Ο χρόνος που πέρασε, θα μπορούσε να καταγραφεί στη νεώτερη ιστορία της ναυτιλίας, ως χρόνος « από το Άπειρο στο Μηδέν».Χρόνος, μεγάλης ευημερίας του θαλάσσιου μεταφορικού έργου που αιφνίδια μετατράπηκε όχι απλά, στην αναμενόμενη κυκλική κρίση, αλλά σε αγωνιώδη προβληματισμό για το σήμερα και το αύριο. Προβληματισμό που συνυπάρχουν η αβεβαιότητα και η αγωνία για την διατήρηση αυτών που έχουν επιτευχθεί, μαζί με κάποιες ελπίδες για περισσότερο ισορροπημένο περιβάλλον στο οποίον η παγκόσμια ναυτιλία θα μπορέσει να προσαρμοσθεί στις συνθήκες ενός απροσδιόριστου επί του παρόντος, μέλλοντος.
Προσωπικά, συμμερίζομαι τους φόβους για το μέγεθος του κινδύνου, έστω και κατά περίπτωση διαβαθμισμένου. Όμως, η πίστη μου για το αύριο παραμένει και βαθιά και ακλόνητη. Οι θαλάσσιοι δρόμοι ήταν και θα παραμείνουν αυτοί που φέρνουν την ευημερία στα πέρατα του πλανήτη, όταν αξιοποιούνται με διορατικότητα , σύνεση και επαγγελματική ευθύνη.
Βέβαια, η ανατροπή των δεδομένων ολόκληρης εξαετίας, από μια όχι συμβατική, αλλά βίαιη προσαρμογή της αγοράς, δικαιολογεί την ψυχολογία που δημιουργήθηκε. Γιατί ήταν το αποτέλεσμα δραματικής συγκυρίας, αφού τον κατήφορο των ναύλων, προκάλεσε η εκκωφαντική κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού συστήματος με όλες τις παρεπόμενες συνέπειες της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας.
Έτσι, η πτώση των ναύλων σε πρωτοφανή χαμηλά επίπεδα, από τις 11.800 μονάδες στις 663 για το ξηρό φορτίο, σε συνδυασμό με τα μεγάλα ανοίγματα παραγγελιών νέων πλοίων, μαζί με την περιορισμένη πιστωτική ροή όχι μόνο προς τη ναυτιλία αλλά κυρίως προς την παγκόσμια παραγωγή και κατανάλωση αγαθών, διαμόρφωσαν εκρηκτικό μίγμα που ενδεχομένως προοιωνίζεται μεγάλες αλλαγές και ανακατατάξεις. Άλλοι τις ορίζουν ως στροφή σε περισσότερο παραδοσιακά πρότυπα διότι πιστεύουν ότι οι ισχυροί συναισθηματικοί δεσμοί με τη θάλασσα, παραμένουν το μυστικό της διαχρονικής αντοχής της ελληνικής ναυτιλίας .Άλλοι πάλι, προτείνουν πορεία ανάλογα με τις εξελίξεις, δεδομένου ότι παντού και βεβαίως στη ναυτιλία, τα πάντα αλλάζουν. Επομένως η παραδοσιακή ελληνική ευελιξία και προσαρμοστικότητα, θα σηκώσουν το βάρος ενός καλύτερου μέλλοντος.
Ίδωμεν….
Όμως, αυτή την ώρα, ο έλληνας εφοπλιστής δεν θα πρέπει να ξεχάσει τις δυσκολίες που συνάντησε στην πορεία του προς την παγκόσμια κορυφή. Δυσκολίες, που για άλλους αποδείχθηκαν ανυπέρβλητες ή, καταλυτικές. Και ακόμη, ότι πάντα κατόρθωνε να βγαίνει από αυτές, πιο δυνατός και πιο δημιουργικός, επιβεβαιώνοντας την λαϊκή θυμοσοφία ότι « Ο καλός ο καπετάνιος στη φουρτούνα φαίνεται». Έστω και αν η φουρτούνα αυτή τη φορά, ενέσκηψε μετά από μακροχρόνια γαλήνη, που ήταν επόμενο σε πολλές περιπτώσεις, να τροφοδοτήσει αισθήματα αυτοπεποίθησης μη συμβατά με την εγγενή αστάθεια του ναυτιλιακού έργου.
