Με πρόσφατο δελτίο Τύπου, το Τμήμα Τουρισμού της Διεύθυνσης Παιδείας, Πολιτισμού, Αθλητισμού και Τουρισμού του Δήμου Ανατολικής Σάμου παρουσιάζει την έκθεση φωτογραφίας με θέμα τις αυτοφυείς ορχιδέες της Σάμου, δίνοντας την εντύπωση ότι πρόκειται για μια δράση που φέρει αποκλειστικά τη δική του σφραγίδα.
Ωστόσο, όπως προκύπτει από το συνοδευτικό φωτογραφικό υλικό του δελτίου, το πραγματικό περιεχόμενο της έκθεσης δεν το δημιούργησε το Τμήμα Τουρισμού, Οι φωτογραφίες αποτελούν προϊόν της προσωπικής ενασχόλησης και συλλογής ιδιωτών, ερασιτεχνών φωτογράφων, οι οποίοι προσφέρουν το ουσιαστικό αντικείμενο της διοργάνωσης.
Παρ' όλα αυτά, στο Δελτίο Τύπου απουσιάζουν ακόμη και τα στοιχειώδη βιογραφικά, ή έστω μια σύντομη αλλά ουσιαστική αναφορά στους πραγματικούς δημιουργούς της έκθεσης.
Αναζητήσαμε πληροφορίες στο διαδίκτυο για τους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από την έκθεση - κυριολεκτικά πίσω από την κάμερα- και δε βρήκαμε κανένα στοιχείο. Έτσι, οι πραγματικοί πρωταγωνιστές της προσπάθειας μένουν στη σκιά, ενώ στο προσκήνιο ξεκάθαρα προβάλλεται μια συγκεκριμένη δημοτική υπηρεσία.
Και εδώ ακριβώς ξεκινά ο προβληματισμός.
Καταρχάς, το Δελτίο Τύπου δεν αναδεικνύει το Δήμο Ανατολικής Σάμου ως το θεσμικό φορέα που στηρίζει μια δράση προς όφελος του τόπου. Αντίθετα, αναδεικνύει αποκλειστικά το Τμήμα Τουρισμού, μια επιμέρους υπηρεσία του Δήμου, η οποία δεν αποτελεί αυτοτελές τμήμα σύμφωνα με το οργανόγραμμα του Δήμου και η οποία απέκτησε μόλις πριν από λίγους μήνες πολιτική ηγεσία με τον ορισμό Αντιδημάρχου Τουρισμού, την κυρία Σταματία Θωμασούλη.
Και αυτή η διαφορά είναι ουσιαστική. Στην αυτοδιοίκηση, οι δράσεις δεν αποτελούν επιτυχίες μιας υπηρεσίας, ούτε ενός υπαλλήλου, αλλά του ίδιου του Δήμου ως συλλογικού θεσμού και, τελικά, της τοπικής κοινωνίας. Οι υπηρεσίες υπάρχουν για να υπηρετούν το Δήμο, όχι για να αποτελούν οι ίδιες αντικείμενο προβολής.
Όταν, λοιπόν, η επικοινωνία περιστρέφεται διαρκώς γύρω από το «Τμήμα Τουρισμού» και όχι γύρω από τον Δήμο και το τουριστικό προϊόν της Σάμου - εάν βέβαια το θέμα της συγκεκριμένης έκθεσης μπορεί να παράξει έστω έμμεσα κάποιο είδος τουριστικού προϊόντος - δημιουργείται εύλογα η αίσθηση ότι η αυτοπροβολή της υπηρεσίας αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα από την προβολή του ίδιου του τόπου.
Αναπόφευκτα λοιπόν προκύπτει το εξής ερώτημα, στραβά πάει ο γυαλός ή στραβά αρμενίζουμε; Γιατί αυτή η επισήμανση "Το τμήμα τουρισμού διοργανώνει"; Που χρησιμεύει; Ποιόν εξυπηρετεί;
Η τουριστική προβολή ενός προορισμού δεν μπορεί να εξαντλείται στην έκδοση δελτίων Τύπου ούτε στην ευκαιριακή επικοινωνιακή αξιοποίηση κάθε διαθέσιμης, εύκολης δράσης, η οποία ανεξάρτητα από την εμβέλεια που επιδιώκει, στο τέλος, ενδεχομένως, να είναι περιορισμένη εξαιτίας της ιδιαίτερης θεματολογίας της. Δεν αρκεί να δημιουργείται η εντύπωση ότι «το Τμήμα Τουρισμού κάνει κάτι». Το ζητούμενο είναι να γίνεται αυτό που πραγματικά χρειάζεται ο τόπος.
Για παράδειγμα, την ώρα που ο Δήμος Ανατολικής Σάμου επιλέγει να επενδύει επικοινωνιακά σε δράσεις περιορισμένου τουριστικού αποτυπώματος, ο Δήμος Δυτικής Σάμου αναλαμβάνει τη φιλοξενία του τερματισμού της Aegean Regatta 2026, μιας από τις πλέον αναγνωρίσιμες ιστιοπλοϊκές διοργανώσεις του Αιγαίου, με πολυετή παρουσία, διεθνή χαρακτήρα και σημαντική απήχηση στον ιστιοπλοϊκό κόσμο.
Η Aegean Regatta δεν είναι απλώς μια ακόμη εκδήλωση. Είναι ένα γεγονός που προάγει μια δημοφιλή εναλλακτική μορφή τουρισμού, προσελκύοντας το έντονο ενδιαφέρον δεκάδων ναυτικών ομίλων και μεμονωμένων ιστιοπλόων, πληρωμάτων, συνοδών και επισκεπτών η οποία δημιουργεί πολυήμερη τουριστική κίνηση, παράγει εκτεταμένη δημοσιότητα, ενώνει σχεδόν ολόκληρο το Αιγαίο με τη Σάμο σε μία κοινή θαλάσσια διαδρομή και προβάλλει το νησί ως προορισμό ιστιοπλοΐας σε ένα εξειδικευμένο αλλά ιδιαίτερα δυναμικό κοινό με υψηλή ταξιδιωτική αξία.
Εκεί ακριβώς βρίσκεται η διαφορά ανάμεσα στην ευκαιριακή επικοινωνία και στην επικοινωνιακή στρατηγική. Ανάμεσα στη διαχείριση της εικόνας και στη δημιουργία πραγματικού τουριστικού προϊόντος. Ανάμεσα στην προβολή μιας υπηρεσίας, ενός τμήματος τουρισμού, και στην προβολή ενός ολόκληρου προορισμού.
Η Σάμος δεν έχει ανάγκη από περισσότερα δελτία Τύπου που αναδεικνύουν το Τμήμα Τουρισμού του ενός ή του άλλου δήμων, των υπαλλήλων και των αντιδημάρχων. Έχει ανάγκη από έναν τουριστικό σχεδιασμό που θα αναδεικνύει τον ίδιο το Δήμο, θα αξιοποιεί τις μεγάλες ευκαιρίες του νησιού και θα δημιουργεί δράσεις με πραγματικό αποτύπωμα στην τουριστική ανάπτυξη.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, οι επισκέπτες δεν επιλέγουν έναν προορισμό επειδή διάβασαν ένα δελτίο Τύπου για τις άγριες ορχιδέες ή για το χαμαιλέοντα. Τον επιλέγουν επειδή κάποιος είχε το όραμα να τον κάνει πραγματικά ελκυστικό.