί η λαϊκή περιουσία καθώς όπως υποστήριξε η μικρή ιδιοκτησία αποτελεί εμπόδιο στις μεγάλες επενδύσεις. Κατέληξε ζητώντας από το σώμα να κινηθεί με γνώμονα την υπεράσπιση της μικρής ιδιοκτησίας και της λαϊκής περιουσίας.
Ο Δημοτικός Σύμβουλος της μείζονος αντιπολίτευσης Προκόπης Τζιμής επισήμανε την σπουδαιότητα του θέματος και υποστήριξε πως ο Δήμος δεν τοποθετήθηκε έγκαιρα και έγκυρα στο συγκεκριμένο ζήτημα. Ακόμη τόνισε ότι δεν υπήρξε ουσιαστική διαβούλευση με την τοπική κοινωνία σε ένα ζήτημα που καθορίζει την πορεία του τόπου για τις επόμενες δεκαετίες.
Ο εκπρόσωπος του Δικτύου Κοινοτήτων Λέσβου, Βασίλης Μαμώλης, έκανε λόγο για υποβάθμιση των Κοινοτήτων με περιορισμό των γεωγραφικών ορίων ανάπτυξης και απαξίωση των ακινήτων που βρίσκονται στα όρια οικισμών.
Ο Δημοτικός Σύμβουλος της παράταξης «Νέα Δράση – Νέος Δήμος», Κώστας Φραγκόπουλος, με αφορμή την συνάντηση των προέδρων κοινοτήτων για ενημέρωση που έγινε λίγες ώρες πριν την συνεδρίαση, έκανε λόγο για προχειρότητα, βιασύνη και έλλειψη διαβούλευσης.
Ο αντιδήμαρχος Διοικητικών Υπηρεσιών, Εξυπηρέτησης του Πολίτη και Πολιτικής Προστασίας, Νικόλας Καρασάββας στην τοποθέτησή του στηλίτευσε την κυβερνητική πολιτική. Έκανε ειδική αναφορά επί της νομιμοποίησης των αυθαιρέτων που εντοπίζονται μέσα σε δάση και σε ρέματα που έχουν μπαζωθεί και σε μεταγενέστερο χρόνο εκδηλώνονται πλημμύρες. Άσκηση κριτική για το γεγονός πως με διαδικασίες “fast track’ νομιμοποιήθηκαν οι «φυτρωμένες», όπως χαρακτήρισε βίλες εκτός οικισμού και ακολούθως απαξιώθηκαν τα οικόπεδα που μετατράπηκαν σε χωράφια…
Οι παρατηρήσεις
Στους οικισμούς κάτω των 700 κατοίκων προτείνεται διατήρηση των υφιστάμενων ορίων χωρίς ιδιαίτερη αιτιολόγηση και εφαρμογή των ζωνών του ΠΔ 11/15-4-25 ΦΕΚ 194/Δ/2025 σε όλο τον οικισμό με απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου.
Ως προς τους όρους αρτιότητας – οικοδομησιμότητας στις ζώνες Α, Β και Β1 προτείνεται η τροποποίηση ή συμπλήρωση των διατάξεων αρτιότητας του ΠΔ 11/15-4-25 ΦΕΚ 194/Δ/2025, ώστε να θεωρούνται άρτια και οικοδομήσιμα κατά παρέκκλιση τα νομίμως υφιστάμενα κατά την ημερομηνία δημοσίευσης του Π.Δ. 24/3-5-1985 (ΦΕΚ 181/Δ/1985) οικόπεδα, ανεξαρτήτως εμβαδού, εφόσον διαθέτουν πρόσωπο σε κοινόχρηστο χώρο.
Στους οικισμούς 701-2000 κατοίκων προτείνεται η θεσμοθέτηση περιοχών ειδικών χρήσεων και στους όρους αρτιότητας προτείνεται: α) H εφαρμογή των παρεκκλίσεων της εκτός σχεδίου δόμησης του Π.Δ. 270/Δ/1985 στην Περιοχή Ειδικών Χρήσεων ( Π.Ε.Χ.) και τα νομίμως δημιουργημένα γήπεδα να θεωρούνται άρτια και οικοδομήσιμα ως έχουν και β) Στις ζώνες Α, Β και Β1 προτείνεται η τροποποίηση ή συμπλήρωση των διατάξεων αρτιότητας του ΠΔ 11/15-4-25 ΦΕΚ 194/Δ/2025, ώστε να θεωρούνται άρτια και οικοδομήσιμα κατά παρέκκλιση τα νομίμως υφιστάμενα κατά την ημερομηνία δημοσίευσης του Π.Δ. 24/3-5-1985 (ΦΕΚ 181/Δ/1985) οικόπεδα, ανεξαρτήτως εμβαδού, εφόσον διαθέτουν πρόσωπο σε κοινόχρηστο χώρο.
