30 Μαρτίου 2026

Αφθώδης πυρετός στη Λέσβο: Ο «αόρατος κίνδυνος» των αγριογούρουνων και το σενάριο ανεξέλεγκτης διασποράς

 

Οι τελευταίες εξελίξεις γύρω από τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο φέρνουν στο προσκήνιο μια κρίσιμη, αλλά μέχρι σήμερα υποτιμημένη διάσταση: τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα αγριογούρουνα στη διασπορά του ιού. Με τα κρούσματα να εμφανίζονται πλέον πέρα από τη στενή ζώνη των τριών χιλιομέτρων, η αλυσίδα μετάδοσης παραμένει ασαφής και ανοίγει ένα επικίνδυνο ενδεχόμενο — τη μετατροπή της άγριας πανίδας σε «σιωπηλό πολλαπλασιαστή» της κρίσης, με απρόβλεπτες συνέπειες για την κτηνοτροφία και την οικονομία του νησιού. Το άρθρο - παρέμβαση από τον Παναγιώτης Αυγουστίδη

 

 

ΑΦΘΩΔΗΣ ΠΥΡΕΤΟΣ ΚΑΙ ΑΓΡΙΟΓΟΥΡΟΥΝΑ

Αυγουστίδης Παναγιώτης, δημοτικός σύμβουλος (Λαϊκή Συσπείρωση)

 

Οι τελευταίες εξελίξεις στο θέμα του αφθώδους στη Λέσβο, με την εμφάνιση κρουσμάτων σε περιοχές πέραν της ζώνης των τριών χιλιομέτρων, δείχνουν ότι η ανίχνευση της διαδρομής του ιού στο νησί δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως.

Ένας παράγοντας που μπορεί, υπό συνθήκες, να συμβάλλει στην εξάπλωση του ιού του αφθώδους στη Λέσβο είναι τα αγριογούρουνα (Sus scrofa) τα οποία δεν ήταν παραδοσιακά μέρος της πανίδας της Λέσβου αλλά εισήχθησαν από κάποιους, επιπόλαια, εδώ και πολλά χρόνια και πλέον έχουν πολλαπλασιαστεί σε μεγάλους πληθυσμούς και επεκταθεί σε πολλές περιοχές του νησιού, πολύ πέραν της ζώνης του Ολύμπου, όπου είχαν πρωτοεμφανιστεί.

Στη Λέσβο τα αγριογούρουνα εμφανίζονται κυρίως σε περιοχές με πυκνή βλάστηση, νερό και λιγότερη ανθρώπινη παρουσία. Τα πιο συχνά σημεία είναι περιοχές ορεινές, δάση ή ρεματιές, αγροτικές και ημιορεινές ζώνες όπου βρίσκουν τροφή (ρίζες, καρπούς) αλλά και κοντά σε χωριά της ενδοχώρας όπου κατεβαίνουν συχνά τη νύχτα ή τα ξημερώματα για τροφή, ειδικά σε καλλιέργειες.

Τα αγριογούρουνα όπως και οι ήμεροι χοίροι μπορούν εύκολα να μολυνθούν από τον ιό του αφθώδους πυρετού που προσβάλει τα δίχηλα και το σημαντικότερο να λειτουργήσουν ως φορείς και μεταδότες του ιού.

Η μετάδοση γίνεται μέσω επαφής με μολυσμένα ζώα, ή με μολυσμένο υλικό καθώς κινούνται σε πολύ μεγάλες εκτάσεις, (έδαφος, υπολείμματα ζωοτροφών, και τροφών, νερό κλπ.).
Μπορεί να μην αποτελούν τον κύριο «κινητήρα» εξάπλωσης του ιού, η τυχόν επαφή τους όμως με το περιβάλλον των άρρωστων κοπαδιών μπορεί να γίνει αιτία μετάδοσης του ιού, καθιστώντας τα προσβεβλημένα ζώα φορείς και γέφυρα μετάδοσης μεταξύ άγριας φύσης και κτηνοτροφίας.

Αντιλαμβάνεται κανείς ότι αν ο ιός περάσει με οποιοδήποτε τρόπο σε αγριογούρουνα, αυτά λειτουργούν ως «κινητές εστίες» και δεδομένου ότι κινούνται ελεύθερα, σε πολύ μεγάλες περιοχές, με μεγάλους αριθμούς ατόμων, αποτελούν έναν αστάθμητο παράγοντα, εξαιρετικά επικίνδυνο.

Η συστηματική προστασία και απομόνωση των κοπαδιών των κτηνοτρόφων, η προσεκτική διαχείριση των ζωοτροφών, η μη χρήση εκτεθειμένων ποτιστρών, η μη απόρριψη υπολειμμάτων τροφών ανεξέλεγκτα στο περιβάλλον, ιδίως η μη απόρριψη γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων είναι μερικές πολύ βασικές παράμετροι για να μην περάσει ο ιός στα αγριογούρουνα.

Βιβλιογραφικά, τα αγριογούρουνα που έχουν προσβληθεί φαίνεται να   παρουσιάζουν δυσκολία στο περπάτημα, πληγές στο στόμα ή στα πόδια, απομόνωση από την ομάδα και ασυνήθιστη αδυναμία ή νωθρότητα.

Οι κυνηγοί πρέπει να ευαισθητοποιηθούν ιδιαίτερα πάνω στο θέμα αυτό καθώς  μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο στον ενδεχόμενο εντοπισμό τέτοιων καταστάσεων.

Το ότι δεν υπάρχουν σήμερα αναφορές για αγριογούρουνα δε σημαίνει ότι ο κίνδυνος είναι μηδενικός, απλά δεν υπάρχουν καθόλου στοιχεία. Σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Τουρκία έχουν υπάρξει περιστατικά αφθώδους πυρετού σε αγριόχοιρους, επομένως ο κίνδυνος θεωρείται υπαρκτός και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή προκειμένου να μην παγιωθεί ο ιός στο φυσικό οικοσύστημα.

Για το λόγο αυτό θεωρώ ότι η Περιφέρεια οφείλει, σε συνεργασία με τη Δασική Υπηρεσία, την Κτηνιατρική Υπηρεσία και την Ομοσπονδία των κυνηγών, να εξετάσουν σοβαρά το θέμα αυτό, στα πλαίσια της ολιστικής αντιμετώπισης των κινδύνων μετάδοσης του ιού και να εκδοθούν προς τούτο, σχετικές οδηγίες.

Όπως λένε και στο χωριό μου «κάλλιο γαϊδουρόδενε παρά γαϊδουρογύρευε».

Επίσης καλό είναι στα πλαίσια της διερεύνησης αυτής να εξεταστεί και η πιθανότητα, μικρή πιστεύω, για άλλη μία κατηγορία εισηγμένων άγριων ζώων του νησιού μας, αυτή των ελαφιών (πλατώνια) που είναι και αυτά ευάλωτα στον ιό και ζουν στη ζώνη του Ολύμπου.
ΠΗΓΗ https://www.lesvosnews.net/