Και όπως όλοι γνωρίζουμε, ο αιφνιδιασμός δεν είναι ποτέ με το μέρος του αιφνιδιαζόμενου.
Φαίνεται πως κάτι ήξεραν οι παλαιότεροι από μας …
Ωστόσο, θα συμφωνήσω με αυτούς που μέσα στον θολό ορίζοντα του παρόντος, διακρίνουν σημάδια τα οποία δικαιολογούν αισιοδοξία, όταν η θεομηνία στην παγκόσμια οικονομία τεθεί υπό έλεγχο. Ποια είναι τα σημάδια αυτά; Ο περιορισμός από τα πράγματα, του όγκου των παραγγελιών νέων πλοίων . Η έξοδος από την αγορά της παρήλικης χωρητικότητας η οποία δραστηριοποιήθηκε αποδοτικά και πέρα από κάθε προσδοκία, κατά τη χρονική επέκταση της ευημερίας. Αλλά και η συστολή της υπερπροσφοράς ναυπηγικών κλινών όπως τα περίφημα «green fields» της Κίνας, πρόκληση και πειρασμός για τους τολμηρούς του διεθνούς shipping.
Ψυχραιμία λοιπόν, και αναμονή, γιατί οι καλές ημέρες ποτέ δεν εξαντλήθηκαν στην μακραίωνη ιστορία της παγκόσμιας ναυτιλίας. Παρά το γεγονός ότι οι δυσκολίες και προπαντός οι δυσάρεστες εκπλήξεις δεν έλειψαν και δεν λείπουν. Ποιος περίμενε την αναζωπύρηση σε τέτοιο απειλητικό βαθμό , της μεσαιωνικής μάστιγας της πειρατείας τον 21ο αιώνα ;
Και ποιος θα φανταζόταν ότι ο άξιος συνάδελφός μας ο Περικλής Παναγόπουλος θα γινόταν τον πρώτο μήνα του 2009, στόχος μιας εγκληματικής απαγωγής, η οποία πέρα από την δραματική ανθρώπινη πλευρά της, θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα και στη χώρα μας και στη ναυτιλία;
******************
Και τώρα στα δικά μας, στα πεπραγμένα της Ένωσης τον χρόνο που πέρασε.
Έτος ευημερίας το 2008 στο μεγαλύτερο μέρος του, αλλά και προβλημάτων στη διαχείριση ενός μεγάλου στόλου, που έπρεπε να αντιμετωπισθούν με προσεκτικούς χειρισμούς μέσα και έξω από τα όρια της πατρίδας μας. Όμως πιστεύω ότι για μια ακόμη φορά, έγινε σωστή δουλειά.
Και πρώτα σύντομη αναφορά στο νηολόγιο.
Από την εφαρμογή των κυβερνητικών μέτρων για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των πλοίων υπό ελληνική σημαία μέχρι και σήμερα, ενεγράφησαν στο εθνικό νηολόγιο 170 νεότευκτα και νέας γενιάς πλοία.
Η εξέλιξη αυτή πρέπει να θεωρηθεί ικανοποιητική αν ληφθεί υπόψη το φράγμα της έλλειψης στελεχών που σε πολλές περιπτώσεις παρεμπόδισε μεγάλο αριθμό πλοίων να υψώσουν την κυανόλευκο, γιατί η επάνδρωσή τους και στη γέφυρα και στο μηχανοστάσιο, ήταν από προβληματική μέχρι ανέφικτη.
Αυτός ο λόγος καθώς και η ανησυχία γιατί το τι μέλει γενέσθαι με την εντεινόμενη απροθυμία των νέων να ακολουθήσουν τη ναυτική σταδιοδρομία παρά τα μεγάλα οικονομικά της πλεονεκτήματα, μας οδήγησε στην απόφαση να προχωρήσουμε σε συντονισμένη πλέον, διαδικασία ενημέρωσης και προβολής του ναυτικού επαγγέλματος, βάση σχεδίου που στήριξε με την πείρα και τις ειδικές γνώσεις του σε πρώτη φάση, το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο του υπουργείου Παιδείας. Δεν θα αναφερθώ σε λεπτομέρειες ως προς την έκταση , την μορφή και το είδος της καμπάνιας που οργανώθηκε γιατί αυτά σας είναι ήδη γνωστά. Θα σταθώ όμως στο θετικό αποτέλεσμα και θα πω ότι για πρώτη φορά τα τρία τελευταία χρόνια, οι Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού κάλυψαν όλες τις θέσεις των εισαγομένων σπουδαστών που είχε προκηρύξει το υπουργείο. Και μάλιστα ,με κάποια περιθώρια επιλογής αφού υπήρξαν και υποψήφιοι επιλαχόντες.
