Παρά τις προειδοποιήσεις της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρέπει να κλείσει τις πόρτες της στους πρόσφυγες, απεναντίας θα πρέπει να προθυμοποιηθεί να δεχτεί περισσότερους από την Τουρκία και παρά τις αιτιάσεις των ανθρωπιστικών οργανώσεων ότι οι επαναπροωθήσεις προσφύγων αντίκεινται στο διεθνές Δίκαιο, οι 28 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ κατέληξαν σε ένα κοινό ανακοινωθέν, το οποίο, αν και δεν αποτελεί πλήρη συμφωνία, προωθεί ακριβώς αυτά, αποτυπώνοντας όλους τους συμβιβασμούς που κατέστησαν αναπόφευκτοι και προκαλούν ερωτηματικά για το μέλλον της ΕΕ ως ένωσης αξιών και αρχών.
Πολλοί συμμετέχοντες στη σύνοδο ανέφεραν ότι θέλουν πρώτα να διαβάσουν αναλυτικά το νέο κείμενο, αλλά και να το παρουσιάσουν στα εθνικά κοινοβούλια, προκειμένου να λάβουν εν συνεχεία τις αποφάσεις τους.
Χαρακτηριστικό είναι η περίπτωση διπλωματικής πηγής από την Τσεχία, που διέρρευσε ότι η τσεχική κυβέρνηση δεν έχει εξουσιοδότηση να προσφέρει χρήματα σε ξένη χώρα, εν προκειμένω την Τουρκία, και επομένως θα πρέπει να παραπέμψει το ζήτημα στο κοινοβούλιο στην Πράγα. Παρόμοια στάση κράτησαν και άλλες χώρες.
Τελικά, οι 28 -με προεξάρχοντες τους Άνγκελα Μέρκελ και Ντέιβιντ Κάμερον (David Cameron) χαιρέτησαν την απόφαση της Άγκυρας να δεχθεί πίσω όλους τους μετανάστες που διασχίζουν τα σύνορά της προς την Ευρώπη, συμφωνώντας επί της αρχής στις απαιτήσεις της Άγκυρας για περισσότερα χρήματα, επιτάχυνση των ενταξιακών συνομιλιών και κατάργηση των ταξιδιωτικών θεωρήσεων μέχρι το τέλος Ιουλίου για τους Τούρκους πολίτες που ταξιδεύουν στην ΕΕ.
Οι λεπτομέρειες αυτού του πακέτου θα αποτελέσουν αντικείμενο εντατικών διαβουλεύσεων των αξιωματούχων κάθε πλευράς με χρονικό ορίζοντα την τακτική σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, όπως προαναφέρθηκε, στις 17-18 Μαρτίου. «Ο Ντόναλντ Τουσκ θα πάρει στα χέρια του τις προτάσεις και θα επεξεργαστεί τις λεπτομέρειες με την τουρκική πλευρά πριν τη Σύνοδο της 17ης-18ης Μαρτίου», ήταν η ανάρτηση στο Twitter του πρωθυπουργού του Λουξεμβούργου, με την οποία
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Μ. Βρετανίας Ντέιβιντ Κάμερον, που πριν από τρεις εβδομάδες κόντεψε να τινάξει στον αέρα το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με Brexit, αυτή τη φορά παρουσιάστηκε ως τιμητής, υποστηρίζοντας ότι η πρόταση για επιστροφή όλων των προσφύγων στην Τουρκία αποτελεί τη βάση ενός διακανονισμού με τον οποίο θα κλείσει οριστικά ο βαλκανικός διάδρομος. Όπως είπε χαρακτηριστικά:
Ήταν ένα μακρύ και δύσκολο βράδυ, αλλά νομίζω ότι έχουμε σημαντική πρόοδο και αυτή είναι η πιθανότητα στο μέλλον όλοι πρόσφυγες που καταφτάνουν στην Ελλάδα να επιστρέψουν στην Τουρκία.
