Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο χτίζονται τα ακίνητα στην Ελλάδα ετοιμάζει το υπουργείο Περιβάλλοντος, καταργώντας όλες τις επιμέρους διατάξεις και εισάγοντας το γενικό κανόνα του «ιδεατού στερεού»Με απλά λόγια, η πολεοδομική νομοθεσία θα προβλέπει το περίγραμμα, ένα «κουτί» μέσα στο οποίο ο καθένας θα μπορεί να χτίζει ότι θέλει, αρκεί να μην υπερβεί τα όρια του περιγράμματος.
Όσα αυθαίρετα χτίστηκαν μέχρι το τέλος του 2010 φαίνεται ότι θα ενταχθούν στη ρύθμιση τακτοποίησης-νομιμοποίησης του υπουργείου Περιβάλλοντος. Φειδωλές, εξάλλου, αναμένεται να είναι οι εκτός σχεδίου τακτοποιήσεις, ενώ ιδιαίτερα τσουχτερές θα είναι για όσους δεν διαθέτουν οικοδομική άδεια.
Την ίδια στιγμή, πάντως, στο υπουργείο ετοιμάζουν ριζικές αλλαγές στο Γενικό Οικοδομικό Κανονισμό, ο οποίος, σύμφωνα με πληροφορίες, θα εισάγει πλέον την έννοια του «ιδεατού στερεού». Το τελικό ύψος του προστίμου θα είναι ανάλογο μιας σειράς κριτηρίων, με βασικότερα τα εξής:
- Την ύπαρξη ή μη οικοδομικής άδειας. Εάν ένα αυθαίρετο έχει κάνει απλά υπέρβαση άδειας θα πρέπει να πληρώσει πολύ μικρότερο πρόστιμο από ένα που έχει χτιστεί χωρίς άδεια.
- Το αν το ακίνητο είναι εντός ή εκτός σχεδίου. Τα εντός σχεδίου αυθαίρετα θα επιβαρύνονται με μικρότερα πρόστιμα από όσα έχουν χτιστεί εκτός σχεδίου. Μάλιστα, κύκλοι του υπουργείου αναφέρουν ότι στα εκτός σχεδίου οι τακτοποιήσεις θα είναι φειδωλές, στέλνοντας το μήνυμα ότι δεν πρόκειται να ενταχθούν οι πάντες, αφού η τακτοποίησή τους θα εξαρτηθεί από τι είδους παράβαση έχουν κάνει.
- Το είδος της χρήσης. Το πρόστιμο θα είναι σαφές πιο μικρό αν πρόκειται για πρώτη κατοικία.
- Το είδος της πολεοδομικής υπέρβασης και το αν έχει γίνει αλλαγή χρήσης.
- Την αντικειμενική αξία του ακινήτου.
Επίσης, το πρόστιμο θα είναι μικρότερο για όσους έχουν ανεγείρει αυθαίρετο πριν από το 2003 σε σχέση με όσους το έχτισαν αργότερα.
Οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων θα έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν το πρόστιμο και να «γλιτώσουν» την κατεδάφιση για ένα χρονικό διάστημα που στα εντός σχεδίου θα είναι κατά πάσα πιθανότητα 40 χρόνια. Για τα εκτός σχεδίου θα ισχύσουν κατά τόπους ρυθμίσεις που θα εξαρτώνται από το βαθμό εξέλιξης του πολεοδομικού σχεδιασμού του δήμου στον οποίο ανήκει το αυθαίρετο.
Παράλληλα, οι ιδιοκτήτες, πληρώνοντας το πρόστιμο, θα λάβουν και το δικαίωμα να μεταβιβάσουν το ακίνητό τους.
Επιπλέον, δεν θα επιβαρύνονται με ΕΤΑΚ και Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας αναδρομικά, αλλά θα υπάγονται στις φορολογικές διατάξεις από τη δήλωσή τους και εφεξής. Ακόμα, απαλλάσσονται από ασφαλιστικές εισφορές για την ανέγερση, εφόσον το ΙΚΑ δεν έχει εκδώσει πράξη επιβολής εισφορών μέχρι την υποβολή της αίτησης υπαγωγής στη ρύθμιση.
Από τις ρυθμίσεις εξαιρούνται τα αυθαίρετα που βρίσκονται σε ρέματα, βιοτόπους, παραλιακά δημόσια κτήματα, αρχαιολογικούς χώρους, δάση και αναδασωτέες εκτάσεις. Στη ρύθμιση θα ενταχθούν αυθαίρετα που χτίστηκαν είτε μέχρι το τέλος του 2009 είτε μέχρι το τέλος του 2010. Αυτά είναι τα δύο σενάρια που επεξεργάζονται αυτή τη στιγμή στο υπουργείο, με πιθανότερο να ισχύσει το δεύτερο.
Αλλαγή ΓΟΚ
Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπουργείο Περιβάλλοντος ετοιμάζει ριζικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο χτίζονται τα ακίνητα στην Ελλάδα, καταργώντας όλες τις επιμέρους διατάξεις και εισάγοντας το γενικό κανόνα του «ιδεατού στερεού».