Συμπερασματικά ,υπολογίζεται ότι οι νέοι που εκδήλωσαν τον περασμένο χρόνο διάθεση να ακολουθήσουν την ναυτική σταδιοδρομία, ήταν τουλάχιστον κατά 25% περισσότεροι από αυτούς του 2007. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν πάντα περιθώρια άντλησης έμψυχου δυναμικού στη χώρα μας , αρκεί να οριστικοποιηθεί μια
συστηματική ενημέρωση των κοινωνιών κυρίως της περιφέρειας, στη βάση ετήσιας δράσης που ο καθένας μας θα πρέπει πρόθυμα να συμβάλλει. Αποδείχθηκε ότι οι κατά τόπους Ημερίδες με διδάσκοντες, μαθητές και γονείς , αλλά και η «σαρωτική ενημέρωση», στη βάση προσεγμένης τηλεοπτικής και δημοσιογραφικής καμπάνιας , μπορούν να αποδώσουν σημαντικά, παρά το υψηλό κόστος και την κοπιαστική προετοιμασία από μέρους του συμβουλίου και των υπηρεσιών της Ένωσής μας. Αλλά νομίζω, ότι οι έλληνες αξιωματικοί στα πλοία, συνιστούν πέρα όλων των άλλων , την πλέον βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της ελληνικής πρωτοπορίας στο διεθνή στίβο των θαλασσίων μεταφορών.
Επομένως , έχουμε όλοι χρέος να στηρίξουμε μια προσπάθεια τόσο μεγάλης ναυτιλιακής και εθνικής σημασίας και αυτό ανεξάρτητα από την όποια αρνητική συγκυρία.
Βέβαια, το θέμα της παραγωγής καλά καταρτισμένων στελεχών δεν είναι εύκολο και απλό, γιατί ήδη έχει χαθεί πολύτιμος χρόνος. Και ακόμη, γιατί συνδέεται με δυο επιπλέον κρίσιμους παράγοντες. Ποιοι είναι αυτοί; Η αύξηση της δυναμικότητας της ναυτικής εκπαίδευσης με θαρραλέο άνοιγμα στην ιδιωτική ναυτική εκπαίδευση ώστε να δημιουργηθούν περισσότερες πηγές θεωρητικής προετοιμασίας αυριανών αξιωματικών εμπορικού ναυτικού και συγχρόνως, η εκ βάθρων αναμόρφωση της διδασκόμενης ύλης. Και στην περίπτωση αυτή η καθυστέρηση είναι μεγάλη.
Για τον λόγο αυτό η Ένωση εκπόνησε ειδική μελέτη που επικαιροποιεί την αντίστοιχη που είχε υποβάλλει το 2000, με προτάσεις για την διδακτέα ύλη κατά κλάδους, σε συνδυασμό πάντα με την πρακτική άσκηση των σπουδαστών επί των πλοίων.
Για όλη αυτή την προσπάθεια απενεμήθη στην Ενωσή μας, το βραβείο Achievement in Education or Training του Lloyd’s List Greek Shipping Awards 2008.
****************
Διατρέχοντας τις εξελίξεις του περασμένου χρόνου, πρέπει να σημειώσω ότι το πρώτο ενδεκάμηνο οι ροές του ναυτιλιακού συναλλάγματος ήταν οι υψηλότερες της τελευταίας εξαετίας για το αντίστοιχο χρονικό διάστημα. Ανήλθαν σε 17, 8 δισ. ευρώ, αύξηση κατά 15,82%. Αιτία, η υψηλή ναυλαγορά τους μήνες της ευημερίας, αλλά και η ενταύθα διαχείριση του 95% του όγκου του ελληνόκτητου στόλου. Υπενθυμίζω ότι σε 1200 περίπου ανέρχονται οι εγκαταστημένες ναυτιλιακές εταιρίες στη χώρα μας και ότι σε 200 χιλιάδες ανέρχονται οι άμεσα ή, έμμεσα ασχολούμενοι με τον κλάδο.
