Ο Ανάβατος είναι ένας σχεδόν εγκαταλελειμμένος μεσαιωνικός οικισμός της κεντρικής Χίου ο οποίος σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει μόλις έναν κάτοικο.
To καστροχώρι παραμένει ένα από τα δημοφιλέστερα και πιο εντυπωσιακά αξιοθέατα της Χίου
Ο Ανάβατος έχει μεγάλη ιστορία, η οποία χάνεται στα χρόνια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Οι παραδόσεις λένε ότι χτίστηκε γύρω στο 1050, από τους εργάτες που έστειλε στη Χίο ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Θ’ ο Μονομάχος για να φτιάξουν την περίφημη Νέα Μονή του νησιού.
Τα σπίτια του Ανάβατου δεν διακρίνονται σε μικρά και μεγάλα, καθώς έχουν σχεδιαστεί πανομοιότυπα, ως διώροφα κτίσματα: στο ισόγειο είχαν συνήθως τους στάβλους ή/και τις αποθήκες, ενώ ο άνω όροφος φιλοξενούσε την καμάρα και το δώμα. Η θεμελίωσή τους παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, γιατί σε πολλές περιπτώσεις έχει γίνει απευθείας στον φυσικό βράχο –δεν είναι σπάνιο θέαμα να καταλαμβάνει ακόμα και τον μισό χώρο των ισογείων.