Στις χρήσεις γης εντός οικισμών – ΠΕΧ ζητείται να διατηρηθεί και να επιτρέπεται ο εκσυγχρονισμός υφιστάμενων αγροτικών βιοτεχνιών/βιομηχανιών (ελαιοτριβείων, μονάδων μεταποίησης τοπικών προϊόντων χαμηλής όχλησης, τυποποίησης - συσκευασίας τοπικών προϊόντων χαμηλής όχλησης). Οι χρήσεις αυτές, όπως αναφέρεται, αποτελούν δομικό στοιχείο της τοπικής οικονομίας και της ταυτότητας των οικισμών.
Κατά τον καθορισμό των ζωνών Α, Β και Β1, να περιλαμβάνονται, εφόσον βρίσκονται εντός του παλαιού ορίου του οικισμού, κοινόχρηστοι και κοινωφελείς χώροι όπως σχολεία, πλατείες, εκκλησίες, χώροι στάθμευσης, πολιτιστικά και αθλητικά κέντρα, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο Π.Δ. 194/2025 (ΦΕΚ 194Δ), ώστε να αποτυπώνεται ο πραγματικός πολεοδομικός ιστός του οικισμού.
Γενικότερα στους οικισμούς έως 2000 κατοίκων προτείνεται να μην ισχύσουν οριζόντια κριτήρια, όπως προβλέπονται μέχρι σήμερα τόσο για μικρούς και μεγάλους, όσο και για αστικούς, αγροτικούς , ορεινούς και νησιωτικούς Δήμους. Να μην επιβληθούν οριζόντιες απαγορεύσεις και δυσμενείς όροι δόμησης, που ανατρέπουν διαμορφωμένα ιδιοκτησιακά δικαιώματα και αναπτυξιακές κατευθύνσεις εδώ και πολλών δεκαετιών. Και σε κάθε περίπτωση οι Δήμοι να έχουν καθοριστική συμμετοχή στις αποφάσεις οριοθέτησης των οικισμών.
Στα εκτός σχεδίου όσον αφορά στην εναρμόνιση με τον υφιστάμενο σχεδιασμό προτείνετια η ταύτιση χρήσεων με υφιστάμενες διαμορφωμένες καταστάσεις και επίλυση ασυμφωνιών με ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ.
Ως προς την αρτιότητα σημειώνεται πως η διατήρηση των παρεκκλίσεων, ιδίως σε περιοχές με διαμορφωμένη πραγματική κατάσταση και έντονη ιδιοκτησιακή κατάτμηση, αποτελεί αναγκαία επιλογή για την αποφυγή απότομων και δυσανάλογων μεταβολών. Προτείνεται η έκδοση ρητής εγκυκλίου ή κατευθυντήριας οδηγίας προς τους μελετητές των ΤΠΣ, με την οποία να αποσαφηνίζεται ότι δύνανται και οφείλουν, όπου αυτό τεκμηριώνεται πολεοδομικά, να προβλέπουν τη διατήρηση των κατά παρέκκλιση αρτιοτήτων και όρων δόμησης στις εκτός σχεδίου περιοχές.
Παράλληλα ζητείται να προβλεφθεί η διατήρηση και ο εκσυγχρονισμός των υφιστάμενων βιομηχανικών εγκαταστάσεων λαμβάνοντας υπόψη την μοναδικότητα και σπουδαιότητα για το σύνολο του νησιού.
Για την αναγνώριση οδών και την οικοδομησιμότητα ακινήτων σε εκτός σχεδίου περιοχές, εκτός των αεροφωτογραφιών του 1977, να ληφθούν υπόψη και άλλα κριτήρια για τον χαρακτηρισμό τους, όπως αποφάσεις κρατικών φορέων και Δήμων, η ύπαρξη δικτύων (φωτισμός, αποχέτευση κ.α). Οι υφιστάμενοι δρόμοι που θα βρεθούν εκτός ορίων οικισμών αλλά εξυπηρετούν την κοινή χρήση να αναγνωρίζονται ως κοινόχρηστοι λαμβάνοντας υπόψη και τα εγκεκριμένα δίκτυα κοινοχρήστου χώρων του Ν.3937/2011.
Επιπλέον ζητείται μεταβατική περίοδος από την έναρξη ισχύος των ΠΔ τουλάχιστον για 6 μήνες, ώστε να ολοκληρωθούν οι γραφειοκρατικές διαδικασίες των εγκρίσεων (ΣΑ, ΚΕΣΑ, Εφορεία Αρχαιοτήτων, Εφορεία Νεοτέρων Μνημείων & τεχνικών Έργων) των εν εξελίξει οικοδομικών αδειών.
Σύνταξη: Ανδρονίκη Κουτσαβλή
akoutsavli@yahoo.gr
ΠΗΓΗ https://www.emprosnet.gr/