Αυτή η γενναία αιμοδότηση της εθνικής οικονομίας από τη ναυτιλία , σε συνδυασμό με τα επιτυχημένα και πάλι « Ποσειδώνια 2008», αλλά και με την ανεπιφύλακτη αναγνώριση των υπηρεσιών του ελληνικού πλοίου που η πολιτική ηγεσία του τόπου μας, διαπίστωνε σε κάθε επίσημη επαφή της ανά τον κόσμο, αναβάθμισαν περαιτέρω το κύρος του ελληνικού εφοπλισμού και σε εθνικό και σε διεθνές επίπεδο. Ένα κύρος που μεταφράζεται σε αδιαμφισβήτητη πολιτική ισχύ της πατρίδας μας .Και θεωρώ εξόχως ενδιαφέρουσα την πρόσφατη διαπίστωση του διοικητού της Τράπεζας της Ελλάδος ,ότι οι ακαθάριστες εισπράξεις από την παροχή θαλασσίων υπηρεσιών ανέρχονται στη χώρα μας στο 7% του ΑΕΠ όταν σε όλες τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας δεν υπερβαίνουν το 1% .
Θα ήθελα όμως να ολοκληρώσω τη θεώρηση των εξελίξεων του χρόνου που πέρασε, χαιρετίζοντας την πρόοδο που σημειώθηκε στην αξιοποίηση της στρατηγικής σημασίας των ελληνικών λιμένων , αρχής γενομένης από τον Πειραιά.
Πιστεύω ότι πρόκειται για εξέλιξη που θα προσθέσει μια ακόμη σοβαρή υποδομή, αυτή της διαμετακόμισης, σε ένα κέντρο αντίστοιχο της ναυτιλιακής δύναμης και της γεωστρατηγικής θέσης της πατρίδας μας. Ο ίδιος ο Πρόεδρος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας κ. Ζιντάο , κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα επιβεβαίωσε αυτή την θετική προοπτική, σε βαρυσήμαντη δήλωσή που μεταξύ των άλλων τόνισε:
« Με κρίκο τις θαλάσσιες μεταφορές , με μοχλό τους λιμένες και με υπόβαθρο το διαμετακομιστικό αυτό κέντρο, θα επεκταθούμε σε υποδομές, σε επενδύσεις, σε χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες , προκειμένου να ανοιχτούμε σε αγορές τρίτων χωρών με στόχο το κοινό όφελος…»
Εδώ θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι ο ελληνικός εφοπλισμός είναι εκείνος που πρώτος άνοιξε και ανέπτυξε τις σχέσεις με την αναδυόμενη υπερδύναμη. Άνοιξε τις πόρτες, που η Ελλάδα με την επίσκεψη του πρωθυπουργού κ. Κ. Καραμανλή, πριν από τρία χρόνια στο Πεκίνο και τους Ολυμπιακούς του 2008, διαβαίνει σήμερα, με τόση επιτυχία.
Αυτά, για την ιστορία που δεν πρέπει να ξεχνούμε…
Με την ευκαιρία, πρέπει να χαιρετήσω και την απόφαση του ΟΛΠ να προχωρήσει στην ανέγερση του Εκθεσιακού Κέντρου που θα στεγάσει στο εγγύς μέλλον τα εκπατρισμένα « Ποσειδώνια», σε συνδυασμό με την διευθέτηση κατά το δυνατόν, των δυσκολιών πρόσβασης στο ιστορικό κέντρο του Πειραιά.
*****************
Συμπληρώνοντας τον απολογισμό του 2008 στον εθνικό χώρο, πρέπει να υπογραμμίσω την κινητοποίηση των συναδέλφων μας και των κοινωφελών ιδρυμάτων που ο εφοπλισμός έχει κατά καιρούς συστήσει, για την ενίσχυση των κατοίκων των πυρόπληκτων περιοχών από τις πυρκαγιές του 2007.
Στον ειδικό τραπεζικό λογαριασμό που άνοιξε η Ένωση συγκεντρώθηκαν 4.919.910 ευρώ και 10.330.551 δολάρια τα οποία με τους τόκους που προέκυψαν και τις συναλλαγματικές διαφορές ανήλθαν στο ποσό των € 13.249.035 και μας επέτρεψαν να σχεδιάσουμε αποτελεσματική και στοχευμένη παρέμβαση στον ευαίσθητο χώρο της υγείας για τις τοπικές κοινωνίες της περιφέρειας . Έτσι και μετά από συνεργασία με τα υπουργεία Εσωτερικών, Υγείας και το ΕΚΑΒ προχωρήσαμε στην προμήθεια 100 κινητών ασθενοφόρων μονάδων τελευταίας τεχνολογίας.
