Η ενδεχόμενη κλιμάκωση της κρίσης στο Ιράν συνιστά παράγοντα αυξημένης αβεβαιότητας για το διεθνές τουριστικό σύστημα, με έμμεσες αλλά μετρήσιμες επιπτώσεις για την Ελλάδα, η οποία βρίσκεται στην ευρύτερη Μεσογειακή λεκάνη. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η περιφερειακή αστάθεια επηρεάζει πρωτίστως την αντίληψη κινδύνου των ταξιδιωτών, οδηγώντας σε βραχυπρόθεσμη επιβράδυνση των early bookings και ενίσχυση της στάσης αναμονής, ιδίως σε αγορές long-haul, επισημαίνει στο «Tornos News» ο Σωτήρης Βαρελάς, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Τουριστικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς.
Ο κ. Βαρελάς υπενθυμίζει ότι σε αντίστοιχες περιπτώσεις, όπως στον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας, καταγράφηκε αρχική μείωση των αναζητήσεων για ταξίδια προς τη γειτονική Πολωνία της τάξης του −11% έως −16% σε εβδομαδιαία βάση αμέσως μετά την εισβολή, η οποία ωστόσο ανέκαμψε σχετικά γρήγορα τις επόμενες εβδομάδες. Το ιστορικό αυτό παράδειγμα δείχνει ότι η ζήτηση δεν καταρρέει δομικά, αλλά γίνεται πιο νευρική και μεταβλητή, με τη χρονική κατανομή των κρατήσεων να μετατοπίζεται.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το ενεργειακό σκέλος μιας ενδεχόμενης διαταραχής στον Κόλπο του Ορμούζ, καθώς η άνοδος των τιμών ενέργειας μετακυλίεται άμεσα στο κόστος μεταφορών. Ο κ. Βαρελάς εξηγεί ότι τα fuel costs αντιστοιχούν περίπου στο 30% του λειτουργικού κόστους των αερομεταφορών και έως το 50% των θαλάσσιων μετακινήσεων, γεγονός που σημαίνει ότι οποιαδήποτε σημαντική αύξηση τιμών περνά σχεδόν αυτομάτως στα εισιτήρια και στα πακέτα διακοπών. Παράλληλα, η αύξηση του μεταφορικού κόστους επηρεάζει και τα προϊόντα μέσω της εφοδιαστικής αλυσίδας, εντείνοντας πληθωριστικές πιέσεις στο συνολικό τουριστικό προϊόν.
Για την Ελλάδα, η επίδραση μπορεί να είναι εντονότερη σε σύγκριση με άλλους ευρωπαϊκούς προορισμούς, καθώς περίπου το 70% των διεθνών αφίξεων πραγματοποιείται αεροπορικώς και στους νησιωτικούς προορισμούς το ποσοστό αυτό υπερβαίνει το 80%, ενώ για αγορές όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες η εξάρτηση είναι σχεδόν καθολική. Ο κ. Βαρελάς επισημαίνει ότι αυτή η δομή καθιστά τη χώρα ιδιαίτερα ευαίσθητη σε διακυμάνσεις του κόστους καυσίμων και σε αναταράξεις στις long-haul αγορές.
Σε επίπεδο διανομής, οι αναλύσεις της IATA και της ECTAA καταδεικνύουν ότι σε περιόδους αύξησης καυσίμων οι tour operators ενσωματώνουν fuel surcharges ή προχωρούν σε ανατιμήσεις πακέτων, κυρίως στα προϊόντα μεγάλων αποστάσεων, ενώ ταυτόχρονα υιοθετούν πιο συντηρητικές στρατηγικές διαχείρισης ρίσκου, ενισχύοντας τις ευέλικτες πολιτικές και μετατοπίζοντας τη ζήτηση προς late bookings. Σύμφωνα με τον κ. Βαρελά, η πιθανή κρίση δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη πτώση της ζήτησης, αλλά αυξάνει τη βραχυπρόθεσμη μεταβλητότητα της αγοράς και αναδιαμορφώνει τον ρυθμό με τον οποίο «χτίζεται» η σεζόν.
Επιπλέον, ο κ. Βαρελάς υπογραμμίζει στο «Tornos News» ότι απαιτείται άμεση ενίσχυση του positioning της Ελλάδας ως safe EU destination μέσω συνεκτικής επικοινωνίας που αναδεικνύει τη θεσμική σταθερότητα, το υψηλό επίπεδο ασφάλειας και τη λειτουργική ετοιμότητα της χώρας. Παράλληλα, στρατηγικά σκόπιμη θεωρείται η έμφαση στα ενδοευρωπαϊκά ταξίδια και στις αγορές μικρών και μεσαίων αποστάσεων, όπου η ευαισθησία στον γεωπολιτικό κίνδυνο και στο κόστος μετακίνησης είναι σαφώς χαμηλότερη.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδει και στη διαχείριση του καναλιού των tour operators και του οργανωμένου πακέτου, μέσα από προγράμματα συνδιαφήμισης και εργαλεία συγκράτησης του ενεργειακού και λειτουργικού κόστους, ώστε να περιοριστεί η μετακύλιση των διεθνών ανατιμήσεων στο τελικό προϊόν. Η συζήτηση, καταλήγει ο καθηγητής, δεν αφορά ένα σενάριο κατάρρευσης, αλλά τη διαχείριση μιας περιόδου αυξημένης αβεβαιότητας όπου η ταχύτητα αντίδρασης, η στρατηγική επικοινωνία και η προσαρμοστικότητα των επιχειρήσεων θα κρίνουν το τελικό αποτύπωμα στην τουριστική απόδοση της χώρας.
Χριστίνα Κουσουνή
ΠΗΓΗ https://tornosnews.gr/