Με απλά λόγια, η πολεοδομική νομοθεσία θα προβλέπει το περίγραμμα, ένα «κουτί» μέσα στο οποίο ο καθένας θα μπορεί να χτίζει ότι θέλει, αρκεί να μην υπερβεί τα όρια του περιγράμματος.
Με τον τρόπο αυτό εκτιμούν στο υπουργείο ότι θα απλοποιηθεί η πολεοδομική νομοθεσία και δεν θα επιτρέπονται παρερμηνείες και «παραθυράκια» που θα επιτρέπουν ουσιαστικά τις αυθαιρεσίες. Ο νέος Γενικός Οικοδομικός Κανονισμός (ΓΟΚ) αναμένεται να θεσμοθετηθεί τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.
Παράδειγμα νομιμοποίησης
Αυθαίρετο εντός σχεδίου, με υπέρβαση αδείας 50 τ.μ. Ο ιδιοκτήτης του ακινήτου θα πρέπει πρώτα να πληρώσει το πρόστιμο και να αποκτήσει πιστοποιητικό αρχιτεκτονικής ένταξης.
Υστερα -αν το επιθυμεί και διαθέτει και τα χρήματα- μπορεί να πάει στην «τράπεζα γης» του δήμου που ανήκει και να αγοράσει υπόλοιπο συντελεστή δόμησης 50 τ.μ., τα οποία θα έχει πουλήσει στην «τράπεζα γης» κάποιος άλλος ιδιώτης που έχει χτίσει κανονικά, άλλα δεν έχει εξαντλήσει το συντελεστή δόμησης, ή από το υπόλοιπο συντελεστή που έχει κάθε δήμος συνολικά.
Με τον τρόπο αυτό θα νομιμοποιεί μια για πάντα την αυθαιρεσία του, αφού με την αγοραπωλησία των δικαιωμάτων συντελεστή δόμησης εξασφαλίζεται ότι στο επίπεδο του δήμου το περιβαλλοντικό ισοζύγιο δεν θα αλλάξει, αφού και ο πωλητής των δικαιώματων δεσμεύεται ότι δεν θα κάνει ποτέ χρήση του υπόλοιπου συντελεστή.
Αυθαίρετο 200 τ.μ. εκτός σχεδίου σε περιοχή με όριο αρτιότητας 4 στρεμμάτων, σε οικόπεδο 3 στρεμμάτων. Ο ιδιοκτήτης αφού πληρώσει το πρόστιμο θα μπορεί να αγοράσει από την τοπική «τράπεζα γης» άυλο τίτλο 1 στρέμματος (που του υπολείπεται για το όριο αρτιότητας), τον οποίο έχει πουλήσει άλλος ιδιοκτήτης νόμιμου κτίσματος 200 τ.μ. σε εκτός σχεδίου οικόπεδο 5 στρ.
Ουσιαστικά ο τελευταίος πουλάει το δικαίωμα του ενός επιπλέον από το όριο αρτιότητας στρέμματος που διαθέτει, με την προϋπόθεση ότι δεν θα το αξιοποιήσει στο μέλλον για δόμηση ή δεν θα αυξήσει τα τετραγωνικά του υφιστάμενου κτίσματος.
Με απλά λόγια, αν κάποιος έχει χτίσει σε οικόπεδο 2 στρεμμάτων, ενώ η δόμηση επιτρέπεται στα 4 στρ., θα πρέπει να αγοράσει 2 στρέμματα στον ίδιο δήμο, αδόμητα άρτια και οικοδομήσιμα, τα οποία θα παραμείνουν αδόμητα, με σκοπό ο δήμος να τα χρησιμοποιήσει για τη δημιουργία ελεύθερων χώρων ή απλά να παραμείνουν αδόμητα.
Γ. Παπακωνσταντίνου στη Βουλή
Όπως έχει δηλώσει ο πρωθυπουργός, τραβάμε μία κόκκινη γραμμή με το παρελθόν, προχωράμε σε μία δίκαιη ρύθμιση, η οποία εισάγει τη λογική του περιβαλλοντικού ισοδύναμου.
Mία ρύθμιση η οποία, φυσικά, εξαιρεί αυθαίρετα σε ευαίσθητες περιοχές, σε δασικές και αναδασωτέες περιοχές, σε αιγιαλούς.
Aλλά, μια ρύθμιση με την οποία θα μπορεί κάποιος να μεταβιβάζει ένα κτίσμα που σήμερα θεωρείται αυθαίρετο, αφού βεβαίως έχει πληρώσει όλα τα πρόστιμα που θα προβλέπει ο νόμος.
Tαυτόχρονα, ενδυναμώνουμε τη διαδικασία για τη δυνατότητα κατεδάφισης όλων των αυθαιρέτων που θα μείνουν εκτός της ρύθμισης.
Eίναι μία πολύ μεγάλη πρωτοβουλία αυτή που αναλαμβάνουμε, η οποία θα φέρει λογική, για να μπορέσουμε από εδώ και πέρα να προχωρήσουμε στη χωροθέτηση και πολεοδόμηση, όπως και στην υπόλοιπη Eυρώπη.