Αχμέτ Νταβούτογλου: Στρατηγική ενσωμάτωση της Τουρκίας στην ΕΕ
Οι πρώτες πληροφορίες για το προσχέδιο συμφωνίας που επεξεργάστηκαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες έλεγαν ότι δεν υπήρχε κάποια αναφορά στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, ενώ γίνονται δεκτά καταρχήν τα αιτήματα της Τουρκίας που αφορούν την επιπλέον χρηματοδότηση προκειμένου να περιθάλψει τους Σύρους πρόσφυγες.
Αναφερόμενος στα αποτελέσματα της συνόδου, ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου (Ahmet Davutoglu) ανέφερε μεταξύ άλλων ότι μια συμφωνία ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη χώρα του είναι σημαντική ως πακέτο βοήθειας για τους πρόσφυγες, αλλά και ως στρατηγική ενσωμάτωση της Τουρκίας στην Ένωση.
Αργά το βράδυ, τα τρία ζητήματα επιλύθηκαν αργά το βράδυ με την Άγκυρα να κερδίζει άνοιγμα των νέων κεφαλαίων το γρηγορότερο δυνατό, επίσπευση της χρηματοδότησης και αλλαγή στη χορήγηση βίζας.
Σε συνέντευξη τύπου μετά το πέρας της συνόδου, ο Αχμέτ Νταβούτογλου είπε ότι θα συναντηθεί με τους Ευρωπαίους ηγέτες ξανά στις 18 Μαρτίου, τη δεύτερη μέρα δηλαδή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Αποκάλυψε δε ότι οι νέες προτάσεις που έφερε στις Βρυξέλλες είχαν συζητηθεί με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ (Donald Tusk) την περασμένη εβδομάδα στην Άγκυρα.
Όσον αφορά το θέμα της ελεύθερίας του Τύπου και τις σύλληψης δημοσιογράφων στη χώρα του, απάντησε ότι στην Τουρκία η ελευθερία γνώμης αποτελεί βασική αρχή και ότι πολλές εφημερίδες αντιτίθενται στην κυβέρνηση.
Στο ζήτημα των προσφύγων, ο Νταβούτογλου ανέφερε ότι η Άγκυρα προθυμοποιείται να δεχτεί πίσω όλους τους πρόσφυγες -συμπεριλαμβανομένων των Σύρων, αλλά και όσων θα αναχαιτίζονται στα νερά του Αιγαίου.
Με αυτήν την αλλαγή πλεύσης, στην πραγματικότητα ο αντικειμενικός μας στόχος είναι να αποθαρρύνουμε την παράνομη μετανάστευση, να εμποδίσουμε τους διακινητές, να βοηθήσουμε τους ανθρώπους που θέλουν να έλθουν στην Ευρώπη μέσω νομότυπων διαδικασιών με πειθαρχημένο και κανονισμένο τρόπο.
Για αντάλλαγμα, βεβαίως, είχε απαιτήσει τον διπλασιασμό των ευρωπαϊκών ενισχύσεων έως το 2018 για την υποστήριξη των Σύρων προσφύγων που μένουν στην Τουρκία, αλλά και ένα παζάρι ψυχών: να παίρνει η ΕΕ απευθείας από την Τουρκία έναν πρόσφυγα για κάθε έναν πρόσφυγα που παίρνει πίσω η Τουρκία από την Ελλάδα, όπως είχε μεταδώσει πρώτο το πρακτορείο Reuters.
Η απαίτησή του για επίσπευση των διαδικασιών ελεύθερης μετακίνησης των Τούρκων πολιτών στην ΕΕ από τα τέλη του 2016 στον Ιούνιο έγινε δεκτή από τους Ευρωπαίους υπό τον όρο ότι η Άγκυρα θα τηρήσει τους όρους για αλλαγή του καθεστώτος απόδοσης βίζας προς στους πολίτες ισλαμικών κρατών και την εισαγωγή διαβατηρίων με χρήση βιομετρικών δεδομένων.
