Πού θα κριθεί η προσφυγή στις κάλπεςΣε περίπτωση ανασχηματισμού, πρόσωπο-κλειδί ο Γ. Παπακωνσταντίνου
Toυ Κ. Π. Παπαδιοχου
Σε τροχιά κρίσιμων αποφάσεων οδηγεί τον πρωθυπουργό κ. Γ. Παπανδρέου το ασφυκτικό πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο που συνδιαμορφώνουν οι πιέσεις της τρόικας, η αδυναμία υλοποίησης των επιταγών του Μνημονίου και η ανάγκη πρόσθετων δημοσιονομικών μέτρων το τρέχον έτος, αλλά και την περίοδο 2012-2015.
Στο Μέγαρο Μαξίμου εδραιώνεται η πεποίθηση ότι η επίτευξη των κυβερνητικών στόχων, που είναι πλέον συνυφασμένοι με την αποτροπή της χρεοκοπίας της χώρας, είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθεί μέσα σ' ένα κλίμα αδράνειας του υπουργικού συμβουλίου και συνεχών «εκρήξεων» της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ. Ετσι, η 15η Απριλίου θεωρείται πλέον «ορόσημο» για τις περαιτέρω πολιτικές εξελίξεις.
Τότε, ο πρωθυπουργός θα έχει στα χέρια του και θα παρουσιάσει το μεσοπρόθεσμο σχέδιο για την τριετία 2012-2015, τα εισπρακτικά μέτρα για την κάλυψη της «μαύρης τρύπας» της περιόδου 2010-2011, τον πρώτο κατάλογο των αποκρατικοποιήσεων, αλλά και ένα πλαίσιο αναπτυξιακών και κοινωνικών μέτρων που θα εμφανισθούν ως αντιστάθμισμα για την παρατεινόμενη λιτότητα.
Η υποδοχή που θα έχει το συνολικό αυτό «πακέτο» από τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και την κοινή γνώμη θα καθορίσει, όπως λέγεται, τις επόμενες κινήσεις του κ. Παπανδρέου: ο πρωθυπουργός φέρεται να μην επιθυμεί, στην παρούσα φάση, τις πρόωρες εκλογές, ειδικά καθώς οι τρέχουσες δημοσκοπήσεις αναδεικνύουν ως πιθανό το σενάριο της μη αυτοδυναμίας, ενώ ο κ. Αντ. Σαμαράς έχει αποκλείσει κάθε πιθανότητα συγκυβέρνησης. Ομως είναι προφανές ότι η προσφυγή στις κάλπες θα καταστεί μονόδρομος, εάν είτε το μεσοπρόθεσμο σχέδιο είτε τα εισπρακτικά μέτρα για το τρέχον έτος καταψηφιστούν από ομάδα βουλευτών του ΠΑΣΟΚ. Σε μια τέτοια περίπτωση, είναι προφανές πως οι ανακοινώσεις της 15ης Απριλίου θα αποτελέσουν την πολιτική ατζέντα με την οποία το κυβερνών κόμμα θα διεκδικήσει την ανανέωση της λαϊκής εντολής.
Αντιθέτως, στην περίπτωση κατά την οποία ο σκόπελος των σχετικών ψηφοφοριών στη Βουλή -που τοποθετούνται στις αρχές Μαΐου- υπερπηδηθεί, πολλοί εκτιμούν πως ο κ. Γ. Παπανδρέου είναι πολύ πιθανόν να αποφασίσει να «ανακατέψει» την κυβερνητική τράπουλα, προχωρώντας όμως σε διορθωτικό και όχι σαρωτικό ανασχηματισμό. Εξάλλου, ακόμη και εξ απορρήτων συνεργάτες του αναγνωρίζουν ότι υφίσταται πρόβλημα συντονισμού της κυβέρνησης, ενώ, παράλληλα, από τον ανασχηματισμό του περασμένου Σεπτεμβρίου έχουν προκύψει ορισμένα «συν», αλλά και κάποια «πλην». Επίσης, ο ανασχηματισμός θεωρείται ότι μπορεί να συμβάλει στον τερματισμό των «προσωπικών στρατηγικών» που έχουν αρχίσει να αναπτύσσουν ορισμένα πρωτοκλασάτα στελέχη.