Ακόμη, διαθέσαμε στο Πυροσβεστικό Σώμα έξι οχήματα πυρόσβεσης για τις αυξανόμενες συνεχώς ανάγκες του, καθώς και άλλες επτά κινητές ασθενοφόρες μονάδες, ίδιες με αυτές του ΕΚΑΒ, ενώ ενισχύσαμε οικογένειες πυροπλήκτων που είχαν θύματα, με το συνολικό ποσόν του ενός εκατομμυρίου τριάντα πέντε χιλιάδων Ευρώ.
Για μια ακόμη φορά οι έλληνες εφοπλιστές, αθόρυβα αλλά κατά το δυνατόν ουσιαστικά , έδειξαν ότι η σκέψη και τα αισθήματά τους , παρά την δραστηριότητά τους στον διεθνή χώρο, βρίσκονται κοντά στους δοκιμαζόμενους συμπατριώτες τους.
*****************.
Σύντομη θεώρηση τώρα, των εξελίξεων στο διεθνή χώρο και στους αντίστοιχους χειρισμούς της Ένωσής τον χρόνο που πέρασε.
# Το πρόβλημα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από τα πλοία ήταν το σοβαρότερο που μας απασχόλησε σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Εξετάσθηκε και εξετάζεται στα πλαίσια του παγκόσμιου συναγερμού για την αντιμετώπιση του φαινομένου του θερμοκηπίου από τις εν γένει εκπομπές ρυπογόνων αερίων.
Υπενθυμίζω ότι πλέον του 90 % του παγκόσμιου εμπορίου μεταφέρεται με πλοία , δηλαδή με το περισσότερο καθαρό, αποδοτικό και φιλικό για το περιβάλλον μέσο μεταφοράς.
Τον περασμένο Οκτώβριο επιτεύχθηκε η υιοθέτηση από τον ΙΜΟ του αναθεωρημένου παραρτήματος VI της MARPOL για την μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από τα πλοία , με σημαντική αλλαγή στη σταδιακή υποχρέωση χρήσης καυσίμων χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΙΜΟ το 2007 οι εκπομπές CO2 (διοξείδιο του άνθρακος) από τη ναυτιλία αντιπροσωπεύουν μόλις το 2,7 % του συνόλου των εκπομπών από όλες τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Ωστόσο και παρά τις θετικές αυτές επιδόσεις, η επιδίωξή μας είναι όπως η ναυτιλία συνεχίσει να προσφέρει τις υπηρεσίες της με τις λιγότερες κατά το δυνατόν επιπτώσεις στο περιβάλλον και στην περίπτωση βεβαίως, των ατμοσφαιρικών ρύπων. Για τον λόγο αυτό σε όλα τα στάδια των συζητήσεων στα πλαίσια του ΙΜΟ και της Ε.Ε., υποστηρίξαμε σθεναρά την άποψη ότι οποιαδήποτε μέτρα για την μείωση των εκπομπών CO2 θα πρέπει να αποβλέπουν αποκλειστικά και μόνο στο καθαρό περιβαλλοντικό όφελος και να μη δημιουργούν προβλήματα στη παγκόσμια ναυτιλία, το εξυπηρετούμενο εμπόριο και επομένως, στην ευρύτερη κοινωνία των ανά τον κόσμο καταναλωτών.
