Σύνταξη: Ανδρονίκη Κουτσαβλή
Την ανησυχία για την ετοιμότητα της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου απέναντι στις ζωονόσους και ειδικότερα στον αφθώδη πυρετό αναδεικνύουν παρεμβάσεις της αντιπολίτευσης, με αιχμή την ανάγκη άμεσης ενίσχυσης των υποδομών και επιτάχυνσης κρίσιμων μέτρων βιοασφάλειας. Στο επίκεντρο βρίσκονται προτάσεις για τη δημιουργία τοπικού μηχανισμού μοριακών ελέγχων στη Λέσβο, καθώς και ερωτήματα για καθυστερήσεις στην εγκατάσταση απολυμαντικών πυλών σε Σάμο και Ικαρία, την ώρα που παραμένει ανοικτό το ζήτημα της σύγκλησης ειδικής συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου για το σύνολο της κρίσης, με τον επικεφαλής της «Νέας Δυναμικής» Θεόδωρος Βαλσαμίδης να κάνει λόγο για παράβαση του Κανονισμού Λειτουργίας του Περιφερειακού Συμβουλίου.
Στις 9 Ιουνίου 2026, στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δήμου Λήμνου, επρόκειτο να πραγματοποιηθεί η 2η ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας της Περιφερειακής Αρχής Βορείου Αιγαίου, σύμφωνα με την αρ. πρωτ. 69624/04-06-2026 πρόσκληση. Στις 10 Ιουνίου 2026, με δελτίο Τύπου της παράταξης «Νέα Δυναμική», έγινε γνωστό ότι η συνεδρίαση αναβλήθηκε.
Η λίστα της συνεδρίασης περιελάμβανε θέματα επίκαιρα και σημαντικά, εκ των οποίων δύο αφορούσαν τον αφθώδη πυρετό. Ειδικότερα, η περιφερειακή σύμβουλος της παράταξης «Νέα Δυναμική», Καλλιόπη Γόμου Πρωτογεράκη, θέτει το ερώτημα: «Σε ποιες ενέργειες έχει προβεί η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου για την αναβάθμιση του εργαστηρίου στην Παγανή;».
Η κα Γόμου επισημαίνει την ανάγκη αναβάθμισης του εργαστηρίου στην Παγανή και τη δημιουργία τοπικού μηχανισμού μοριακών ελέγχων (PCR) στη Λέσβο, μέσω αξιοποίησης υφιστάμενων υποδομών της Περιφερειακής Εταιρείας Ανάπτυξης Βορείου Αιγαίου. Η πρόταση γίνεται με φόντο τον αφθώδη πυρετό, για τον οποίο μήνες μετά το πρώτο κρούσμα δεν υπάρχει ολοκληρωμένη επιδημιολογική εικόνα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη διαχείριση της νόσου.
Το θέμα, παρά τον επείγοντα και ουσιαστικό του χαρακτήρα, δεν συζητήθηκε. Όπως δεν συζητήθηκε και το θέμα που υπέβαλε ο περιφερειακός σύμβουλος της αντιπολιτευόμενης παράταξης Ιωάννης Κατσούλης, ο οποίος κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις καθυστερήσεις στην εγκατάσταση απολυμαντικών πυλών ψεκασμού–απολύμανσης οχημάτων σε Σάμο, Ικαρία και Φούρνους και ζητά διευκρινίσεις για τις ενέργειες της ΠΒΑ για την προστασία των Περιφερειακών Ενοτήτων από τη ζωονόσο του αφθώδους πυρετού των αιγοπροβάτων.
Το 1 εκατ. του Υπουργείου Εσωτερικών
Την ανάγκη συγκρότησης εργαστηρίου είχε επισημάνει ο κ. Βαλσαμίδης στη συνεδρίαση της Περιφερειακής Επιτροπής στις 24 Απριλίου 2026. Όπως ανέφερε, «για τη διευκόλυνση των εργαστηριακών ελέγχων, καταθέτω την πρόταση να ζητηθεί από το Υπουργείο Εσωτερικών η χρηματοδότηση κατάλληλης υποδομής – μηχανημάτων για την πραγματοποίηση εργαστηριακών ελέγχων στο νησί, αξιοποιώντας την εμπειρία και το στελεχιακό δυναμικό της Περιφερειακής Εταιρείας Ανάπτυξης Βορείου Αιγαίου, που διαθέτει ήδη διαπίστευση ΕΣΥΔ και επιστημονικό δυναμικό, το οποίο θα μπορούσε να ενισχυθεί περαιτέρω. Στην προσπάθεια αυτή θα μπορούσε να συμβάλει και το Πανεπιστήμιο Αιγαίου».