Παρέμεινε ασαφές το ποσό της επιπλέον βοήθειας, με τις διαρροές από τη σύνοδο να κάνουν λόγο για απαιτήσεις της Τουρκίας έως και 20 δισ. ευρώ. Ασαφής ήταν, επίσης, και η αναφορά στο άνοιγμα κεφαλαίων, ζήτημα που τα διεθνή Μέσα σχολίασαν ότι προκαλεί τις αντιδράσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Μέσα σε όλα αυτά ο Τούρκος πρωθυπουργός είπε ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να είναι καταφύγιο θυμάτων του πολέμου
Η Τουρκία θα είναι το καταφύγιο των θυμάτων του πολέμου της Συρίας, του Ισλαμικού Κράτους αλλά και τον βομβαρδισμό της Ρωσίας. Θα συνεχίσουμε την προσπάθειά μας για τη βοήθεια αυτών των ανθρώπων.
Ως προς αυτό, ο Τούρκος πρωθυπουργός ανέφερε με έμφαση ότι η Τουρκία έχει ήδη δαπανήσει πάνω από 10 δισ. δολάρια για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης και, συνεπώς, έχει κάθε δικαίωμα να επιζητεί τη βοήθεια της ΕΕ.
Τόνισε δε ότι αυτοί που ευθύνονται για την ανθρωπιστική τραγωδία θα πρέπει να δραστηριοποιηθούν για την κατάπαυση του πυρός στην περιοχή.
Τσίπρας: Απομονώσαμε αυτούς που θέλαν να απομονώσουν την Ελλάδα
Aμέσως μετά το τέλος της Συνόδου ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας προχώρησε σε δηλώσεις, οι οποίες σταχυολογούνται στα παρακάτω:
Στη σημερινή σύνοδο είχαμε μία σημαντική μετατόπιση του πλαισίου συζήτησης. Όλη η συζήτηση αφορούσε το plan b κι όχι το plan a. Το πώς δηλαδή με μονομερείς κινήσεις θα κατάφερναν να κλείσουν τη βαλκανική οδό, αδιαφορώντας αν πρόσφυγες και μετανάστες θα συνεχίσουν να έρχονται στα ελληνικά νησιά. Η Τουρκία ήρθε με δελεαστικές προτάσεις. Υπήρχε μία πρώτη συμφωνία στις χθεσινές συζητήσεις. Οι προτάσεις αυτές έθεταν ως όρο και κάποια ανταλλάγματα, που δεν μπορούσαν να συζητηθούν σήμερα. Και γιατί κάποια από αυτά ήταν υπερβολικά.
Video: Δηλώσεις Αλ. Τσίπρα μετά τη Σύνοδο Κορυφής
Μπήκε η συζήτηση ξανά σε μια σωστή βάση. Αυτό που μας απασχολεί πώς θα τελειώσει αυτό το δράμα με τους διακινητές να ηγεμονεύουν στο Αιγαίο και ανθρώπους να χάνονται στη θάλασσα. Η σύνοδος συνεχίζεται αύριο στη Σμύρνη όπου και θα προχωρήσουμε στην επικαιροποίηση της συμφωνίας επανεισδοχής όπου η Τουρκία θα παίρνει πίσω όλους τους μετανάστες που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής.
Η σύνοδος ανέδειξε για άλλη μία φορά το διχασμό που υπάρχει στην Ε.Ε. Αυτές οι δυνάμεις εκτέθηκαν και απομονώθηκαν οι χώρες εκείνες που ήθελαν να απομονώσουν την Ελλάδα και δημιουργήθηκαν τείχη απέναντι σε αυτούς που χτίζουν τείχη. Η επόμενη σύνοδος Kορυφής θα είναι εξαιρετικά κρίσιμη και θέλω να πιστεύω ότι θα αρχίσει να αναδεικνύεται ο σεβασμός του καθένα στην ανάγκη του άλλου.Πετύχαμε πλήρη οικονομική στήριξη, μία επικαιροποίηση για μία fast track επανεισδοχή. Οι εικόνες που αναπαράγονται σήμερα από την Ειδομένη είναι εικόνες τραγικές.
