Η δημόσια ανάρτηση του βουλευτή Σάμου Χριστόδουλου Στεφανάδη, με αφορμή την επίσκεψη του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας στη Σάμος, ξεπέρασε τα όρια της πολιτικής τοποθέτησης και εισήλθε στη σφαίρα της ακραίας και ανεύθυνης ρητορικής.Με χαρακτηρισμούς όπως «παρείσακτοι» για τους Τούρκους επισκέπτες και με έναν λόγο που επιχειρεί να μετατρέψει τον τουρισμό σε εργαλείο εθνικιστικής αντιπαράθεσης, ο κ. Στεφανάδης δεν προσβάλλει απλώς μια ολόκληρη κατηγορία ανθρώπων· προσβάλλει τη νοημοσύνη και τα συμφέροντα της ίδιας της τοπικής κοινωνίας που υποτίθεται ότι εκπροσωπεί.
Τι λένε όμως οι αριθμοί
Σε πλήρη αντίθεση με τη ρητορική αυτή, τα οικονομικά δεδομένα είναι ξεκάθαρα και αμείλικτα:
οι Τούρκοι τουρίστες στα ελληνικά νησιά εμφανίζουν μέση ημερήσια δαπάνη 202 ευρώ.
Το ποσό αυτό:
υπερβαίνει τον μέσο όρο πολλών άλλων αγορών
κατευθύνεται άμεσα στην πραγματική οικονομία
δεν «εγκλωβίζεται» σε all inclusive πακέτα μεγάλων ομίλων
Αντίθετα, διαχέεται σε:
μικρά ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα
οικογενειακές ταβέρνες και καφέ
τοπικά καταστήματα και υπηρεσίες
μεταφορές, καύσιμα, δραστηριότητες
Με απλά λόγια, οι επισκέπτες από την Τουρκία αποτελούν έναν από τους πιο ποιοτικούς και οικονομικά ωφέλιμους τουριστικούς πληθυσμούς για τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.
Ποιον τελικά βλάπτει αυτή η ρητορική
Όταν ένας εκλεγμένος βουλευτής υιοθετεί προσβλητικούς χαρακτηρισμούς:
δεν «υπερασπίζεται την πατρίδα»
δεν ενισχύει την αποτρεπτική ισχύ της χώρας
δεν προσφέρει τίποτα στην εθνική στρατηγική
Αντιθέτως:
υπονομεύει την εικόνα της χώρας ως ασφαλούς και φιλόξενου προορισμού
πλήττει άμεσα την τοπική οικονομία
στέλνει λάθος μήνυμα σε επαγγελματίες που ζουν από τον τουρισμό
Η Σάμος και τα υπόλοιπα νησιά δεν έχουν την πολυτέλεια να χάνουν επισκέπτες επειδή κάποιοι επενδύουν πολιτικά στον λαϊκισμό και στη σύγκρουση εντυπώσεων.
Πατριωτισμός ή πολιτικός καιροσκοπισμός;
Η εθνική κυριαρχία δεν αμφισβητείται από τουρίστες που αφήνουν χρήματα στα νησιά.
Ούτε προστατεύεται με φράσεις για εσωτερική κατανάλωση και τηλεοπτικά αποσπάσματα.
Προστατεύεται:
με σοβαρή εξωτερική πολιτική
με θεσμική υπευθυνότητα
με σεβασμό στην κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα
Όταν ένας βουλευτής επιλέγει να αγνοεί τα οικονομικά δεδομένα και να στοχοποιεί επισκέπτες που ενισχύουν έμπρακτα την τοπική οικονομία, τότε το πρόβλημα δεν είναι οι «άλλοι».
Είναι ο ίδιος ο πολιτικός λόγος.
Συμπέρασμα
Οι αριθμοί δεν προσβάλλονται, δεν παρεξηγούνται και δεν ιδεολογικοποιούνται.
Και οι αριθμοί λένε ότι οι Τούρκοι επισκέπτες δεν είναι «παρείσακτοι» — είναι κρίσιμοι οικονομικοί παράγοντες για τα νησιά του Αιγαίου.