Η παγκόσμια οικονομική κρίση , επιβάλλει όπως οι νομοθέτες και οι κυβερνήσεις είναι εφεξής περισσότερο προσεκτικοί ως προς την προώθηση μέτρων που στην πράξη δεν θα επιφέρουν περιορισμό των εκπομπών της ναυτιλίας , αλλά αντίθετα, θα επιβαρύνουν το κόστος μεταφοράς με όλες τις παρεπόμενες συνέπειες για την ευάλωτη σήμερα παγκόσμια οικονομία. Θεωρούμε ότι ένα σύστημα όπως αυτό της «εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών», δύσκολα θα μπορούσε να εφαρμοσθεί στη ποντοπόρο ναυτιλία, λόγω της αστάθειας που παρουσιάζει η βάση υπολογισμού και κατανομής δικαιωμάτων και διαχείρισής τους. Ειδικότερα για τη ναυτιλία tramp στην οποία δραστηριοποιείται κατά κύριο λόγο ο ελληνικός εφοπλισμός, τα προβλήματα υπολογισμού αυτών των δικαιωμάτων θα είναι ανυπέρβλητα και γι’ αυτό είμαστε κατηγορηματικά αντίθετοι σε κάθε τέτοια πρωτοβουλία, ειδικότερα δε σε περιφερειακό επίπεδο όπως π.χ στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
# Το 2008 πήρε διαστάσεις επιδημίας , το φαινόμενο της πειρατείας με σωρεία επιθέσεων κατά εμπορικών πλοίων, κυρίως στη περιοχή του Κόλπου του Άντεν από συμμορίες με βάση εξόρμησης τις ακτές της Σομαλίας. Τα ακραία και εν πολλοίς άγρια αυτά περιστατικά για την ζωή των ναυτικών , αλλά και για την ασφάλεια των ίδιων των πλοίων, οδήγησαν τα Ηνωμένα Έθνη στην απόφαση να ληφθούν μέτρα προστασίας της ναυσιπλοΐας σε μια καίρια περιοχή για τη διακίνηση αγαθών από τη θάλασσα, ενώ οι διεθνείς ναυτιλιακοί οργανισμοί με επικεφαλής τον Γενικό Γραμματέα του ΙΜΟ καθώς και την Ευρωπαϊκή Ένωση, υπέδειξαν την ανάγκη συγκεκριμένων στρατηγικών δράσεων οι οποίες και άρχισαν βαθμιαίως να αναπτύσσονται με διεθνή παρουσία και συμμετοχή.
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κ Πρωθυπουργό για την απόφασή του να αποστείλει χωρίς καθυστέρηση, ελληνικά πολεμικά πλοία στις ναυτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης οι οποίες δραστηριοποιούνται στην περιοχή του Κόλπου του Άντεν και των ακτών της Σομαλίας. Η παρουσία της χώρας μας στην πολυεθνική αυτή δύναμη, καθώς και η ενεργός συμμετοχή της στις σχετικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως είναι η « Επιχείρηση Αταλάντα» υπό την εποπτεία έλληνα αξιωματικού του Π.Ν., αποδεικνύουν την ανησυχία και το υψηλό ενδιαφέρον της Ελλάδας για την αποκατάσταση της τάξης, της νομιμότητας και της ασφάλειας σε σπουδαίες αρτηρίες της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας.
*************
Ειδικότερα για τις εξελίξεις στον ευρωπαϊκό χώρο θα ήθελα να σημειώσω τα εξής :
# Μετά από ουσιαστική διαδικασία διαβουλεύσεων που οδήγησαν στην έκδοση της Πράσινης και της Γαλάζιας Βίβλου, συγκροτήθηκε «Ομάδα Σοφών» προκειμένου να διατυπωθούν προτάσεις για την οριστική διαμόρφωση ευρωπαϊκής ναυτιλιακής πολιτικής την δεκαετία 2008-2018.
Είχα την τιμή να λάβω μέρος στις εργασίες της Ομάδας αυτής και πρέπει να επισημάνω ότι υπήρξε ευρεία σύμπτωση απόψεων ως προς το εξής σημείο: Η μεγαλύτερη πρόκληση για την ευρωπαϊκή ναυτιλία παραμένει η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού , με την απαιτούμενη κατάρτιση και τεχνογνωσία και συγχρόνως, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των πλοίων των κρατών – μελών στο διεθνές οικονομικό γίγνεσθαι. Τα συμπεράσματα της «Ομάδας» αποτέλεσαν την βάση για την έκδοση στις 21.1.2009 σχετικής Ανακοίνωσης, με τίτλο «Στρατηγικές επιδιώξεις για την Ευρωπαϊκή Ναυτιλιακή πολιτική έως το 2018», η οποία θα μας απασχολήσει το τρέχον έτος.