Μέρκελ: Παίρνουμε μέτρα για την ανακούφιση της Ελλάδας
Στην πιο πολυαναμενόμενη, ίσως, δήλωση της βραδίας, η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκέλα Μέρκελ ανέφερε ότι στη σύνοδο εξετάστηκε το πώς θα βελτιωθεί και θα γίνει βιώσιμη η ανθρωπιστική κατάσταση στην Ελλάδα, σημειώνοντας πως είναι ανάγκη να στηριχθεί η χώρα.
Σε ό,τι αφορά την Τουρκία, ανέφερε ότι διαπιστώθηκε πως η χώρας έχει κάνει σημαντικά βήματα στην προστασία των συνόρων της, αλλά και στη βελτίωση των συνθηκών ζωής των προσφύγων που βρίσκονται στο έδαφός της. Η Μέρκελ έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην πρόσβαση των Σύρων προσφύγων στην απασχόληση, αλλά και σε επιδοτούμενα έργα για την υποστήριξη τους.
Για την επιχείρηση του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο, είπε ότι αναμένεται να συμβάλει στην καταπολέμηση των δικτύων διακινητών, ενώ χαρακτήρισε «πρωτοποριακή» την πρόταση για επιστροφή στην Τουρκία των προσφύγων που έχουν εισέλθει παράνομα στην Ελλάδα και την επανεγκατάσταση ισάριθμων προσφύγων απευθείας από την Τουρκία στα ευρωπαϊκά κράτη. Όπως επισήμανε, κάτι τέτοιο θα έσπαγε το «φαύλο κύκλο» των ριψοκίνδυνων ταξιδιών στο Αιγαίο, καθώς θα δημιουργούσε κίνητρα για νόμιμη μετανάστευση.
Η τουρκική πρόταση συνιστά σημαντική εξέλιξη. Εάν εφαρμοστεί, θα σπάσει τους κρίκους της αλυσίδας να μπαίνει κανείς σε μια βάρκα για να εγκατασταθεί στην Ευρώπη..
Τέλος, η καγκελάριος τόνισε πως η συμφωνία επανεισδοχής θα εφαρμοστεί μόλις υπάρξει τελική συμφωνία στην επόμενη σύνοδο κορυφής, καθώς ορισμένα κράτη-μέλη ζήτησαν περισσότερο χρόνο για να συμβουλευθούν τα κοινοβούλιά τους.
Εργαστήκαμε για να δημιουργήσουμε πώς θα πρέπει να εξελιχθεί περαιτέρω το Δουβλίνο, μία σειρά μέτρων που ανταποκρίνονται στην αναγκαιότητα της παρούσας κατάστασης. Παίρνουμε μέτρα για να διαμορφώσουμε μια κατάσταση ανεκτή για την Ελλάδα, να βοηθήσουμε την Ελλάδα να προστατεύει τα εξωτερικά της σύνορα και να τη βοηθήσουμε στην επιστροφή των μεταναστών που δεν υπόκεινται σε καθεστώς ασύλου. Είπαμε ότι η Τουρκία έχει λάβει μία σειρά μέτρων για βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των μεταναστών, η Τουρκία πίεσε να δοθούν τα 3 δισ. ευρώ για να γίνουν προγράμματα να αποδώσουν αμέσως. Στη συνέχεια συμφωνήσαμε ακούγοντας ότι ξεκίνησαν οι δραστηριότητες του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο.
Αν και επέμεινε στις γνωστές της θέσεις περί ανοιχτών/κλειστών συνορών, το τελικό ανακοινωθέν ήταν σαφές: «Οι παράτυπες ροές μεταναστών στον διάδρομο των δυτικών Βαλκανίων κλείνουν».
Πηγή: .cnn.gr/