Πρόσωπο-κλειδί σε περίπτωση ανασχηματισμού είναι εκ των πραγμάτων ο υπουργός Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου. Πολλοί προεξοφλούν ότι ο κ. Παπακωνσταντίνου θα παραμείνει στη θέση του, καθώς θεωρείται αξιόπιστος συνομιλητής με την τρόικα, αλλά και διότι τυχόν μετακίνησή του θα θεωρείτο δικαίωση των επιθέσεων που έχει δεχθεί από τη Ν. Δ. Σε περίπτωση παραμονής του, πάντως, υπάρχουν προς τον πρωθυπουργό εισηγήσεις για την ενίσχυση του οικονομικού επιτελείου με αναπληρωτές υπουργούς, ενώ εάν του δοθεί άλλο χαρτοφυλάκιο πρώτης γραμμής, ως πιθανοί αντικαταστάτες του φέρονται οι κ. Μ. Χρυσοχοΐδης, η κ. Αννα Διαμαντοπούλου, αλλά και ο κ. Ευάγγ. Βενιζέλος.
Σε κάθε περίπτωση, εάν ο κ. Παπανδρέου προχωρήσει όντως σε αλλαγές, η μετακίνηση του κ. Ευάγγ. Βενιζέλου σε άλλο κορυφαίο υπουργείο συγκεντρώνει ισχυρές πιθανότητες, ενώ το ίδιο ισχύει για τους κ. Γ. Ραγκούση και Δ. Ρέππα. Μάλιστα, για τον τελευταίο πολλοί εκτιμούν πως θα αναλάβει ρόλο συντονισμού των υπουργών, καθώς η Ομάδα Πολιτικού Σχεδιασμού έχει καταργηθεί στην πράξη και ο ίδιος διαθέτει το απαραίτητο πολιτικό κύρος εντός της κυβέρνησης, ώστε να ανταποκριθεί στα σχετικά καθήκοντα. Από τους λοιπούς υπουργούς «αμετακίνητοι» θεωρούνται ο κ. Ανδρ. Λοβέρδος και όσοι ανέλαβαν χαρτοφυλάκιο τον περασμένο Σεπτέμβριο, όπως οι κ. Χρ. Παπουτσής και Κ. Σκανδαλίδης. Αντιθέτως, επιμένουν τα σενάρια περί αποχώρησης από την κυβέρνηση της κ. Λούκας Κατσέλη, ενώ αντιφατικά είναι τα μηνύματα για την κ. Τίνα Μπιρμπίλη που έχει προκαλέσει δυσφορία για τις θέσεις της αναφορικά με τις αποκρατικοποιήσεις, αλλά στα περιβαλλοντικά θέματα απολαμβάνει την εμπιστοσύνη του πρωθυπουργού.
Γιατί λέει «όχι» στις πρόωρες εκλογές ο κ. Παπανδρέου
Η «απροθυμία» του πρωθυπουργού να συζητήσει το ενδεχόμενο των πρόωρων εκλογών παρότι το ΠΑΣΟΚ συνεχίζει να προηγείται στις δημοσκοπήσεις, αν και με συνεχώς μειούμενη διαφορά από τη Ν.Δ., αποτελεί αντικείμενο ευρείας συζήτησης στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ. Ορισμένοι υποστηρίζουν πως βασικός λόγος που ο κ. Γ. Παπανδρέου λέει «όχι» στο ενδεχόμενο της πρόωρης προσφυγής στις κάλπες είναι σχετική δέσμευση που έχει αναλάβει έναντι της τρόικας. Αλλοι, πάλι, εκτιμούν πως ο πρωθυπουργός «κρατάει» το εκλογικό χαρτί για αργότερα, και συγκεκριμένα για τις αρχές του 2012, όταν σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου, η χώρα θα έχει επιστρέψει σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης.
Σε κάθε περίπτωση, ενδεχόμενες πρόωρες εκλογές είναι εξέλιξη υψηλού ρίσκου για την κυβέρνηση, αλλά και τη χώρα, καθώς μπορεί να οδηγήσουν σε περίοδο ακυβερνησίας εν μέσω κρίσης, σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας ενός από τα δύο μεγάλα κόμματα: Ο κ. Αντώνης Σαμαράς αποκλείει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο συγκυβέρνησης με το ΠΑΣΟΚ. Επίσης, το κόμμα της κ. Ντόρας Μπακογιάννη, που θα μπορούσε δυνητικά να αποτελέσει κυβερνητικό εταίρο του ΠΑΣΟΚ, με βάση τις δημοσκοπήσεις, θα δώσει σκληρή μάχη προκειμένου να εισέλθει στη Βουλή.