# Οι νομοθετικές διαδικασίες για την υιοθέτηση της τρίτης Δέσμης Ναυτικής Ασφάλειας, η γνωστή « ERIKA ΙΙΙ» που εμπεριέχει επτά προτάσεις , μας απασχόλησαν σε όλη τη διάρκεια του περασμένου χρόνου. Πρέπει ωστόσο να επισημάνω ότι ενώ η επεξεργασία των πέντε προτάσεων προχώρησε χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα, οι άλλες δυο έγιναν αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ του Συμβουλίου Υπουργών Μεταφορών από την μία μεριά και Ευρωκοινοβουλίου και Ευρωπαϊκής Επιτροπής από την άλλη. Αναφέρομαι στην πρόταση για τη συμμόρφωση του Κράτους –Σημαίας η οποία έθιγε θέματα αρμοδιότητας Καρτών – Μελών και στην πρόταση για την αστική ευθύνη των πλοιοκτητών η οποία δημιουργούσε βάρη για τον διεθνή εφοπλισμό άνευ πρακτικής αξίας και χωρίς καμιά απολύτως αποτελεσματικότητα. Μετά από επίπονες διαπραγματεύσεις , τελικά, υπήρξε συμβιβαστική προσέγγιση για τις δυο αυτές προτάσεις , ανώδυνες εν πολλοίς για τα ναυτιλιακά συμφέροντα.
# Εξελίξεις όμως σημειώθηκαν και σε δυο θέματα τα οποία εκκρεμούσαν από καιρό: Πρόκειται για την έκδοση των κατευθυντηρίων γραμμών περί Κανόνων Ανταγωνισμού στις θαλάσσιες μεταφορές tramp και τακτικών γραμμών και για την έκδοση της απόφασης του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στην προσφυγή κατά της Οδηγίας περί ποινικών κυρώσεων για τη θαλάσσια ρύπανση. Μετά την απόφαση αυτή, η οποία απέφυγε να απαντήσει σε καίρια νομικά ερωτήματα, εξακολουθεί δυστυχώς, να παραμένει η νομική ασάφεια για την ποινικοποίηση του ναυτικού επαγγέλματος με όλες τις παρεπόμενες συνέπειες σε βάρος της εν γένει λειτουργίας του ναυτιλιακού έργου.
Θετική κρίνεται και η εξέλιξη για την οποία είχαμε και την προσωπική διαβεβαίωση του Επιτρόπου Tajani σύμφωνα με την οποία θα ενεργοποιηθεί ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων που θα εξετάσει τους νόμους προσαρμογής των εθνικών νομοθεσιών προς την επίμαχη κοινοτική οδηγία για την διευθέτηση αμφιλεγόμενων διατάξεων.
# Και τον χρόνο που πέρασε αντιπροσωπεία του διοικητικού συμβουλίου επισκέφθηκε τις Βρυξέλλες όπου είχε σειρά επαφών με τους αρμόδιους επιτρόπους, κοινοτικούς αξιωματούχους και μέλη του Ευρωκοινοβουλίου με σκοπό την προώθηση και περαιτέρω τεκμηρίωση των ελληνικών θέσεων αναφορικά με τις νομοθετικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Επίσης, τον Οκτώβριο δεχθήκαμε στα γραφεία μας αντιπροσωπεία της Επιτροπής Μεταφορών και του Τουρισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με τα μέλη της οποίας είχαμε ενδιαφέρουσα ανταλλαγή απόψεων.
# Αρχές Νοεμβρίου συναντήσαμε στην Αθήνα τον Επίτροπο Μεταφορών κ.Tajani που επισκέφθηκε τη χώρα μας. Οι συζητήσεις στη συνάντηση αυτή που επικεντρώθηκαν στην εμπλοκή της ναυτιλίας στο θέμα των ατμοσφαιρικών εκπομπών, οδήγησαν στη θετική διαπίστωση ότι υπάρχει σύμπτωση των απόψεων του με εκείνες της Ένωσής μας. Εξ άλλου, το ίδιο θέμα συζητήσαμε αναλυτικά και με τον έλληνα Επίτροπο κ Δήμα κατά την παρουσία του στην Αθήνα επίσης τον περασμένο Νοέμβριο.
# Τον Μάιο του 2008 εξ άλλου, ήμαστε οι οικοδεσπότες της ετήσιας γενικής συνέλευσης του Διεθνούς Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου και της Διεθνούς Ναυτικής Ομοσπονδίας υπό την προεδρία του συναδέλφου μας κ. Σπύρου Πολέμη, ενώ τον Σεπτέμβριο ο γενικός γραμματέας του ΙΜΟ κ. Μητρόπουλος επέλεξε την πατρίδα του για τον εορτασμό των 60 χρόνων από την ίδρυση του Οργανισμού.