Στην ίδια συνεδρίαση εγκρίθηκε η υποβολή αιτήματος για έκτακτη επιχορήγηση από το Υπουργείο Εσωτερικών για κάλυψη αναγκών σε ζωοτροφές. Ωστόσο το 1 εκατομμύριο ευρώ που ζητήθηκε δεν κατευθύνθηκε τελικά σε ζωοτροφές, αλλά σε άλλες ανάγκες για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού.
Βαλσαμίδης: Παράβαση του Κανονισμού λειτουργίας
Τρεις μήνες μετά το πρώτο καταγεγραμμένο κρούσμα αφθώδους πυρετού στην Πελόπη και ενώ όλες οι παρατάξεις έχουν ζητήσει ειδική συνεδρίαση, αυτή δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί. Ο επικεφαλής της «Νέας Δυναμικής», Θεόδωρος Βαλσαμίδης, κάνει λόγο για παράβαση του Κανονισμού Λειτουργίας του Περιφερειακού Συμβουλίου, καθώς –όπως υποστηρίζει– έχει κατατεθεί αίτημα από το απαιτούμενο ποσοστό συμβούλων χωρίς να έχει συγκληθεί συνεδρίαση.
Τοπικός μηχανισμός μοριακών ελέγχων
Η κα Γόμου, επικαλούμενη το παράδειγμα της Περιφέρειας Θεσσαλίας, που αξιοποίησε τις τοπικές υποδομές της για την αντιμετώπιση επιζωοτίας ευλογιάς, ζητά τη χρηματοδότηση εξοπλισμού για τη δημιουργία τοπικού μηχανισμού PCR στη Λέσβο, στο ήδη υπάρχον εργαστήριο της Περιφερειακής Εταιρείας Ανάπτυξης Βορείου Αιγαίου.
Υποστηρίζει ότι για την προμήθεια εξοπλισμού μπορεί να εφαρμοστεί ο Ν. 4412/2016 (άρθρο 32), που επιτρέπει απευθείας διαδικασίες σε κατεπείγουσες περιπτώσεις. Παράλληλα, σημειώνει ότι ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός 2017/625 (άρθρο 42) προβλέπει τη δυνατότητα προσωρινής άδειας λειτουργίας σε ήδη πιστοποιημένα εργαστήρια, ώστε να μειωθεί ο χρόνος αναμονής των αποτελεσμάτων στις 24 ώρες.
Όπως καταλήγει, η πρόταση αυτή αποτελεί σημαντική επένδυση για το παρόν και το μέλλον της κτηνοτροφίας και ένα ουσιαστικό υγειονομικό εργαλείο προστασίας για τα νησιά.
Καθυστερούν οι πύλες ψεκασμού στην ΠΕ Σάμου
Ο Ιωάννης Κατσούλης αναδεικνύει επίσης τις καθυστερήσεις στην υλοποίηση μέτρων βιοασφάλειας σε Σάμο και Ικαρία, με φόντο τον κίνδυνο εξάπλωσης του αφθώδους πυρετού.
Όπως σημειώνει, παρά την έγκριση δαπάνης 22.185 ευρώ για την προμήθεια και εγκατάσταση τριών πυλών απολύμανσης, καθώς και τη σχετική επισήμανση της Περιφέρειας ήδη από τις 14 Απριλίου 2026, η υλοποίηση των μέτρων προχωρά με καθυστέρηση. Αντιθέτως όπως θα σημειωθεί στην Χίου τα μέτρα έχουν ήδη εφαρμοστεί. Στη Λέσβο η πρώτη αψίδα απολύμανσης τοποθετήθηκε στις 6 Απριλίου 2026, ενώ το πρώτο κρούσμα στο νησί επιβεβαιώνεται στις 16 Μαρτίου 2026 και ενώ το Μάιο του 2025 γνωστοποιείται η ύπαρξη κρούσματος αφθώδους πυρετού στα γειτονικά παράλια της Τουρκίας.
Ζητά τέλος διευκρινίσεις για τους λόγους της καθυστέρησης, αλλά και για τα πρόσθετα μέτρα που προγραμματίζονται, προκειμένου να αποφευχθεί επιδείνωση της κατάστασης εν μέσω τουριστικής περιόδου.