Όταν η πολιτική ρητορική συγκρούεται τόσο ωμά με την πραγματικότητα, τότε δεν μιλάμε για πατριωτισμό.
Μιλάμε για ανευθυνότητα με κόστος, το οποίο τελικά πληρώνουν οι τοπικές κοινωνίες.
Το τραγικό δεν είναι μόνο ότι ο Στεφανάδης χρησιμοποίησε τον όρο «παρείσακτοι Τούρκοι»· το πραγματικά επικίνδυνο είναι ότι ορισμένα τοπικά sites της Σάμου υιοθέτησαν άκριτα αυτή τη ρητορική και τη νομιμοποίησαν, αντί να την ελέγξουν δημοσιογραφικά.
Αν τα τουρκικά ΜΜΕ αντιληφθούν και αναδείξουν τις δηλώσεις του Στεφανάδη, οι συνέπειες μπορεί να είναι πολλαπλές και σοβαρές, σε επίπεδο επικοινωνίας, διπλωματίας και τοπικής πραγματικότητας:
Επικοινωνιακή εργαλειοποίηση από την Τουρκία
Τα τουρκικά μέσα (ιδίως τα φιλοκυβερνητικά) πιθανότατα θα:
παρουσιάσουν τη δήλωση ως απόδειξη “εχθρικής” ή ρατσιστικής στάσης της Ελλάδας,
τη γενικεύσουν ως επίσημη ελληνική αντίληψη, ακόμη κι αν πρόκειται για μεμονωμένο βουλευτή,
τη συνδέσουν με αφηγήματα περί ισλαμοφοβίας ή αποκλεισμού Τούρκων πολιτών.
Έτσι, μια εσωτερική πολιτική δήλωση μετατρέπεται σε διεθνές επικοινωνιακό όπλο.
Αν τα τουρκικά ΜΜΕ το αντιληφθούν, η ζημιά θα είναι μεγαλύτερη από τη δήλωση.
Και το χειρότερο: δεν θα αφορά μόνο τον Στεφανάδη, αλλά τη Σάμο και τη χώρα συνολικά.
Διπλωματική ζημιά χωρίς κανένα εθνικό όφελος
Το ΥΠΕΞ μπορεί να βρεθεί να απολογείται για κάτι που δεν εξέφρασε ποτέ.
Δημιουργείται ένταση χωρίς λόγο, σε μια περίοδο που κάθε λέξη στο Αιγαίο μετριέται.
Υπονομεύεται η θέση της Ελλάδας ότι σέβεται τους πολίτες και όχι εθνικές γενικεύσεις.
Με λίγα λόγια: φασαρία χωρίς κανένα κέρδος.
Πλήγμα στον τουρισμό και στις τοπικές κοινωνίες
Η Σάμος και τα νησιά:
φιλοξενούν Τούρκους επισκέπτες, επαγγελματίες, δημοσιογράφους,
ζουν από την εικόνα της φιλοξενίας και της ασφάλειας.
Αν τουρκικά ΜΜΕ υιοθετήσουν τον όρο «παρείσακτοι», μπορεί να:
δημιουργηθεί αίσθημα ανασφάλειας σε επισκέπτες,
πληγεί η τοπική οικονομία,
στοχοποιηθεί άδικα το νησί διεθνώς.
Νομιμοποίηση ακραίου λόγου και εσωτερικά
Όταν τέτοιες δηλώσεις:
αναπαράγονται από ελληνικά sites,
γίνονται διεθνές θέμα,
τότε ο ακραίος λόγος επιβραβεύεται αντί να απομονώνεται. Αυτό ανοίγει τον δρόμο:
για περισσότερες παρόμοιες δηλώσεις,
για περαιτέρω υποβάθμιση του δημόσιου λόγου.
Το κρίσιμο πολιτικό ερώτημα
Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη αν μια αψυχολόγητη φράση γίνει διεθνές θέμα;
Ο βουλευτής που τη διατύπωσε;
Τα τοπικά ΜΜΕ που την υιοθέτησαν χωρίς έλεγχο;
Ή όλοι μαζί, αφήνοντας τη ζημιά να «αιωρείται»;