Για όλη αυτή την προσπάθεια θέλω να ευχαριστήσω από καρδιάς, τα μέλη του απερχόμενου διοικητικού συμβουλίου για τη συμβολή τους στο έργο που επιτελέσθηκε την τελευταία τριετία.
Να ευχαριστήσω τον πρόεδρο και το συμβούλιο του Committee όπως και τον Πρόεδρο και το Συμβούλιο του Ναυτικού Επιμελητηρίου για την τεκμηρίωση των κατά καιρούς θέσεων αναφορικά με θέματα της εν γένει ναυτιλιακής δραστηριότητας.
Θερμές ευχαριστίες ακόμη , στις ηγεσίες των ναυτεργατικών οργανώσεων, οι οποίες για μια ακόμη φορά στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων στη βάση πάντα του αμοιβαίου σεβασμού των εκατέρωθεν συμφερόντων.
Επίσης, τον πρόεδρο της Helmepa και τους συνεργάτες του για τη συνεχή προβολή με έργα, της ευαισθησίας της ναυτιλιακής και ναυτικής οικογένειας για το περιβάλλον και τις καθαρές θάλασσες.
Και βεβαίως, τη διεύθυνση της Ένωσης και τους συνεργάτες της για την γνώση, την ευθύνη και την προσοχή με τις οποίες στήριξαν και αυτό το χρόνο, τις προσπάθειες μας.
****************
Πριν κλείσω και αυτόν τον απολογισμό των πεπραγμένων της Ένωσής μας, έκτο κατά σειρά από τότε που η τιμητική ψήφος σας με επέλεξε για το αξίωμα του προέδρου, θα ήθελα να πω δυο λόγια από την προσωπική μου εμπειρία στην διαχείριση των κοινών του κλάδου . Και συγκεκριμένα:
Προσπάθησα να σταθώ κατά το δυνατόν, αντάξιος της παράδοσης που δημιούργησαν «δάσκαλοι» και διακεκριμένοι συνάδελφοι από τη θέση αυτή, πριν από μένα. Αν και κατά πόσο το επέτυχα, είναι θέμα της δικής σας κρίσης .
Θέλω να πω επίσης, ότι μου δόθηκε η ευκαιρία να διαπιστώσω άμεσα, ότι η αρραγής ενότητα και η συσπείρωση του εφοπλισμού γύρω από το συλλογικό του όργανο, αποτελούν την προϋπόθεση αποτελεσματικών χειρισμών των θεμάτων που κάθε φορά ανακύπτουν για το πλοίο και τους ανθρώπους του. Και σας βεβαιώ, ότι παρά την ευημερία , τα προβλήματα δεν ήταν ούτε λίγα, ούτε εύκολα που όμως με την συμπαράσταση ενός δραστήριου συμβουλίου και την εμπειρία και την εργατικότητα των συνεργατών μας, αντιμετωπίστηκαν αποτελεσματικά.
Αναφέρω, για παράδειγμα, αν και μίλησα ήδη αναλυτικά, τα μέτρα της κυβέρνησης για την ανταγωνιστικότητα και την αξιοποίησή τους στο βαθμό που ήταν από τα πράγματα εφικτός. Την εξόρμηση για την προσέλκυση νέων στο ναυτικό επάγγελμα. Την περαιτέρω ανάδειξη του κοινωνικού προσώπου των ελλήνων εφοπλιστών τόσο σε ατομική όσο και σε συλλογική βάση, όπως ήταν η γενναιόδωρη παρέμβασή του στη βοήθεια των πυρόπληκτων του 2007. Αλλά και την ενεργό παρουσία μας, με βαρύνοντα λόγο, στον διεθνή και κοινοτικό προβληματισμό με την πολύτιμη συνεργασία του Committee και των άξιων συναδέλφων μας που προΐστανται μεγάλων διεθνών οργανισμών.
Σε λίγο θα παραδώσω τη σκυτάλη στον συνάδελφο που θα εκλέξει το νέο διοικητικό συμβούλιο για να χειρισθεί θέματα δύσκολης συγκυρίας. Όμως , με την βοήθεια όλων μας , είμαι βέβαιος ότι θα τα καταφέρει καλύτερα από τον προκάτοχό του, που ωστόσο, στρατεύεται για να βοηθήσει.
Αγαπητοί συνάδελφοι, σας ευχαριστώ όλους και τον καθένα χωριστά.
Γεια σας και καλή δύναμη.
